Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Lansio Cwrs Olwen

Published

on

Canolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd

CAIFF cwrs i enillwyr prif gystadlaethau llenyddol Eisteddfod yr Urdd ei ail lansio eleni fel Cwrs Olwen, er cof am Olwen Dafydd, aelod o staff Canolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd fu farw yng ngaeaf 2014. Bu Olwen yn gweithio yn Nhŷ Newydd am 11 o flynyddoedd yn trefnu cyrsiau a digwyddiadau.

Cynhelir y cwrs yng Nghanolfan Tŷ Newydd, Llanystumdwy, mewn partneriaeth â’r Urdd, a gyda chyfraniad ariannol hael gan deulu’r diweddar Olwen Dafydd.

Bydd enillwyr y Goron, y Gadair a’r Fedal Ddrama yn cael mynychu’r cwrs penwythnos yn rhad ac am ddim, ynghyd â’r rhai sy’n dod yn ail a thrydydd yn y cystadlaethau hynny. Bwriad y cwrs yw annog yr awduron ifanc i barhau â’u hysgrifennu gydag arweiniad gan awdur neu fardd profiadol, yn ogystal â dod i adnabod eu cyd-ysgrifenwyr yn y ganolfan ysgrifennu genedlaethol.

Mae’r cwrs, a adwaenid gynt fel Cwrs yr Urdd, yn cael ei gynnal ers dros bymtheg mlynedd, ac wedi chwarae rhan flaenllaw yn dod a chenedlaethau o awduron ifanc at ei gilydd.

Meddai Aneirin Karadog fu ar Gwrs yr Urdd dair gwaith yn y 2000au cynnar: “Roedd cael mynd ar gyrsiau ysgrifennu i Dŷ Newydd fel rhan o’r wobr am lwyddo yng nghystadlaethau’r Urdd yn amhrisiadwy am sawl rheswm. Bu’n gymorth mawr wrth i mi ddysgu a mireinio fy nghrefft fel bardd, yn gyfle gwych i dreulio amser gyda’r mawrion llenyddol oedd yn rhannu eu hamser a’u perlau o wybodaeth ar y cyrsiau, ac roedd hefyd yn arbennig cael dod i nabod cymuned o awduron ifanc – rhai ohonyn nhw yn ffrindiau agos i mi hyd heddiw. Roedd cael gwneud hyn oll yn lleoliad hudolus Tŷ Newydd yn goron ar y cyfan. Roedd cael nabod Olwen, a fu’n trefnu cyrsiau’r Urdd ac a roddodd gyfraniad diwyd a phwysig i’r byd llenyddol, yn fraint.”

Meddai Leusa Llewelyn, Pennaeth Dros Dro Tŷ Newydd: “Byddai Olwen yn aml yn cydnabod mai Cwrs yr Urdd oedd un o uchafbwyntiau’r flwyddyn iddi hi. Byddai’n ymhyfrydu mewn cael llond y tŷ o awduron ifanc Cymraeg talentog i’w meithrin, ac yn cyfeirio atynt fel “ei chywion”. Byddai’n gwneud yn siŵr fod yr awduron yn cael chwarae teg a chefnogaeth gan Dŷ Newydd ar ôl y cwrs, gan eu gwahodd yn ôl dros y blynyddoedd i gymryd rhan mewn digwyddiadau. Mae ail-enwi’r cwrs yn Gwrs Olwen yn deyrnged fendigedig iddi.” Meddai Eurig Salisbury, a fu yntau ar sawl Cwrs yr Urdd ar gychwyn ei yrfa fel bardd: “Mi o’n i wrth fy modd yn mynd ar Gwrs yr Urdd yn Nhŷ Newydd. Yn ogystal â chael cyfle i ysgrifennu ac i holi awduron profiadol, sylweddoles i hefyd fod ‘na bobl ifanc eraill o bob cwr o Gymru a oedd yr un mor nyts â fi am lenyddiaeth! Dyna oedd y peth mawr imi – yn y byd mawr y tu allan, mae llenyddiaeth yn anathema i lawer o bobl, a llawer o’r rheini’n ffrindiau da imi, ond yn Nhŷ Newydd, llenyddiaeth yw’r peth sy’n ein huno ni.”

