Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Mae Ras Yr Iaith yn Ôl!

Published

on

WELSH123CYNHELIR ail Ras yr Iaith  rhwng 6 a 8 Gorffennaf 2016lle bydd  pobl Cymru yn rhedeg drwy 25 tref a  phentref rhwng Bangor a Llandeilo, o’r  Gogledd i’rDe, gan uno’n gwlad gyda  Baton yr Iaith.  Ar ddydd Iau, 7 Gorffennaf 2016,  bydd Ras yr Iaith2016 yn rhedeg drwy  Geredigion gan roi’r cyfle ibawb ddathlu’r  iaith drwy fod yn rhan o ras hwyl gyfnewid.  Nid ras i athletwyr yw Ras yr Iaith  ond ras dros y Gymraeg gan bobl Cymru.

Cynhaliwyd y Ras gyntaf yn 2014, gyda’i  phwrpas i ddathlu’r Gymraeg, codi  ymwybyddiaeth o’r iaith, a dangos i’r  byd fod cefnogaeth i’r Gymraeg ar lawr  gwlad. Cofiwch, mae’n agored i bawb –  siaradwyr rhugl, dysgwyr a phawb sy’n  cefnogi’r iaith.  Dywedodd Arweinydd Cyngor Sir  Ceredigion, y Cynghorydd Ellen ap  Gwynn, “Mae Cyngor Sir Ceredigion yn  awyddus iawn i fod yn rhan o Ras yrIaith  eleni, yn enwedig yn dilyn llwyddiant  ysgubol yras yn 2014. Cydlynir llwybrau  Ceredigion gan Cered, ein Menter Iaith  ni, sydd â rhwydwaith o grwpiau ac  arbenigedd mewn cysylltu gyda phobl  o bob cefndir. Mae’n gyfle i dynnu ein  cymunedau ynghyd i hybu, hyrwyddo a  dathlu’r Gymraeg mewn modd hwyliog  sy’n agored i bawb.

Bydd llwyddiant  y ras yn dangos brwdfrydedd trigolion  Ceredigion i weld ffyniant yn ein  cymunedau a’r iaith Gymraeg.”  Bydd y baton, sydd wedi cael  ei gerfio’n arbennig i’rras, yn cael ei  drosglwyddo o law i law, wrth i redwyr  ddangos eu cefnogaeth i’r iaith. Bydd  unigolion, teuluoedd, busnesau a chlybiau  lleol, sefydliadau ac ysgolion yn noddi ac  yn rhedeg 1 cilomedr gan gario baton. Gall  holl ddisgyblion yr ysgol neu holl aelodau  tîm pêl-droed y pentref redeg yr 1 cilomedr  hwnnw.  “Mae’n amser i garedigion y Gymraeg  ddod at ei gilydd, a dangos ychydig o hwyl  dros yr iaith. ByddRas yr Iaith yn ffordd  wych i dynnu pobl at ei gilydd a dathlu ein  bod ni yma o hyd!” meddai Siôn Jobbins  sydd wedi rhedeg yn y rasus llwyddiannus  tebyg dros y Llydaweg, Gwyddeleg a  Basgeg.

Bydd y Ras yn dechrau yng  Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth  ar 7 Gorffennaf am 9.15y.b. gan ymweld  â Thregaron (11.15 y.b.), Llambed (12:30  y.p.), Aberaeron (2 y.p.), Cei Newydd (3  y.p.), Llandysul (4.30 y.p.), Castell Newydd  Emlyn (5.30 y.p.) ac Aberteifi (6.30 y.h.).  Bydd Yvonne Evans, cyflwynwraig  tywydd S4C yn rhedeg cymal Aberaeron  a Tommo, cyflwynydd Radio Cymru yn  rhedeg cymal Aberteifi. Bydd y ras yn  gorffen yng Nghastell Aberteifi, lle bydd  cyfle i chi ymuno. Cynhelir digwyddiad  i ddathlu diwedd y ras yng Ngheredigion  yng Nghastell Aberteifi gydag arlwy o  dalent a cherddoriaeth ar eich cyfer a bydd  mynediad am ddim!

