Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Anrhydedd Orsedd ar gyfer Sir Gaerfyrddin a Cheredigion

Published

on

Gwisg Las: Brian Jones o Cwmni Bwydydd Castell Howell

Gwisg Las: Brian Jones o Cwmni Bwydydd Castell Howell

CYHOEDDIR ENWAU’R rheini a fydd yn cael eu derbyn i’r Orsedd drwy anrhydedd, yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy a’r Cyffiniau eleni.

Mae’r anrhydeddau hyn, a gyflwynir yn flynyddol, yn gyfle i roi clod i unigolion o bob rhan o’r wlad am eu cyfraniad arbennig i Gymru, y Gymraeg ac i’w cymunedau lleol ar hyd a lled Cymru. Braf yw gallu cydnabod y bobl hyn drwy drefn anrhydeddau’r Orsedd, a’u hurddo ar Faes yr Eisteddfod Sir Fynwy a’r Cyffiniau eleni, fore Gwener 5 Awst.

Yn unol â threfniadau Urddau er Anrhydedd Gorsedd y Beirdd, mae pob aelod newydd yn dod yn aelod ar yr un gwastad, sef fel Derwydd. Mae pob person sy’n derbyn aelodaeth trwy anrhydedd Yr Orsedd yn cael eu derbyn un ai i’r Wisg Werdd, neu’r Wisg Las, yn ddibynnol ar faes eu harbenigedd.

Mae’r rheini sydd yn amlwg ym myd y Gyfraith, Gwyddoniaeth, Chwaraeon, Newyddiaduriaeth, y Cyfryngau, gweithgaredd bro / neu cenedl yn derbyn Urdd Derwydd – Y Wisg Las am eu gwasanaeth i’r genedl.

Mae’r Orsedd hefyd yn urddo aelodau newydd i’r Wisg Werdd am eu cyfraniad i’r Celfyddydau. Bydd y rheini sydd wedi sefyll arholiad neu sydd â gradd gymwys ym maes Llenyddiaeth, Cerddoriaeth, Drama neu Gelf, hefyd yn derbyn y Wisg Werdd, yn ogystal ag enillydd Gwobr Goffa Osborne Roberts bob blwyddyn ac enillwyr Cadair a Choron Eisteddfod yr Urdd.

Dim ond enillwyr prif wobrau’r Eisteddfod Genedlaethol a urddir i’r Wisg Wen.

Gwisg Las

Brian Jones, Llanarthne, Sir Gaerfyrddin yw pennaeth Cwmni Bwydydd Castell Howell, darparwr bwydydd mwyaf Cymru erbyn hyn, sydd hefyd yn gweithredu mewn rhannau o Loegr. Sefydlodd y cwmni wrth arallgyfeirio ar ôl cyfnod yn amaethu ar y fferm deuluol, Castell Howell.

Mae’r cwmni’n enwog am hyrwyddo bwydydd o Gymru, ac mae Brian a’r cwmni hefyd yn adnabyddus am gefnogi pob math o gymdeithasau a sefydliadau Cymreig, yn enwedig y rheiny sy’n hyrwyddo’r Gymraeg a diwylliant Cymru. Bydd Brian Jones hefyd yn Llywydd y Sioe Frenhinol y flwyddyn nesaf, wrth i Sir Gaerfyrddin noddi’r Sioe’r flwyddyn honno.

Anrhydeddir Ken Rees, Hendygwyn-ar-Daf am ei gyfraniad arbennig dros Gymdeithas Genedlaethol Hywel Dda, ac yn arbennig i Ganolfan Hywel Dda dros gyfnod o flynyddoedd lawer.

Yn gyn-athro yn Ysgol Dyffryn Taf, mae Ken Rees yn rhan annatod o’i gymuned leol a’i ymroddiad i’r Ganolfan fel garddwr, gofalwr, saer, tywysydd, gohebydd a’r trefnydd cyrsiau, yn amhrisiadwy.

Yn lladmerydd cryf dros dwristiaeth a thros ei ardal, mae Ken wedi trefnu amryw o arddangosfeydd dros y blynyddoedd, gan godi statws a phroffil Cyfreithiau Hywel a sicrhau bod cenedlaethau’r dyfodol yn ymwybodol o’u pwysigrwydd yn hanes Cymru.

Mae’r gymuned a’r gymdeithas mae’n rhan ohoni’n rhan bwysig o fywyd Dafydd Wyn, Glanaman, a bu ei gyfraniad i’r gymuned honno’n fawr dros y blynyddoedd. Yn un o sylfaenwyr y papur bro Glo Mân bron i ddeugain mlynedd yn ôl, bu’n golofnydd cyson yn y papur hwnnw dros y blynyddoedd.

