Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cyfweliad Cath Ayers

Published

on

Catherine Ayers: Byw Celwydd

Catherine Ayers: Byw Celwydd

YN Y DDRAMA boblogaidd Byw Celwydd, mae’r gynulleidfa yn cael gweld gwleidyddiaeth yn cael ei phortreadu a pobl yn twyllo ei hunain a pawb arall o gwmpas.

Aeth yr Herald i’r set yn Nghaerdydd a chawsom sgwrs hyfryd efo Cath Ayers sydd yn portreadu’r newyddiadurwraig Angharad Wyn yn y ddrama.

Mae Angharad yn briod efo Owain, mab y Prif Weinidog, Merion Llywelyn, ac esboniodd bod hwn yn cymhlethu pethau yn y berthynas: “mae hynny’n cymhlethu pethau rhywfaint!

“Mae ychydig bach o densiwn yn amlwg rhwng Meirion a fi, achos dw i’n trio datgelu ffeithiau o hyd.”

Yn ystod y gyfres gyntaf, cawsom ddatgelu ei orffennol ac mae hwn wedi effeithio hi mewn ffordd ac wedi datblygu fel person, eglurodd Cath: “Mae’n amlwg yn y gyfres gyntaf, mi wnaethon ni ddatgelu ei gorffennol hi, roedd hi’n butain ac yn byw yn Llundain. Felly mi wnaeth hi rywbeth i gael be’ mae hi moyn. Mae hi’n gymeriad cryf, penderfynol a dw i’n llawn edmygedd o honni.”

Nid yw Cath yn berson gwleidydd ac nid oedd hi’n gwybod llawer am wleidyddiaeth cyn Byw Celwydd ond mae gyrfa Angharad fel newyddiadurwraig yn y ddrama roedd angen ei bod yn gwybod beth oedd yn digwydd fel dywedodd Cath: “Fel y newyddiadurwraig, roedd hi’n gwybod be oedd yn mynd ymlaen at bob plaid, oedd yn anodd ar adegau achos mae’n gallu fod yn gymhleth.” Eglurodd fel ei gwaith ymchwil ar gyfer ei chymeriad oherwydd mae stori wahanol ym mhob pennod: “Ar ran gwaith ymchwil, achos mae stori wahanol ar bob pennod, stori wleidyddol ym mhob pennod, ac felly dw i’n mynd ar y we a gweithio mas beth yw beth a phwy yw pwy, a pham bod pwy yn gwneud beth. Mae e’n gallu bod yn anodd ar adegau.”

Byddwn yn gweld Owain yn stryglo i dod i dermau efo’r newyddion o’r gyfres gyntaf ond sut fydd Angharad yn ymateb, dywedodd Cath: “mae hi hefyd yn trio gweithio trwyddi, a fydden nhw’n llwyddiannus erbyn y diwedd? Duw a ŵyr! Yn anffodus mae ‘na wastad rywbeth newydd yn cael ei daflu i’r pot, a fydde fe ddim yn ddrama heb hynny na fydde fe? Mae digon o ddrama, oes.”

Yn ystod yr gyfres gynta, gwelsom fod brwydr o hyd rhwng gyrfa a’i teulu ac eglurodd Cath sefyllfa rhwng Angharad a’i gwr: “Mae hi’n ofnadwy o uchelgeisiol, sy’n beth positif. Mae e’n sefyllfa anodd achos mae hi ac Owain wedi penderfynu dyma fel mae’r berthynas yn gweithio, mae e am fod gartre’ mwy, ac mae hi’n mynd i fod yn gweithio, ac mae hwnna’n cael ei herio yn yr ail gyfres hefyd, ac maen nhw’n gorfod ffeindio ffyrdd o weithio’n wahanol.”