“Mae’n amser dathlu’r Gymraeg  a thynnu ynghyd pobl o bob cefndir a  diddordeb sydd yn cefnogi’r iaith– boed  nhw’n siaradwyr Cymraeg, dysgwyr neu’n  ddi-Gymraeg.” meddai Lynsey Thomas,  Rheolwr Cered, Menter Iaith Ceredigion  sy’n cydlynu’r trefniadau yn y sir.  Yn ystod y Ras yng Ngheredigion  bydd band roc ifanc a chyffrous Y Fflamau  Gwyllt o Ysgol Gynradd Rhos Helyg  yn perfformio gig awyr agored tu allan  i’rTalbot yn Nhregaron am 11:00 y.b. cyn  i’r ras adael y dref. Bydd adloniant ysgafn  yn cychwyn o flaen Neuadd y Dref yn  Aberaeron am 1:30 y.p. cyn cychwyn y ras  yno. Bydd y perfformwyr yn cynnwys Côr  Ysgol Gynradd Aberaeron a Dawnswyr  Gwerin Ysgol Gyfun Aberaeron.  Recordiwyd cân yn arbennig ar  gyfer Ras yr Iaitheleni gan Dewi Pws.

Fe hefyd fydd yn sylwebu ar hyd y ras  gan annog rhedwyr a chefnogwyr i gael  hwyl. Llysgenhadon y Ras eleni yw  Lowri Morgan, Angharad Mair ac Owain  Gwynedd.  Yn ogystal â’r uchod, bydd  digwyddiadau yn cael eu cynnal o  gwmpas y Ras. Ar nos Fercher, 6  Gorffennaf, cynhelir ‘Noson Lles i Bawb’  yn y Bandstand yn Aberystwyth. Bydd y  digwyddiad hwn yn cynnwys sgwrs wedi’i  gadeirio gan Deian Creunant yng nghwmni  Owain Gwynedd sy’n gyflwynydd S4C a  dyfarnwr, Steffan Hughes sy’n dywysydd  Paralympaidd, a’r rhedwr profiadol Dic  Evans, a fydd yn rhedeg Ras yr Iaith eleni  o’rGogledd i’r De.

Bydd y digwyddiad  hefyd yn cynnwys sesiwn cadw’n heini  gyda Bridget James er mwyn paratoi pawb  ar gyfer y Ras ar y diwrnod canlynol.  Mae cyfle i bawb fod yn rhan o’r  Ras, un ai trwy redeg, noddi, neu gefnogi  – does dim esgus i beidio â bod yn rhan o’r  dathliad gwych hwn o’r iaith. Os ydych yn  awyddus i fod yn rhan o fwrlwm y Ras,  cysylltwch â Cered am fwy o wybodaeth  arcered@ceredigion.gov.uk.  Am fwy o wybodaeth am Ras yr Iaith,  ewch i http://rasyriaith.cymru

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

10fed taith yr Urdd a’r Mentrau Iaith i’r Wladfa

Published

on

Glan-llyn: Criw Patagonia

A​R yr 21ain o Hydref eleni, bydd 25 o aelodau Urdd Gobaith Cymru yn dilyn ôl traed tua 200 o aelodau eraill wrth gychwyn ar daith fythgofiadwy i Batagonia.

Dyma’r 10fed daith i’r Urdd a’r Mentrau Iaith ei threfnu ers 2008 a bydd y grŵp o bobl ifanc sydd rhwng 16 a 18 oed yn treulio pythefnos yn gwneud gwaith gwirfoddol yn y Wladfa a chael blas ar ddiwylliant unigryw’r gymuned hon ym mhen arall y byd sy’n rhannu’r un iaith â nhw.