Cyhoeddwyd gwybodaeth am Gwrs Olwen o lwyfan yr ŵyl yn ystod prif seremonïau Eisteddfod Sir y Fflint, ac mae’r gwahoddiadau i’r awduron ifainc i ymuno â’r cwrs ar eu ffordd.

Am ragor o wybodaeth am Gwrs Olwen neu am Dŷ Newydd yn gyffredinol, cysylltwch â Llenyddiaeth Cymru: tynewydd@ llenyddiaethcymru.org / 01766 522 811

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Dod o hyd i gi mwyaf arwrol Cymru!

Published

on

Gelert: Ci arwr y chwedl

UN O STRAEON mwyaf adnabyddus Cymru yw hanes Gelert y ci ffyddlon ac fel rhan o dymor Chwedlau ym mis Tachwedd, mae S4C yn chwilio am gi dewraf Cymru.

Mae’r sianel yn chwilio am straeon am gŵn dewr, arwrol a ffyddlon yn rhan o gystadleuaeth ar y rhaglen gylchgrawn nosweithiol, Heno. A’r wobr i’r dewraf yw gwerth blwyddyn o fwyd ci gan noddwyr y gystadleuaeth, cwmni Pero.

Yn ystod y mis, bydd Heno yn dathlu campau eithriadol cŵn dewr iawn a byddwn yn clywed am anifeiliaid blewog sy’n gymorth neu’n gysur i’w perchnogion.

Un o’r straeon rhyfeddol yw hanes Pero’r ci defaid oedd wedi teithio 240 o filltiroedd o Cumbria i Geredigion i fod nôl gyda’i deulu. Ac mae stori’r berthynas arbennig rhwng Malan Wilkinson a’i chi, Wini Lwyd, yn profi fod y dywediad ‘Ffrind gorau dyn’, yn sicr yn wir i’r ddau yma.

“Pan da chi’n cael ci bach, mae’r bond yno gyda’r perchennog yn syth. Unwaith fyddwch chi’n ffrindiau, fyddwch chi’n ffrindiau am oes,” meddai Alan James, perchennog Pero’r ci defaid sy’n byw ym Mhenryncoch, Ceredigion.

“Danfonwyd Pero i fyny i Cockermouth, Cumbria i weithio gyda’r defaid yno ond roedd e’n colli ei gartref. Roedd e’n gwrthod gwneud unrhywbeth achos ei fod e’n ein colli ni gymaint. Sut ffeindiodd ei ffordd adref nawn ni byth wybod! Erbyn hyn mae Pero yn arwr yn lleol. Pan fyddai’n mynd i’r Sioe Frenhinol, mae pobl yn adnabod Pero cyn fi!”

Mae stori Wini Lwyd a’i pherchennog Malan Wilkinson yn ddigon i ddod a deigryn i’r llygad. Mae Malan, sy’n dod o Gaernarfon, wedi siarad yn agored yn y gorffennol am ddioddef o iselder ac mae hi’n canmol Wini am ei helpu yn ystod adegau tywyll ei bywyd.

“Mae rhywbeth am Wini sydd wedi fy helpu i yn ystod cyfnodau o iselder ac mae cael mynd allan efo hi yn bleser pur,” meddai Malan. “Dwi wrth fy modd bod S4C yn chwilio am arwr neu arwres achos yn ddi-os, Wini Lwyd yw fy arwres i. Ar ddiwrnodau lle dwi di methu codi, golchi a gwneud y pethau mwyaf syml, mae Wini wedi rhoi ei phawen fach ar fy ysgwydd a da ni wedi dechrau’ r diwrnod efo’n gilydd.”

Mae’r gystadleuaeth ar agor tan 14 Tachwedd ac fe fydd yr enillydd yn cael ei ddewis gan banel o feirniaid. Y wobr yw gwerth blwyddyn o fwyd ci gan y cwmni o Ogledd Cymru, Pero, sy’n noddi’r gystadleuaeth a hamper o nwyddau.

Y tri sy’n beirniadu’r gystadleuaeth yw Sara Manchipp, cyn Miss Cymru sy’n lys genhades y ganolfan RSPCA Llys Nini, y milfeddyg Dr Lowri Davies a Jonathan Rees o’r cwmni bwyd ci, Pero.