Yn y gyfres, cafodd yr actorion i ffilmio yn siambr y Senedd ac esboniodd Cath pam oedd yn ffantastig i fod yno ac pham mae’n dod a ddyfnder i’r gyfres: “Mae e’n ychwanegu rhyw ddyfnder, mae e’n gwneud y gyfres yn weledol ffantastig, pan ti’n cerdded mewn drwy’r dderbynfa, a’r siambr. Mae lot o bobl yn mynd yn gynhyrfus iawn am ffilmio yna. Mae’n grêt i fod yna just i ti gael gweld, sut mae e’n gweithio, pa mor driw mae’r stori a sut mae’r senedd yn gweithio. Mae e’n rhoi statws i’r gyfres ein bod ni’n cael ffilmio yn yr union adeilad rydyn ni’n ei bortreadu.”

Roedd angen i’r adran dillad wneud newidiadau ar gyfer Cath yn ystod y gyfres oherwydd maent yn disgwyl babi ac bydd y gynulleidfa yn gweld ychydig o newid mewn gwisgoedd Angharad: “Mae e wedi bod bach yn dorcalonnus, yn y gyfres gyntaf ro’n i mewn dillad ffantastig. Dw i wedi gorfod mynd am olwg hollol wahanol yn y gyfres yma! Ond mae’r tîm gwisgoedd yn ffantastig i gadw ei steil hi. Gawsom ni gymaint o ymateb am ei gwisgoedd hi yn ystod y gyfres ddiwethaf, gobeithio bydd hi’n dal yn edrych yn neis, ond mwy flowy!”

I disgrifio Byw Celwydd, ddywedodd: “ Bydden ni’n disgrifio Byw Celwydd yn gyffrous, cyfredol a chymhleth. Hefyd… Mae e’n we gymhleth o wleidyddiaeth ar fywyd personol unigol. Mae e’n we cymhleth rhwng bywyd gwleidyddol a phersonol. Drama wleidyddol sy’n ymdrin a storiâu cyfredol i ni yng Nghymru, law yn llaw gyda hynny mae gyda ni ein bywydau personol cymhleth hefyd wedi gweu ynghyd i greu drama.”

Dywedodd am Byw Celwydd a sut mae’n canolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru: “Mae dramâu gwleidyddol ar hyn o bryd, fel Borgen yn ffantastig, a dwyt ti ffili cymharu. Ond mae Byw Celwydd yn cadw fe’n Gymreig, a chanolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru, a thrio’i gadw fe yn fwy lleol a chenedlaethol i ni.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Dod o hyd i gi mwyaf arwrol Cymru!

Published

on

Gelert: Ci arwr y chwedl

UN O STRAEON mwyaf adnabyddus Cymru yw hanes Gelert y ci ffyddlon ac fel rhan o dymor Chwedlau ym mis Tachwedd, mae S4C yn chwilio am gi dewraf Cymru.

Mae’r sianel yn chwilio am straeon am gŵn dewr, arwrol a ffyddlon yn rhan o gystadleuaeth ar y rhaglen gylchgrawn nosweithiol, Heno. A’r wobr i’r dewraf yw gwerth blwyddyn o fwyd ci gan noddwyr y gystadleuaeth, cwmni Pero.

Yn ystod y mis, bydd Heno yn dathlu campau eithriadol cŵn dewr iawn a byddwn yn clywed am anifeiliaid blewog sy’n gymorth neu’n gysur i’w perchnogion.

Un o’r straeon rhyfeddol yw hanes Pero’r ci defaid oedd wedi teithio 240 o filltiroedd o Cumbria i Geredigion i fod nôl gyda’i deulu. Ac mae stori’r berthynas arbennig rhwng Malan Wilkinson a’i chi, Wini Lwyd, yn profi fod y dywediad ‘Ffrind gorau dyn’, yn sicr yn wir i’r ddau yma.

“Pan da chi’n cael ci bach, mae’r bond yno gyda’r perchennog yn syth. Unwaith fyddwch chi’n ffrindiau, fyddwch chi’n ffrindiau am oes,” meddai Alan James, perchennog Pero’r ci defaid sy’n byw ym Mhenryncoch, Ceredigion.