Daw’r 25 lwcus o bob cwr o Gymru ac mae pob un wedi bod yn brysur yn ceisio codi arian i fynd ar y daith. Mae eu hymdrechion wedi amrywio o werthu coed tân dros y gaeaf i gynnal rasus ping pong; ac o drefnu cyngherddau mawreddog i godi £1.70 drwy ganu ar stryd y pentref!

Mae’r criw wedi cael cyfle i ddod ynghyd ddwywaith ar gyrsiau preswyl ym Mhentre Ifan ac yng Nglan-llyn er mwyn dod i adnabod ei gilydd cyn mynd ar y daith.

Dywedodd Hannah Wright, Cydlynydd Ail Iaith Cenedlaethol gyda’r Urdd ac un o drefnwyr y daith eleni.

“Mae pob un o’r bobl ifanc wedi gweithio’n hynod o galed dros y flwyddyn ddiwethaf er mwyn codi’r arian oedd ei angen arnynt i fynd ar y daith. Maen nhw’n griw hyfryd a dw i’n siŵr y bydd hi’n daith fythgofiadwy i ni gyd. Mae Twm am ddod â’i iwcalili gydag e felly bydd digon o ganu ac adloniant!”

Ychwanegodd Siân Rogers, Cyfarwyddwr Gwaith Maes ac Ieuenctid y Gogledd Urdd Gobaith Cymru.​

“Rydym yn hynod falch o bartneriaeth yr Urdd gyda’r Mentrau Iaith er mwyn cynnig y cyfle arbennig hwn i’n haelodau yn flynyddol. Mae’n gyfle gwych i’r bobl ifanc gael blas ar ddiwylliant a bywyd yn y Wladfa a chael profiadau fydd yn aros yn y cof am byth.”

Continue Reading

Cymraeg

Curwch Ffliw

Published

on

MAE’R YMGYRCH genedlaethol i annog pobl mewn grwpiau cymwys ledled Cymru i gael brechiad i’w gwarchod rhag y ffliw wedi lansio Dydd Llun, 2 Hydref.

Mae’r ymgyrch Curwch Ffliw, o dan arweiniad Iechyd Cyhoeddus Cymru, yn annog y rhai sydd ei angen fwyaf i gael eu gwarchod bob blwyddyn rhag y ffliw, sy’n afiechyd sy’n gallu bod yn beryglus.

Yn y grwpiau cymwys mae merched beichiog, pobl â chyflyrau iechyd tymor hir cronig, a phawb 65 oed a hŷn.

Mae plant rhwng dwy ac wyth oed yn gymwys hefyd wrth i’r rhaglen frechu ar gyfer plant gael ei hymestyn eto eleni. Pigiad bach yw’r brechiad ar gyfer oedolion, ond i blant chwistrell trwyn syml yw’r brechiad.

Gall plant rhwng dwy a thair oed dderbyn y brechiad drwy chwistrell trwyn yn eu meddygfa a bydd y rhai yn y dosbarth derbyn ac ym mlynyddoedd ysgol 1, 2, 3 a 4 yn gallu ei gael yn yr ysgol.

Mae’r Cyfarwyddwr Iechyd Cyhoeddus ar gyfer (nodwch y bwrdd iechyd), yn annog pawb cymwys i gael brechiad y ffliw.

Pwysleisiodd y Gweinidog Iechyd Cyhoeddus, Rebecca Evans AC ei bod yn hanfodol bod y rhai sy’n wynebu’r risg fwyaf yn manteisio ar y brechiad am ddim: “Mae ffliw yn gallu bod yn salwch sy’n peryglu bywyd i rai pobl sy’n wynebu risg oherwydd eu hoedran, problem iechyd sylfaenol, neu am eu bod yn feichiog. Yn anffodus, mae ffliw yn lladd pobl yng Nghymru bob blwyddyn.

“Mae ffliw yn lledaenu’n rhwydd iawn. Bydd ymestyn y rhaglen i gynnwys mwy o blant eleni’n helpu i’w gwarchod rhag dal y ffliw, a bydd hefyd yn eu hatal rhag ei ledaenu i eraill yn y gymuned sy’n agored iawn i niwed efallai. Y llynedd, roedd y brechiad i blant yn effeithiol iawn ac mae’n braf gwybod bod cymaint o bobl ifanc wedi cael eu gwarchod.

