Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Beth yw Pwerdy Iaith Tregaron?

Published

on

Tregaron: 67% o boblogaeth yn gallu siarad Cymraeg

Tregaron: 67% o boblogaeth yn gallu siarad Cymraeg

LAWNSIWYD Cered: Menter Iaith Ceredigion brosiect o’r enw Pwerdy Iaith Tregaron Nhregaron yn ystod mis Gorffennaf eleni gyda’r bwriad o asesu sefyllfa’r Gymraeg yn y dref ac i greu cynllun Gweithredu’n Lleol er mwyn rhoi hwb i’r iaith yn lleol.

Mae rhyw 67% o boblogaeth Tregaron yn gallu siarad Cymraeg yn ôl Cyfrifiad 2011 sydd yn golygu mai’r dref sydd â’r ganran uchaf o siaradwyr Cymraeg yng Ngheredigion. Ond, gyda nifer o fusnesau a gwasanaethau lleol naill ai wedi eu colli dros y blynyddoedd diwethaf neu dan fygythiad teimlwyd fod angen creu prosiect i sicrhau fod y Gymraeg ddim yn dirywio ymhellach. Nod Pwerdy Iaith Tregaron felly yw i sicrhau bod modd i’r Gymraeg barhau fel prif iaith bywyd pob dydd y cylch mewn cyfnod o doriadau a newidiadau mawr i’r dref ac i ysgogi tŵf a ffyniant.

Mae cydnabyddiaeth gyffredinol fod angen gweithredu ar y lefel mwyaf lleol posib i ddiogeli’r iaith a dyna’r rhesymeg y tu ôl i sefydlu’r prosiect yma sydd yn bartneriaeth rhwng trigolion lleol a Cered.

Er fod Pwerdai wedi cael eu sefydlu gan Cered mewn amrywiaeth o ardaloedd dros ddegawd yn ôl mae Pwerdy Iaith Tregaron yn un o’r genhedlaeth newydd o Bwerdai Iaith rydym yn creu sydd fel rhan o waith sydd yn cael ei lywio gan fframwaith Gweithredu’n Lleol Llywodraeth Cymru. Mae Pwerdy Iaith hefyd i’w gael yn Llandysul, Aberystwyth ac Aberteifi ac fe fydd rhai pellach yn cael eu sefydlu yn Llanbedr Pont Steffan ac Aberaeron dros y misoedd nesaf.

Mae Grŵp Gweithredu wedi ei ffurfio o unigolion blaenllaw sydd yn cynrychioli rhwydweithiau a gweithgareddau amrywiol yn y gymdogaeth ac mae’r Grŵp yn cydweithio gyda Cered er mwyn asesu sefyllfa’r Gymraeg ymhob agwedd o fywyd y dref:

  • Demograffeg y Gymraeg
  • Bwrlwm Cymdeithasol a Diwylliannol
  • Trosglwyddo Iaith a’r Blynyddoedd Cynnar
  • Addysg Ffurfiol ac Anffurfiol
  • Yr Economi, Gwasanaethau Lleol ac Isadeiledd

Gofynnom i Steffan Rees o Cered sut mae’r cynllun yn gweithio.

Dywedodd wrth Yr Herald: “Wedi i ni asesu sefyllfa’r Gymraeg yn y dref byddwn yn meddwl am ba fath o dasgiau a phrosiectau sydd eu hangen i geisio taclo pryderon a gwendidau a nodwyd. Bydd Cered yna yn paratoi adroddiad a chynllun gweithredu wedi ei selio ar gyfarfodydd y Grŵp Gweithredu ac ymchwil pellach er mwyn i ni fel Cered: Menter Iaith Ceredigion a phobl Tregaron i weithio gyda’n gilydd i sicrhau dyfodol ffyniannus i’r Gymraeg yn lleol.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Cymorth a chanllawiau newydd i ddarparwyr llety gwyliau yng Ngheredigion

Published

on

Mae canllawiau a chymorth newydd yn cael eu cyhoeddi yng ngoleuni newidiadau diweddar i’r cyfyngiadau a’r gorchmynion i gau darpariaethau llety gwyliau, gan fanylu ar rai eithriadau penodol.

