Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cantores yn ‘class act’ yn Llais Llwyfan Llanbed

Published

on

screen-shot-2016-09-12-at-12-30-26DAETH cynulleidfa deilwng ynghyd i neuadd Ysgol Bro Pedr nos Sul, Awst 28ain ar gyfer rownd derfynol Llais Llwyfan Llanbed 2016, cystadleuaeth i gantorion ifanc dan 30 oed sy’n rhan o benwythnos Eisteddfod Rhys Thomas James Pantyfedwen. 

Cynhaliwyd y rhagbrawf yn y prynhawn a dewiswyd pump o gantorion i ganu yn yr hwyr.

Y beirniaid eleni oedd Brian Hughes, cyfansoddwr poblogaidd ac athro canu llwyddiannus o Rosllannerchrugog, (a fu hefyd yn beirniadu yn 2007 pan gipiodd y soprano o Fethania, Gwawr Edwards y wobr), a Iona Jones Caerdydd, athrawes llais ac enillydd Gwobr Goffa David Ellis yn Eisteddfod Genedlaethol Llanelli 2000. Bu hithau hefyd yn beirniadu’r gystadleuaeth yn y gorffennol a hynny yn 2011 pan gipiwyd y wobr gan Mari Wyn Williams, Llanberis. Dwy soprano yn dod i’r brig gyda’r beirniad yn 2007 a 2011 – oedd hynny’n awgrymu rhywbeth am 2016?

Sefydlwyd y gystadleuaeth yma yn 1993 a’r enillydd y flwyddyn honno oedd y tenor o Bencader, Aled Hall. Mae Aled erbyn hyn yn enw cyfarwydd a phoblogaidd ar lwyfannau opera Prydain gan cynnwys cyfnodau yn CoventGarden gyda’r Cwmni Opera Brenhinol, Opera Cenedlaethol Cymru, Opera Holland Park ac Opera North eleni. Bu Jeannette Massochi yn cyfeilio i’r gystadleuaeth o’r flwyddyn gyntaf hynny ac unwaith eto eleni disgrifiwyd ei chyfraniad i lwyddiant y gystadleuaeth fel un hollol amhrisiadwy.

Yn unol â gofynion y gystadleuaeth roedd angen i’r cantorion berfformio rhaglen amrywiol heb fod yn hwy na 20 munud gan gynnwys un gân gan gyfansoddwr Cymreig i’w chanu yn Gymraeg.

Elen Roberts o Lithfaen agorodd y cystadlu. Ar ôl gadael Ysgol Glan y Môr, Pwllheli aeth Elen ymlaen i astudiocerddoriaeth ym Mhrifysgol Durham gan raddio llynedd. Bydd yn cychwyn ar gwrs ôl radd yn yr Academi Gerdd Brenhinol yn Llundain fis nesaf.

Ffion Haf o Dryslwyn ger Llandeilo a chyfreithwraig yn Abertawe, ddaeth i’r llwyfan nesaf. Mae Ffion yn wyneb cyfarwydd ar lwyfan Eisteddfod Llanbed a hi gipiodd y Rhuban Glas i gantorion dros 25 oed yn Eisteddfod Genedlaethol Meifod llynedd.

Ar twitter, fel ‘Cymro balch o Sir Gâr’ mae’r tenor o Gaerfyrddin, Gethin Lewis, yr unig bachgen yn y gystadleuaeth, yn disgrifio’i hunan. Pan yn ddisgybl yn Ysgol Gyfun Bro Myrddin, profodd Gethin tipyn o lwyddiant yn Eisteddfod yr Urdd ac ar ôl gadael yr ysgol aeth ymlaen i astudio yng Ngholeg Cerddoriaeth a Drama’r Guildhall yn Llundain. Yn Eisteddfod Genedlaethol y Fenni ddechrau’r mis enillodd Gethin Ysgoloriaeth Goffa David Lloyd i’r tenor mwyaf disglair yn y cystadlaethau lleisiol dan 25 oed.

Soprano o Geredigion oedd y nesaf i gystadlu, er bod Catrin Woodruff, sy’n wreiddiol o Lanrhystud ac yn gynddisgybl yn Ysgol Gyfun Penweddig, yn byw yn Sussex erbyn hyn. Astudiodd Catrin gerddoriaeth ym Mhrifysgol Caer Efrog cyn symud ymlaen i’r Coleg Cerddoriaeth Brenhinol ym Manceinion gan ennill gradd Meistr ddwy flynedd yn ôl.