“Mae pobl yn gallu bod yn ddifrifol wael gyda’r ffliw a brechiad y ffliw yw’r ffordd orau o warchod rhagddo, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn cael eich gwarchod yn fuan, er eich lles chi a phobl eraill.”

Er bod y rhan fwyaf o frechiadau ffliw y GIG yn cael eu rhoi mewn meddygfeydd, mae brechiadau i oedolion ar gael mewn llawer o fferyllfeydd cymunedol ledled Cymru.

Hefyd mae gan ofalwyr, gwirfoddolwyr sy’n darparu cymorth cyntaf mewn argyfwng ac Ymatebwyr Cyntaf Cymunedol hawl i gael y brechiad. Mae hefyd yn cael ei argymell i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen, i’w gwarchod hwy a’r rhai yn eu gofal. Gallant siarad â’u hadran iechyd galwedigaethol neu eu cyflogwr am ble a phryd allant gael eu brechiad.

Dywedodd Dr Richard Roberts, Pennaeth y Rhaglen Afiechydon Ataliadwy Trwy Frechu yn Iechyd Cyhoeddus Cymru: “Bob blwyddyn mae feirysau’r ffliw yn yr aer, gan wneud llawer o bobl yn sâl a bydd rhai’n wynebu sefyllfaoedd sy’n peryglu eu bywydau. Y llynedd cadarnhawyd bod gan 74 o gleifion yn unedau gofal dwys Cymru y ffliw.

“Mae feirws y ffliw’n gallu newid yn rheolaidd ac mae gwarchodaeth y brechiad yn gwanio gydag amser, felly os ydych chi mewn grŵp risg ac wedi cael y brechiad y llynedd, mae dal yn bwysig cael eich brechu eleni, fel eich bod wedi’ch gwarchod dros y gaeaf yma.

“Cael eich brechu rhag y ffliw bob blwyddyn yw’r ffordd unigol orau o warchod rhag dal neu ledaenu salwch sy’n gallu bod yn niweidiol iawn. Mae ffliw yn gallu bod yn ddifrifol iawn, hyd yn oed gyda thriniaeth – ond cael eich brechu sy’n cynnig y warchodaeth orau, felly gwnewch yn siŵr ei fod ar dop eich rhestr o bethau i’w gwneud yr hydref yma.”

Continue Reading

Cymraeg

​​Bydd cynlluniau iaith yn cael eu moderneiddio

Published

on

Alun Davies: ​'Gweithredu brys​' i gynyddu'r nifer o athrawon

MAE GWEINIDOG y Gymraeg, Alun Davies AC, wedi dweud mae Llywodraeth Cymru angen ​’addasu a moderneiddio​’ y ffordd mae addysg Gymraeg yn cael ei chynllunio, yn ôl.

Wrth siarad ar ddydd Mawrth, 10 Hydref, dywedodd Mr Davies wrth ACau: “Cefais fy siomi gan y diffyg uchelgais o fewn y cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg ar ddechrau’r flwyddyn, a dyna pam cafodd Aled Roberts ei benodi i gynnal adolygiad brys o’r system, ynghyd â chysylltu â’r awdurdodau lleol i drafod eu cynlluniau cyfredol.”

Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i baratoi a chyflwyno Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg i Lywodraeth Cymru eu hystyried.

Adroddiad Mistar Roberts yn cynnig 18 o argymhellion ar gyfer datblygu’r cynlluniau i’r dyfodol.

Dyweddod y Gweinidog: “Mi fyddwn ni’n derbyn pob un o’r argymhellion.”

Mae adroddiad Aled hefyd yn cynnig argymhellion ar gyfer cynllunio addysg Gymraeg ar gyfer y dyfodol.