Mae’r cyfyngiadau sydd wedi dod i rym yn sgil y coronafeirws wedi ei gwneud yn ofynnol i fusnesau sy’n darparu safleoedd a llety gwyliau yng Ngheredigion gau eu safleoedd, neu roi’r gorau i ddarparu eu gwasanaethau yn ystod yr argyfwng hwn, a hynny’n amodol ar rai eithriadau. Mae’r mathau hyn o lety gwyliau yn cynnwys safleoedd gwersylla, gwestai, llety gwely a brecwast, fflatiau gwyliau, hosteli a thai preswyl.

Mae eithriad i’r gofyniad i gau yn cynnwys pan nad oedd unigolyn, a oedd yn aros mewn llety o’r fath pan ddaeth y gofynion i rym, yn gallu dychwelyd i’w brif breswylfa, neu’n defnyddio’r llety dan sylw fel ei brif breswylfa ar y pryd. Dylai busnesau sicrhau bod yr eithriadau’n cael eu rhoi ar waith mewn modd priodol ac, os bydd amheuaeth, dylent ofyn am gyngor gan Dîm Diogelu’r Cyhoedd Cyngor Sir Ceredigion. Nid yw’r eithriad penodol hwn yn berthnasol i safleoedd gwyliau a gwersylla.

Oddi ar 24 Mawrth 2020, mae’n ofynnol i bobl sy’n gyfrifol am safleoedd gwyliau a gwersylla wneud eu gorau glas i fynnu bod unrhyw unigolyn sy’n aros ar eu safle yn gadael. Bydd yr ymdrechion hynny’n cynnwys cymryd camau cadarnhaol i ofyn i bobl adael y safle. Os na fydd y busnes yn teimlo bod yna reswm credadwy a chymhellol, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, i bobl barhau ar y safle, yna dylai ofyn iddynt adael, neu ofyn am gyngor gan Dîm Diogelu’r Cyhoedd Cyngor Sir Ceredigion.

Efallai y bydd Cyngor Sir Ceredigion yn gofyn i fusnesau ddarparu llety i weithwyr allweddol, ac i ddibenion penodol eraill. Os gofynnir i fusnes ddarparu llety y tu hwnt i’r eithriadau uchod, yna mae’n rhaid iddo sicrhau ei fod yn cael tystysgrif eithrio gan Gyngor Sir Ceredigion yn manylu ar y diben y gall aros ar agor, ynghyd ag i ba raddau y gall wneud hynny. Gall busnesau wneud cais am dystysgrif eithrio trwy anfon cais dros e-bost at dîm Diogelu’r Cyhoedd: publicprotection@ceredigion.gov.uk, neu trwy gysylltu â Chanolfan Gyswllt Cwsmeriaid Clic Ceredigion ar 01545 570881.

Anogir unrhyw fusnes sy’n darparu llety i weithwyr allweddol ar hyn o bryd, ac nad yw’r Awdurdod wedi gofyn eto iddo aros ar agor i’r diben hwnnw, gysylltu â’r Tîm Diogelu’r Cyhoedd i gael cyngor pellach ar unwaith.

Er eglurder, oni bai bod Gweinidogion Cymru neu Awdurdod Lleol Ceredigion wedi gofyn yn benodol i fusnesau yng Ngheredigion aros ar agor, rhaid iddynt barhau AR GAU. Bydd unigolion a fydd yn gyfrifol am gynnal busnesau (gan gynnwys perchnogion a rheolwyr) yn destun camau gorfodi os na fyddant yn cydymffurfio â’r cyfyngiadau. Mae’r opsiynau posibl yn cynnwys erlyn, a allai arwain at ddirwyon diderfyn wrth gael eu heuogfarnu.