Ef oedd yn gyfrifol am gychwyn Cylch Darllen Llyfrau Cymraeg Llyfrgell Rhydaman, ac mae’n parhau i gyd-redeg y cynllun hwn hyd heddiw. Mae’n gynghorydd cymuned, a bu’n Faer Cwmaman ddwywaith dros y blynyddoedd. Mae’n fardd ac yn enillydd nifer o gadeiriau mewn eisteddfodau lleol.

Gwisg Werdd

Brodor o UDA yw Martha Davies, Lincoln, Nebraska, ond mae ei Chymreictod yn gryf, a bu’n weithgar yng nghymuned Gymreig Gogledd America ers bron i hanner canrif. Daeth i fyw i Gymru am bedair blynedd, a dysgodd Gymraeg yn Aberystwyth cyn dychwelyd i’r UDA lle bu’n gweithio fel archifydd, llyfrgellydd a chyfieithydd nifer o lyfrau a dogfennau Cymreig.

Gyda’i gŵr, Berwyn Jones, mae’n rhedeg Prosiect Canolfan Gymreig y Gwastadedd Mawr yn Nebraska, sy’n derbyn pob math o ddogfennau, llyfrau ac arteffactau o gartrefi a chapeli Cymreig dros y wlad. Mae hefyd yn gyfrifol am ddigideiddio dau o bapurau newydd Cymreig Gogledd America sef Y Drych a Ninnau.

Mae Gwyn Elfyn Lloyd Jones, Pontyberem, Llanelli, yn adnabyddus i wylwyr S4C fel y cymeriad Denzil yng nghyfres Pobol y Cwm. Er ei fod yn gweithio yng Nghaerdydd, Cwm Gwendraeth oedd ei gartref drwy’r blynyddoedd.

Mae’n Gadeirydd Pwyllgor Rheoli a Chadeirydd menter Iaith Cwm Gwendraeth Elli, ac yn weithgar gyda’r clwb rygbi lleol, gan hyfforddi timau ieuenctid am flynyddoedd trwy gyfrwng y Gymraeg. Erbyn hyn mae’n Weinidog ar Gapel Seion Drefach, gyda’r Ysgol Sul a’r oedfaon yn ffynnu unwaith eto dan ei ofal. Actor, gweinidog, Cymro gwladgarol a dyn ei filltir sgwâr sydd wedi cyfrannu’n helaeth i fywyd a diwylliant Cymru.

Bu Megan Jones, Penparcau, Aberystwyth, yn ddiwyd iawn ei chefnogaeth i nifer fawr o fudiadau dyngarol yng Ngheredigion, gan godi miloedd i elusennau ac achosion da. Mae’n cefnogi digwyddiadau diwylliannol yn ardal Aberystwyth, yn gadeirydd pwyllgor y papur bro lleol, Yr Angor, ac yn gyfrwng i ail-gychwyn yr Eisteddfod yn Aberystwyth.

Mae hefyd yn gadeirydd Cymdeithas Eisteddfodau Cymru. Mae’n aelod ffyddlon a gweithgar o’i changen leol o Ferched y Wawr ac wedi bod yn llywydd droeon. Bu hefyd yn Llywydd Rhanbarth Ceredigion y mudiad o 2013-15.

Mae Wyn Lodwick, Pwll, Llanelli, yn adnabyddus i bawb fel ‘Y Dyn Jazz’. Cafodd yrfa eithriadol lwyddiannus yn y byd jazz,a chyfle i deithio’r byd yn perfformio, a bu hefyd yn wyneb cyfarwydd ar y teledu dros y blynyddoedd.

Y clarinet yw offeryn Wyn, ac mae’n gerddor amryddawn, sydd wedi gosod tonau a chaneuon Cymraeg a Chymreig i steil jazz. Mae hefyd wedi darlithio’n helaeth ar hanes ac ystyr jazz, ac wedi gweithio’n ddi-flino er mwyn hyrwyddo’r Gymraeg a’n diwylliant, drwy gyfrwng jazz ac yn gyffredinol yma yng Nghymru a thu hwnt.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Simon Thomas yn Dod i Ben â Choginio Ynni Isel

Published

on

Nid yw'n Nigella: Mae Simon Thomas yn ceisio coginio ynni isel

MAE Simon Thomas AC yn edrych ymlaen at fynnu rheolaeth ar ei ddefnydd o ynni ar ôl cymryd rhan mewn arddangosiad coginio a gynhaliwyd gan Ynni Clyfar GB i ddangos manteision mesuryddion clyfar i bobl ar draws Cymru.

Ymunodd Simon Thomas â chyd-Aelodau Cynulliad mewn ymgais i goginio bentwr o grempogau gan ddefnyddio cyn lleied o drydan â phosib. Costiodd ymdrechion coginio Simon 1.76c mewn ynni o’i gymharu â chost gyfartalog coginio crempog, sef 2.19c. Defnyddiwyd mesurydd clyfar i fesur defnydd ynni’r Aelod Cynulliad, gan ddangos y canlyniad mewn punnoedd a cheiniogau ar sgrîn ddigidol.