Fel i Gethin, bu Eisteddfod Genedlaethol y Fenni yn un llwyddiannus i unawdydd olaf y noson hefyd, sef Heulen Cynfal o’r Parc ger Y Bala, lle’r enillodd y wobr gyntaf yng nghystadleuaeth yr unawd soprano dan 25 oed. Yn gyn-ddisgybl o Ysgol y Berwyn ac Ysgol Gerddoriaeth Cheetham’s, Manceinion, aeth Heulen ymlaen i astudio cerddoriaeth yn yr Academi Gerddoriaeth Brenhinol yn Llundain lle mae erbyn hyn yn dilyn cwrs Meistr ôl radd.

Wedi dwy awr o gystadlu brwd ac egwyl fer er mwyn i’r beirniaid gael cyfle i drafod daeth y ddau yn ôl i’r neuadd i draddodi’r feirniadaeth. Canmolwyd lleisiau rhagorol y cantorion, eu techneg, y rhaglenni amrywiol a’u gallu i ganu mewn amrywiol arddulliau a ieithoedd. Yn ei sylwadau fe wnaeth Brian Hughes hefyd longyfarch pwyllgor yr eisteddfod am barhau i gynnal y gystadleuaeth, un yn ei eiriau ef “sy’n bwysig iawn i’r cantorion ifanc ac yn un y mae nifer o gantorion yn anelu i’w ennill oherwydd ei statws uchel”.

Yn dilyn hyn cyhoeddwyd y canlyniad fel hyn –

  • 1af Catrin Woodruff (yn ennill £1000 yn rhoddedig gan Ymddiriedolaeth Pantyfedwen a Thlws gwydr hardd yn rhoddedig gan Yr Athro Densil a Mrs Ann Morgan)
  • 2il Gethin Lewis (£500 Cyngor Sir Ceredigion)
  • 3ydd Heulen Cynfal (£300 Cyngor Tref Llanbed’)
  • 4ydd Elen Roberts (£200 Las Recycling Ltd/LAS PropertyWales)
  • 5ed Ffion Haf (£100 Cyfri Cyf, Llanbed’)

Yn ystod y noson hefyd cyhoeddodd Twynog Davies (Cadeirydd Pwyllgor Cerddoriaeth yr Eisteddfod) mai Godfrey Williams, Froncysyllte oedd wedi dod i’r brig eleni am gyfansoddi tôn i emyn Dai Rees Davies, ‘Estyn Llaw’, a chafwyd perfformiad o’r emyn-dôn fuddugol gan Lowri Elen gyda Delyth Medi yn cyfeilio iddi.

Rydych yn gallu i ddarllen mwy am y newyddion sy’n bwysig i chi yn y rhifyn diweddaraf o Clonc, sydd ar werth nawr.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Cerddwyr Cylch Teif

Published

on

Cerddwyr: Ar y trywydd iawn

YM MIS Mawrth, buon ni yn ardal Nanhyfer a Llwyngwair gyda Tony Haigh yn arwain y daith gylch. Gwelon ni Eglwys Nanhyfer, yr ywen waedlyd a’r groes Geltaidd yn y fynwent, Castell Nanhyfer (lle bu llawer o waith cloddio yn ddiweddar), croes y pererinion, a chlywsom hanes Llwyn-gwair wrth gerdded heibio. Aeth rhai ohonom i sychu, cymdeithasu a chael lluniaeth yn Nhafarn Tre-wern wedyn. Er gwaethaf y glaw, cytunodd pawb ei fod yn daith ddymunol o ran y llwybrau a’r cwmni, ac yn un ddiddorol iawn o ran hanes yr ardal.

Llethrau Carn Ingli fydd ein cyrchfan 14eg Ebrill, a Ruth Sharpe a Judith Wainwright yn arwain. Byddwn yn gadael y llecyn parcio ger Cilgwyn (SN070 373) am 10:30yb.

I ddod o hyd iddo, ar ôl tua hanner milltir ar y ffordd fach o Drefdraeth at Gilgwyn trowch i’r dde a dilyn yr heol fferm ar hyd y mynydd am ryw 300 metr, neu gallwch weld map ar: tinyurl.com/parciocarningli. Bydd yn daith ddwy awr tua 2.5 milltir mewn cylch clocwedd i gyd ar draciau dwyreiniol a gogleddol Carn Ingli heb ddringo’r llethrau serth. Cyfanswm yr esgyniad fydd tua 330 troedfedd a fydd dim sticlau. Bydd rhannau yn weddol fwdlyd dan draed, yn enwedig wrth groesi’r nentydd bychain. Bydd digon i’n diddori: olion ein cynhanes ar y mynydd yn enwedig y cytiau cylch niferus; ffermio heddiw; a golygfeydd eang ac amrywiol. Ar ôl y daith, gallwn gymdeithasu dros luniaeth ac mae dewis da yn Ndraeth, yn enwedig caffis ‘Blas’ a ‘Tides’ ar Heol y Farchnad, a Gwesty’r Castell ar y briffordd.