“Mae’r berthynas rhwng ci a’i berchennog yn arbennig iawn, ac yn un i’w ddathlu. Mae Pero yn hapus iawn i weithio gyda S4C i ddod o hyd i gi dewraf Cymru ac o beth ry’ ni eisoes wedi ei weld, mae digon ohonyn nhw yng Nghymru!” meddai Jonathan Rees, Cyfarwyddwr gyda chwmni Pero.

I gymryd rhan, anfonwch lun a disgrifiad o’ch ci i heno@tinopolis.com

Continue Reading

Cymraeg

Teitlau Bocsio Ewrop a Chymru yn y fantol – yn fyw ar S4C

Published

on

Ashley Brace: Ar S4C

GORNEST am deitl Pencampwriaeth Pwysau Bantam Ewrop fydd uchafbwynt noson o focsio ym Merthyr ar nos Wener 15 Rhagfyr, ac mi fydd y ffeit fawr yn cael ei dangos yn fyw ar S4C – y tro cyntaf i’r sianel ddarlledu bocsio yn fyw.

Ashley Brace o Lyn Ebwy, y Pencampwr Pwysau Bantam WBC Rhyngwladol, fydd yn ymladd Melania Sorrcoche o Sbaen am y teitl Ewropeaidd yng Nghanolfan Hamdden Merthyr. Bydd y noson, sydd wedi ei threfnu gan Sanigar Events, hefyd yn cynnwys dwy ornest am wregysau Bencampwriaeth Cymru.

Bydd y rhaglen ar S4C yn dechrau am 9.30 yr hwyr, ar nos Wener 15 Rhagfyr, gyda Rhys ap William yn cyflwyno a Gareth Roberts yn y blwch sylwebu.

Dywedodd hyrwyddwr y noson, Jamie Sanigar: “Bydd y noson yn un hanesyddol i focsio yng Nghymru ac rydw i’n falch iawn ein bod ni wedi medru sicrhau gornest gartref wrth i Ashley Brace gystadlu am Bencampwriaeth Ewrop. Dyma gyfle euraidd i Ashley ennill pencampwriaeth fawr a’i rhoi mewn safle gwych i gystadlu am deitlau byd yn 2018. Mae hefyd yn hwb fawr i’r gamp yng Nghymru fod y cyfan yn cael ei ddarlledu yn fyw ar S4C.”

Yn ei gyrfa hyd yma mae’r bocsiwr 26 oed, Ashley Brace, wedi ennill pob un o’i saith gornest. Ym mis Ebrill fe drechodd Alexandra Vlajk o Hwngari yng Nglyn Ebwy i hawlio’r bencampwriaeth Pwysau Bantam WBC Rhyngwladol. Mae hi hefyd wedi dweud y buasai’n dymuno ymladd yn erbyn y pencampwr Olympaidd dwbl, Nicola Adams, yn y dyfodol.

Mae gan ei gwrthwynebydd Sorroche, sy’n 27 oed, record o 12 buddugoliaeth, dwy golled ac un gornest cyfartal, ac mae hi’n drydydd ar restr detholion Ewrop. Fe gystadlodd am y gwregys WBA Pwysau Bantam y Byd y llynedd, ond fe gollodd ar benderfyniad hollt.

Dywedodd Comisiynydd Chwaraeon S4C, Sue Butler: “Am y tro gyntaf bydd S4C yn darlledu noson o focsio yn fyw ac ry’ ni’n gobeithio am noson i’w chofio. Mae gyrfa Ashley Brace yn mynd o nerth i nerth ac wrth iddi gystadlu am Bencampwriaeth Ewrop, ry’ ni’n falch o allu dangos yr ornest i’r genedl a thu hwnt.”

Cyn i Brace a Sorroche gamu i’r sgwâr, bydd dwy ornest arall am wregysau Bencampwriaeth Cymru. Yn y gyntaf bydd Gavin Gwynne o Ferthyr yn herio Henry Janes o Gaerdydd, am Bencampwriaeth adran pwysau ysgafn Cymru. Mae Gwynne yn brolio record berffaith o saith buddugoliaeth heb golli ac fe fydd yn siŵr o dderbyn anogaeth gref gan y cefnogwyr lleol.