Gydag mwy na 8.6 miliwn o fesuryddion clyfar eisoes wedi’u gosod ledled Prydain Fawr, mae Simon Thomas AM yn edrych ymlaen at weld mesuryddion clyfar yn helpu pobl i fesur eu defnydd o ynni ar draws Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Mae’r rhai sydd wedi uwchraddio i fesurydd clyfar eisoes yn gweld y manteision. Mae thri chwarter o bobl sydd â mesurydd clyfar eisoes yn dweud y byddent yn argymell un i’w teulu a ffrindiau, a chyfran debyg (80 y cant) yn cymryd camau i gwtogi ar eu defnydd o ynni. (Awst 2017 Rhagolwg ynni clyfar.)

Ar ôl cael gwybod mwy am y dechnoleg gan Ynni Clyfar GB, llais yr ymgyrch cyflwyno mesuryddion clyfar, meddai Simon Thomas AC: “Pan wyf yn coginio gartref, dwi ddim yn gwybod faint o ynni rwy’n ei ddefnyddio. Trwy gymryd rhan yn yr arddangosiad coginio hwn, roeddwn yn gallu cael ychydig o ymarfer fflipio crempogau yn barod at Ddydd Mawrth Ynyd, ac ar ben hynny, gweld o lygad y ffynnon sut y bydd mesuryddion clyfar yn rhoi llawer mwy o reolaeth i ni i gyd ar yr hyn a wariwn ar nwy a thrydan ac, o’r diwedd, dod â biliau wedi’u hamcangyfrif i ben.

Byddwn yn annog fy holl etholwyr i ffonio eu cyflenwr ynni heddiw a gofyn am apwyntiad i gael eu gosodiad mesurydd clyfar.”

Bydd mesuryddion clyfar yn golygu biliau cywir i bawb yn Nghanolbarth a Gorllewin Cymru ac ar draws gweddill Prydain Fawr. Maent yn golygu hefyd y gallwch weld faint yn union o ynni rydych yn ei ddefnyddio mewn punnoedd a cheiniogau, bron mewn amser real.

Cysylltwch â’ch cyflenwr ynni heddiw ynghylch gosod eich mesurydd clyfar.

Continue Reading

Cymraeg

Darganfod eich Chwedl y mis Chwefror hwn ar Arfordir Penfro

Published

on

Castell Henllys: Darganfod Bywyd yn yr Oes Haearn

OS YDYCH chi’n chwilio am ddiwrnod o hwyl yn ystod hanner tymor mis Chwefror, mae gan atyniadau ymwelwyr Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ddigon i’ch ysbrydoli chi i archwilio’r dirwedd hon sydd o safon fyd-eang wrth i Flwyddyn y Môr ddechrau o ddifrif.

Mae Pentref yr Oes Haearn Castell Henllys, Castell a Melin Heli Caeriw ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc i gyd yn cynnig digwyddiadau a dyddiau allan cyfeillgar i’r teulu ar gyfer pob oed.

Dywedodd Gwyneth Hayward, Cadeirydd Awdurdod y Parc Cenedlaethol: “Mae bob un o’r tri safle wedi trefnu gweithgareddau cyffrous er mwyn eich helpu chi i ddathlu Blwyddyn y Môr ar Arfordir Penfro, drwy gynnal digwyddiadau am bythefnos ar gyfer pobl leol ac ymwelwyr o bob rhan o’r DU.

“P’un ai yw’n dod o hyd i ddraig yng Nghastell Caeriw, darganfod bywyd yr Oes Haearn yng Nghastell Henllys ynteu bod yn greadigol wrth y môr yn Oriel y Parc, mae rhywbeth yn digwydd ym mhob cornel o’r Parc Cenedlaethol.”

Ymysg y digwyddiadau yng Nghastell Henllys, tan 25 Chwefror, er mwyn eich helpu chi i gynhyrchu anrheg wedi’i wneud â llaw mewn pryd ar gyfer Diwrnod Sant Ffolant neu rywbeth i chi ei gadw eich hun!

Yn y gweithdy, byddwch yn cael dysgu sut i greu eich modrwy droellog eich hun gyda chyfarwyddiadau cam wrth gam i’w gwneud y maint cywir ar eich cyfer chi. Mae archebu lle yn hanfodol drwy ffonio 01239 891319. £20 y pen.