Ddydd Sadwrn 12fed Mai awn i Goed y Foel, Llandysul, a’r arweinwyr fydd Lesley Parker a Dee McCarney. Byddwn yn gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP) am 10.30, gan rannu ceir i’r man cychwyn gerllaw. Awn ar daith gylch ddwy awr tua dwy filltir, i gyd ar lwybrau y tu mewn i Warchodfa Natur Coed Cadw. Mae’r warchodfa mewn cwm siâp ‘V’ a gwnawn ddringo’r llethr ar naill ochr y cwm, disgyn i’r gwaelod, a dringo rhan o’r llethr ochr arall y cwm cyn dychwelyd i’r man cychwyn. Ni fydd sticlau ond bydd esgyniad o ryw 460 troedfedd a’r llethrau yn weddol serth mewn mannau. Cawn fwynhau’r goedwig gollddail yn ei llawn ogoniant ganol y gwanwyn; adar yn canu nerth eu pennau; clychau’r gog a blodau eraill y gwanwyn. Dysgwn am ofal Coed Cadw am y safle, am ardal mam Owain Glyndŵr, ac am Gaer Pen Coed y Foel. Bydd cyfle wedyn i gymdeithasu dros luniaeth yng Ngwesty’r Porth yn Llandysul.

Bydd croeso i bawb ar bob taith. Os nad ydych wedi cerdded gyda ni o’r blaen, neu os hoffech ragor o fanylion neu i fod ar y rhestr bostio, cysylltwch â philippa.gibson@gmail.com 01239 654561

Dyddiadau:

14 Ebrill: Carn Ingli
Gadael y maes parcio wrth odre dwyreiniol Carn Ingli ger Cilgwyn (SN070 373) (tinyurl.com/parciocarningli) am 10.30yb.
Arweinwyr: Ruth Sharpe a Judith Wainwright

12 Mai: Coed y Foel, Llandysul
Gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP), gan rannu ceir, am 10.30yb.
Arweinwyr: Lesley Parker a Dee McCarney

9 Mehefin: Ardal Preseli
Gadael man yn ymyl Dan y Garn (SN126 307) (ardal Cod post SA66 7SN), tua 1km i’r Gorllewin o Gofeb Waldo, am 10.30yb.
Arweinydd: Dafydd Davies

Continue Reading

Cymraeg

Croeso cynnes i ddysgwyr yn Tafarn Sinc

Published

on

Maent yn dysgu Cymraeg: Gretta ac Grace

MAE Tafarn Sinc wastad yn annog cwsmeriaid i siarad Cymraeg ac yn arbennig y sawl sy’n ymroi i ddysgu’r iaith.

Mae’r staff yn barod i’w cynorthwyo a rhoi hyder iddyn nhw. Pwy gerddodd i mewn amser cinio pwy ddiwrnod yn cario copie o’r gwerslyfr Cwrs Mynediad, o dan eu ceseiliau, ond Gretta Marshall o Gilgeti a Grace Mizen o Tredeml. Wel, mae’r ddwy o Gaerdydd yn wreiddiol a heb gael y cyfle i ddysgu’r iaith yn yr ysgol na chwaith ei chlywed yn y gymuned.

Pam dysgu’r iaith te Grace?

“Wel, achos bo fi’n Gymraes. Sdim ishe mwy o reswm na hynny,” oedd yr ateb pendant.

Pam dod i Tafarn Sinc te Gretta? “Wel, achos yr awyrgylch. I ni ishe clywed yr iaith,” meddai Gretta gan chwilio am air arall yn ei gwerslyfr.

“Mae mor galonogol i fynd rhywle lle mae croeso Cymraeg i gael. Ac mae ‘Say Something in Welsh’ yn help mawr hefyd”, ychwanegodd.

Mae’r ddwy yn ceisio denu dysgwyr i ymarfer eu Cymraeg llafar yn un o dafarndai Cilgeti. Ond mae’n lled debyg y byddan nhw’n ffeindio eu ffordd i Rhos-y-bwlch yng nghanol y Preselau yn gyson o hyn mlân.

A dweud y gwir o’u clywed yn toethan p’un ohonyn nhw fydde’n debyg o fynd â’r gweinydd ifanc penfelyn, serchog, adref gyda nhw, ma’ nhw’n siŵr o ddychwelyd!