Mae’r gorchmynion cau yn berthnasol i fusnesau sy’n cynnig llety gwyliau yn unig, ac nid ydynt yn effeithio ar gartrefi a llety preifat.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael gan Lywodraeth Cymru: https://gov.wales/coronavirus-guidance-local-authorities-and-owners-holiday-accommodation (Tudalen Saesneg yn unig).

Continue Reading

Cymraeg

Council’s budget for 2020/21 approved

Published

on

At the Council meeting on 5 March 2020, Ceredigion County Council’s service budgets for 2020/21 were approved after receiving the final settlement from Welsh Government on 25 February.

This is the best settlement for local government and the Council since 2007/08, with an increase of 4.2%. This is equivalent to an increase of £7.609m in the Council’s budget.

Ellen ap Gwynn, Leader of the Council, said: “We have had to cut £45m from our budget since 2012. Despite these enormous cuts, the Council has been able to deliver all the services it delivered before the cuts were made thanks to a dedicated workforce and some very creative and innovative ways of working. It is a welcome relief that Ceredigion will not be receiving any additional cuts from Welsh Government for 2020/21. I welcome the increase in the settlement which will help us to ensure that we can continue to provide quality services for our residents.”

Also, as part of the budget setting process, a 4% increase in the Council Tax rate was approved. Despite the increased settlement, a 4% Council Tax increase is the minimum increase that would result in a standstill budget and would mean that no further cuts will need to be made this year.

This means that Band D properties in Ceredigion will pay £1,364.82 of Council Tax each year. This is equivalent to an increase of approximately £1 per week.

The proposal was approved after the Cabinet of Ceredigion County Council recommended the increase in order to ensure that there are no further cuts to council services in the next financial year.

Councillor Gareth Lloyd, Cabinet member with responsibility for Finance and Public Protection, said: “Council Tax and business rates only make up about 29% of the council’s budget. We understand that raising council tax is unpopular but this increase in Council Tax will help to alleviate the increasing pressure placed on the budgets of different services.”

A specific formula is applied by Welsh Government to calculate the funding allocated to each Council.

Continue Reading

Cymraeg

Cyngor yn datgan argyfwng hinsawdd byd-eang

Published

on

Mae Cyngor Sir Ceredigion wedi datgan argyfwng hinsawdd byd-eang mewn cyfarfod o’r Cyngor ar 05 Mawrth 2020.

Mae’r Cyngor eisoes wedi ymrwymo i sicrhau bod Ceredigion yn awdurdod lleol carbon net sero erbyn 2030, ac i ddatblygu cynllun clir ar gyfer llwybr a fydd yn arwain at garbon sero net o fewn 12 mis.

Y Cynghorydd Ellen ap Gwynn, Arweinydd y Cyngor, gynigodd y cynnig. Meddai, “Rwy’n falch iawn bod Cyngor Sir Ceredigion wedi datgan argyfwng hinsawdd byd-eang. Rydym yn ymroddgar i ddiogelu’r amgylchedd a gwneud yr hyn a allwn i leihau ein hôl troed carbon. Rydym wedi lleihau ein hallyriadau carbon blynyddol 45% ers 2007. Mae gennym nifer o brosiectau yr ydym yn gweithio tuag atynt ar hyn o bryd i sicrhau ein bod yn lleihau ein hallyriadau carbon ymhellach fyth.”

Eiliodd y Cynghorydd Mark Strong y cynnig a dywedodd, “Mae’r datganiad yma yn cydymffurfio gydag amcanion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol Llywodraeth Cymru. Wrth symud ymlaen, yr amcan yw lleihau ein defnydd carbon yn ein cartrefi a sicrhau defnydd gorau o greu egni yn lleol. Mae hyn i wneud yn siwr ein bod yn lleihau ein defnydd carbon yn sylweddol.”

Mae’r penderfyniad hwn yn cefnogi dwy o Flaenoriaethau Corfforaethol y Cyngor, sef Buddsoddi yn Nyfodol y Bobl a Hyrwyddo Cydnerthedd Amgylcheddol a Chymunedol.

Continue Reading

Popular This Week