Mae’r argymhellion yn cynnwys adolygiad o amserlenni’r WESPs i gyd-fynd â rhaglenni cyfalaf Llywodraeth Cymru, yn arbennig y rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, ac y dylid targedu’r buddsoddiad cyfalaf er mwyn sicrhau cysylltiad rhwng rhaglenni ysgolion a chyn ysgol.

Yn ail, dylid sefydlu panel neu fwrdd er mwyn trafod a phwyso a mesur y newidiadau sydd eu hangen i’r ddeddfwriaeth a’r rheoliadau cyn iddynt gael eu cyflwyno gerbron y Cynulliad.

Yn drydedd, cryfhau’r berthynas strategol rhwng llywodraeth leol a Mudiad Meithrin er mwyn sicrhau twf ar lefel pob sir a fydd yn cyfrannu at dargedau cenedlaethol Llywodraeth Cymru ar hyd y daith at 2050. Yna, symleiddio proses categoreiddio ieithyddol ysgolion; a chynllunio a gweithredu brys er mwyn cynyddu’r nifer o athrawon sydd yn cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg.

Wrth ymateb i gyhoeddiad Mr Davies i’r Blaid Geidwadol, dywedodd Darren Millar: “I am concerned, frankly, that the existing Welsh language impact assessments, which local authorities are required to undertake with regard to developments over a certain size, are not always looking for opportunities through their section 106 agreements to extend Welsh-medium provision in their communities.”

Diolchodd Mr Davies Mr Millar am ei ‘ymateb adeiladol’.

Dywedodd: “O ran cynlluniau datblygu lleol, yn amlwg, mae hyn yn rhywbeth sydd wedi bod yn destun dadl rhai lleol mewn gwahanol rannau o’r wlad. Yr wyf wedi cyfarfod Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd er mwyn trafod sut y gallwn symud y materion hyn ymlaen.

“Yr ydym yn dal i ystyried ein safbwynt ar hynny. I mi, ni welaf reswm o gwbl pam na all awdurdodau lleol sicrhau bod unrhyw ysgolion a adeiladwyd fel na all rhan o’r cytundebau 106 yn cynlluniau datblygu lleol yn sicrhau bod y Gymraeg yn rhan o hynny.”

Dywedodd Llyr Gruffudd: “Rydw i’n cytuno â chi bod yn rhaid addasu a moderneiddio nawr y ffordd rydym ni yn cynllunio.

“Rŷch chi’n berffaith iawn i ddweud nid dim ond rôl i’r Llywodraeth yw hon. Mae’r awdurdodau lleol, y byrddau llywodraethwyr, y prifathrawon, y rhieni, y plant eu hunain, a’r gymuned yn ehangach, wrth gwrs, â rôl bwysig i’w chwarae.

“Ond y Llywodraeth sydd yn gorfod dangos yr arweiniad. Mae’n rhaid i’r Llywodraeth ddangos arweiniad cryf, arweiniad dewr, arweiniad diwyro, er mwyn sicrhau bod y gweddill yn dilyn. Heb hynny, yna rydw i yn ofni y byddwn ni’n cychwyn o fan o wendid.”

Ymatebwyd mae Gweindiog: “Rwy’n credu bod angen inni gydnabod lle mae’r sefyllfa a’r cymeriad ieithyddol yn wahanol yn rhannau gwahanol o’r wlad, a dechrau drwy gydweithio â rhieni a’r cymunedau i sicrhau ein bod ni’n symud yn yr un cyfeiriad i sicrhau bod yna fwy o Gymraeg a mwy o gyfle i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg ac addysg Gymraeg, ac i wneud hynny drwy gytundeb.

“Felly, yr uchelgais sydd gen i yw ein bod ni’n gallu symud ymlaen drwy gytundeb i ehangu addysg Gymraeg ym mhob un rhan o’r wlad.”

Dywedodd Mr Davies ei fod e’n derbyn hefyd bod angen ​’gweithredu brys​’ i gynyddu’r nifer o athrawon sy’n cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg

Continue Reading

Popular This Week