10 buddugoliaeth, 21 colled a dau ornest cyfartal ydi record Henry Janes yn y sgwâr hyd yn hyn, ond ar ôl iddo ennill tair a sicrhau dau ornest cyfartal yn y flwyddyn ddiwethaf, bydd Janes yn hyderus wrth baratoi ar gyfer yr ornest yma.

Bydd y Bencampwriaeth Pwysau is drwm Cymru hefyd yn y fantol ym Merthyr, wrth i Nathan Thorley o Gaerdydd ymladd yn erbyn Jermaine Asare o Bontypridd.

Mae Thorley eisoes di ennill pob un o’i saith ornest hyd yn hyn, tra bod Asare wedi colli dwy ac ennill ar saith achlysur. Mae’r ddau ymladdwr wedi ennill medalau efydd dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad fel amaturiaid, ac mae’r ddau yn cael ei ystyried fel paffwyr pwerus.

Bydd gornestau eraill y noson yn cael eu cyhoeddi dros yr wythnosau i’w ddod. Y cwmni cynhyrchu, Cwmni Media Atom, fydd yn darparu’r rhaglen ar ran S4C.

Continue Reading

Cymraeg

Gwaith newydd ar daith gyda chwmni opera Cymraeg

Published

on

Mererid Hopwood: Gwaith newydd ar daith

MAE MERERID HOPWOOD, sy’n Athro yn Yr Athrofa, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, wedi ysgrifennu’r libreto i opera newydd a gaiff ei pherfformio gan Opra Cymru’r mis hwn.

Mae’r opera wedi’i seilio ar y nofel Wythnos yng Nghymru Fydd gan Islwyn Ffowc Elis, a’r cyfansoddwr yw’r cerddor adnabyddus, Gareth Glyn. Mae’r daith yn dechrau ar 10 Tachwedd yn Pontio, Bangor mewn partneriaeth â Phrifysgol Bangor, yna bydd yn ymweld â Wrecsam, Y Drenewydd, Aberystwyth, y Barri, Abertawe a Phwllheli.

Mae Islwyn Ffowc Elis yn un o lenorion pwysicaf Cymru ac ystyrir ei waith ymhlith clasuron yr iaith Gymraeg. Bu hefyd yn Ddarlithydd ac yn Ddarllenydd yn Y Drindod, Caerfrddin ac ym Mhrifysgol Dewi Sant Llanbedr Pont Steffan, rhwng 1975 a 1988. Enwebwyd ei nofel Cysgod y Cryman yn Llyfr y Ganrif gan Gyngor Celfyddydau Cymru ym 1999. Ysgrifennwyd Wythnos yng Nghymru Fydd union chwe deg mlynedd yn ôl ym 1957 ac mae’n cymryd y darllenwyr ar ddwy daith i Gymru’r flwyddyn 2033, y naill yn Gymru rydd a’r llall yn Western England.

“Mae’r nofel yn ein hatgoffa fod y dyfodol yn dibynnu ar yr hyn a wnawn ni yn y presennol”, meddai Mererid Hopwood, “ac yn hynny o beth, mae’n ein herio ni ond mae hefyd yn cynnig gobaith i ni.”

Mae’r opera ei hun yn cael ei chyflwyno yn y Gymraeg. Fodd bynnag, mae Opra Cymru wedi datblygu ap, o’r enw ‘Sibrwd’ i alluogi siaradwyr di-gymraeg a dysgwyr Cymraeg i fwynhau’r opera. Gellir lawrlwytho’r ap mewn lleoliadau gyda WiFi.

Mae’r Athro Mererid Hopwood yn Athro yn Yr Athrofa, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Yn 2001, hi oedd y wraig gyntaf i ennill y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Mae hi wedi ennill Cadair a Choron yr Eisteddfod Genedlaethol yn ogystal â’r Fedal Ryddiaith. Yn 2005 roedd hi’n Fardd Plant Cymru, ac yn 2011 enillodd Wobr Glyndŵr am ei chyfraniad i lenyddiaeth yng Nghymru. Enillodd ei chasgliad o gerddi, Nes Draw, wobr categori barddoniaeth Llyfr Y Flwyddyn yn 2016.

Continue Reading

Popular This Week