Bydd Môr-ladron a Thywysogion yn rhoi cyfle i chi ddarganfod chwedlau am y môr ar ddydd Mercher 21 Chwefror, gyda thaith dywys a storïwyr am 11.30am, a gweithgareddau yn y gaer yn dilyn hynny. Yn ogystal, bydd straeon yn y gaer am 2pm a bydd gweithgareddau yn dilyn. £3 a thâl mynediad.

Bydd Castell Caeriw yn croesawu Chwilio am y Ddraig tan ddydd Sul 25 Chwefror, a fydd yn eich herio chi i ddefnyddio pob un o’ch sgiliau hela’r ddraig wrth i chi chwilio ym mhob cornel o’r Castell er mwyn darganfod y bwystfil. £1 i bob plentyn a thâl mynediad.

Yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc yn Nhyddewi, byddwch chi’n gallu Dod yn Greadigol wrth y Môr o 2pm tan 4pm ar ddydd Iau, 22 Chwefror. Byddwch chi’n cael ei annog i gael ysbrydoliaeth o’r dirwedd arfordirol er mwyn cynhyrchu eich campwaith eich hun, gyda help gan staff a gwirfoddolwyr y Parc Cenedlaethol. £3 i bob plentyn. Mae’n rhaid i bob plentyn ddod gydag oedolyn. Cynghorir i chi archebu drwy ffonio 01437 720392.

Continue Reading

Cymraeg

Holl emosiwn a drama rhoi tŷ Ar Werth

Published

on

O BLASTAI moethus ar lannau’r Fenai i fflatiau un stafell yng Nghaerdydd, does dim prinder o dai ar werth yng Nghymru.

Mae cyfres newydd, Ar Werth, sy’n dechrau nos Fercher, 21 Chwefror, yn dilyn rhai o werthwyr tai amlycaf Cymru ac yn profi’r holl emosiynau a drama sy’n dod wrth werthu a phrynu tai mewn cyfnod heriol i’r diwydiant.

Yn y rhaglen gyntaf cawn weld sut mae hen blasty ar lan y Fenai yn Sir Fôn wedi cael ei droi’n fflatiau moethus, a’r her sy’n wynebu’r gwerthwr tai Dafydd Hardy i’w gwerthu nhw. Draw yn Aberystwyth, mae’r gwerthwr tai Iestyn Leyshon o gwmni Lloyd Herbert & Jones yn defnyddio’r dechnoleg ddiweddaraf i wneud i’r tai mae e’n eu gwerthu edrych yn fwy deniadol ar y we.

Ond dydy prynu na gwerthu eiddo ddim yn hawdd, yn enwedig i bobl ifanc sy’n chwilio am eu cartref cyntaf. Mae ffigyrau diweddar Cymdeithas Adeiladu’r Principality yn awgrymu bod prisiau tai Cymru wedi codi 3.3% yn 2017 – cyfradd sy’n tyfu’n gynt nag yng ngweddill y Deyrnas Gyfunol – ac ar gyfartaledd, mae tŷ neu fflat yng Nghaerdydd yn costio £200,000 i’w brynu.

Mae Catrin Thomas wedi bod yn byw yn y brifddinas ers tair blynedd. Ar ôl cyfnod o rentu, mae hi nawr yn awyddus i brynu ei lle ei hun.

“Dwi wedi bod yn siarad hefo mam a dad am y peth a dwi’m yn meddwl bo nhw’n dallt pa mor anodd ydi hi i ni i brynu tŷ rŵan,” meddai Catrin, 24 oed, sy’n wreiddiol o Sir Fôn ac yn gweithio yn y cyfryngau. “Dydy safio am deposit ddim yn beth hawdd pan ti’n rhentu, yn enwedig gan bo fi’n trio gwneud hyn ar fy mhen fy hun. Dwi’n meddwl ei fod o am fod yn reit anodd ac yn broses hir ond fydd rhaid i fi jyst dal ati a chario ‘mlaen a pheidio digalonni os dwi’m yn gweld rhywle yn syth.”

Cawn weld dros yr wythnosau nesaf a fydd Catrin yn dod o hyd i’w chartref delfrydol. Ond oes ganddi rywbeth arbennig mewn golwg?

“Be fyswn i’n licio’i gael ydi tŷ neu fflat hefo open plan kitchen diner, dwy ‘stafell wely – neu dair os dwi’n lwcus – er bo fi’n gwybod yn barod bod hynny tu hwnt i’n price range i.”

Hefyd yn y rhaglen gyntaf, fe gawn gyfarfod cwpl o Aberystwyth sydd wedi ymddeol ac sydd â chynlluniau mawr ar y gweill ar gyfer eu cartref newydd a dynes o Sir y Fflint sydd wedi gwerthu’r cartref teuluol ers colli ei mam a’i gŵr. A byddwn yn cael cipolwg ar dŷ hardd yng Nghricieth sydd ar werth am bron i filiwn o bunnoedd.

Continue Reading

Popular This Week