Fe wna Tafarn Sinc ei ran i gyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Continue Reading

Cymraeg

Taith emosiynol yn Zimbabwe

Published

on

Seren Jones: 'Roedd hynny'n brofiad emosiynol iawn'

MAE Zimbabwe wedi dioddef mwy na’i siâr o boen a helynt dros yr hanner canrif ddiwethaf, ac ym mis Tachwedd, ar ôl degawdau wrth y llyw, cafodd yr unben Robert Mugabe ei orfodi i ildio ei rym.

Mewn rhaglen ddogfen arbennig gan BBC Cymru nos Iau, 5 Ebrill ar S4C, Zimbabwe, Taid a Fi, cawn ddilyn taith Seren Jones, sy’n newyddiadurwr gyda’r BBC World Service yn ôl i Zimbabwe, y wlad lle cafodd ei mam ei geni a’i thaid, Sekuru, ei gladdu.

Wrth ddod i adnabod ei theulu yn Affrica’n well a dysgu mwy am ei thaid, mae Seren yn ceisio deall y wlad yma sydd mor annwyl iddi hi a’i theulu. Un cwestiwn mawr sydd ar ei meddwl – ai’r Arlywydd newydd, Emmerson Mnangagwa, neu’r ‘Crocodeil’ i’w elynion, yw’r dyn i arwain y wlad at ddyfodol gwell? A fydd modd iddo wireddu breuddwyd Sekuru ac adeiladu’r genedl mae’r bobl yn ei haeddu?

“Ro’n i’n awyddus i wneud y rhaglen gan ei fod yn foment hanesyddol i bobl Zimbabwe,” meddai Seren, 23, gafodd ei magu yn Llundain, Caerdydd a Seland Newydd, ac sydd bellach yn gweithio yn Llundain.

“Am y tro cyntaf ers annibyniaeth roedden nhw am gael arlywydd newydd, ac ro’n i eisiau gweld pa effaith roedd hynny am gael ar bobl y wlad a phobl sy’n byw y tu allan i’r wlad, fel fy nheulu i yng Nghymru. Dyma gyfle i gael taith bersonol i weld fy nheulu ac i ffeindio allan mwy am fy nhaid.”

Symudodd taid Seren, Sekuru, ei deulu i fyw i Lundain ddechrau’r 1970au, lle’r oedd yn llefarydd i’r Blaid Zanu-PF. Roedd yn rhan o’r frwydr dros ryddid yn erbyn y lleiafrif gwyn oedd yn rheoli’r wlad – Rhodesia – fel y’i galwyd yr adeg honno. Dychwelodd i’w wlad enedigol pan ddaeth annibyniaeth a throdd ei gefn ar wleidyddiaeth i ffermio.

Un o uchafbwyntiau’r daith i Seren oedd siarad gydag aelodau o’i theulu i ganfod mwy am y gŵr arbennig hwn. “Nes i ond cwrdd â ‘nhaid unwaith pan o’n i’n 4 oed; doedd gen i ddim cof ohono, felly roedd hynny’n brofiad emosiynol iawn i mi. Rhan gofiadwy arall o’r daith oedd cael siarad â phobl fyddwn i byth wedi cwrdd â nhw fel arall, fel Peter, oedd yn aelod o fyddin Rhodesia. Roedd hynny’n anhygoel, oherwydd yn tyfu fyny, roedd gen i ryw fath o perception o bobl Rhodesia, a wnaeth o debuncio’r hyn o’n i’n ei gredu yn llwyr. Cafodd bywydau eu dinistrio ar y ddwy ochr ac mae’r effeithiau’n dal i’w gweld heddiw.”

Er gwaethaf creithiau’r gorffennol, mae awgrym o dro ar fyd erbyn hyn. “Nes i sylwi bod lot o newidiadau wedi digwydd yn Zimbabwe ers y tro diwethaf i mi fod yno,” meddai Seren. “Dwi’n cofio’r ddau dro diwethaf aethon ni yno ro’dd wastad heddlu ar y ffordd yn cymryd arian neu’n trio’ch breibio chi am ba bynnag reswm. Y tro yma doedd dim heddlu ar y ffyrdd o gwbl – ac roedd WiFi yn y maes awyr…dwi ddim yn cofio cael WiFi yno y tro diwethaf!

“Dwi’n gobeithio gwnaiff y rhaglen roi ryw fath o bersbectif i bobl Cymru am ran arall o’r byd sydd ddim i’w gweld yn y cyfryngau lot; neu sydd wastad yn cael ei bortreadu yn negyddol.”

Continue Reading

Popular This Week