“Danfonwyd Pero i fyny i Cockermouth, Cumbria i weithio gyda’r defaid yno ond roedd e’n colli ei gartref. Roedd e’n gwrthod gwneud unrhywbeth achos ei fod e’n ein colli ni gymaint. Sut ffeindiodd ei ffordd adref nawn ni byth wybod! Erbyn hyn mae Pero yn arwr yn lleol. Pan fyddai’n mynd i’r Sioe Frenhinol, mae pobl yn adnabod Pero cyn fi!”

Mae stori Wini Lwyd a’i pherchennog Malan Wilkinson yn ddigon i ddod a deigryn i’r llygad. Mae Malan, sy’n dod o Gaernarfon, wedi siarad yn agored yn y gorffennol am ddioddef o iselder ac mae hi’n canmol Wini am ei helpu yn ystod adegau tywyll ei bywyd.

“Mae rhywbeth am Wini sydd wedi fy helpu i yn ystod cyfnodau o iselder ac mae cael mynd allan efo hi yn bleser pur,” meddai Malan. “Dwi wrth fy modd bod S4C yn chwilio am arwr neu arwres achos yn ddi-os, Wini Lwyd yw fy arwres i. Ar ddiwrnodau lle dwi di methu codi, golchi a gwneud y pethau mwyaf syml, mae Wini wedi rhoi ei phawen fach ar fy ysgwydd a da ni wedi dechrau’ r diwrnod efo’n gilydd.”

Mae’r gystadleuaeth ar agor tan 14 Tachwedd ac fe fydd yr enillydd yn cael ei ddewis gan banel o feirniaid. Y wobr yw gwerth blwyddyn o fwyd ci gan y cwmni o Ogledd Cymru, Pero, sy’n noddi’r gystadleuaeth a hamper o nwyddau.

Y tri sy’n beirniadu’r gystadleuaeth yw Sara Manchipp, cyn Miss Cymru sy’n lys genhades y ganolfan RSPCA Llys Nini, y milfeddyg Dr Lowri Davies a Jonathan Rees o’r cwmni bwyd ci, Pero.

“Mae’r berthynas rhwng ci a’i berchennog yn arbennig iawn, ac yn un i’w ddathlu. Mae Pero yn hapus iawn i weithio gyda S4C i ddod o hyd i gi dewraf Cymru ac o beth ry’ ni eisoes wedi ei weld, mae digon ohonyn nhw yng Nghymru!” meddai Jonathan Rees, Cyfarwyddwr gyda chwmni Pero.

I gymryd rhan, anfonwch lun a disgrifiad o’ch ci i heno@tinopolis.com

Continue Reading

Cymraeg

Teitlau Bocsio Ewrop a Chymru yn y fantol – yn fyw ar S4C

Published

on

Ashley Brace: Ar S4C

GORNEST am deitl Pencampwriaeth Pwysau Bantam Ewrop fydd uchafbwynt noson o focsio ym Merthyr ar nos Wener 15 Rhagfyr, ac mi fydd y ffeit fawr yn cael ei dangos yn fyw ar S4C – y tro cyntaf i’r sianel ddarlledu bocsio yn fyw.

Ashley Brace o Lyn Ebwy, y Pencampwr Pwysau Bantam WBC Rhyngwladol, fydd yn ymladd Melania Sorrcoche o Sbaen am y teitl Ewropeaidd yng Nghanolfan Hamdden Merthyr. Bydd y noson, sydd wedi ei threfnu gan Sanigar Events, hefyd yn cynnwys dwy ornest am wregysau Bencampwriaeth Cymru.

Bydd y rhaglen ar S4C yn dechrau am 9.30 yr hwyr, ar nos Wener 15 Rhagfyr, gyda Rhys ap William yn cyflwyno a Gareth Roberts yn y blwch sylwebu.

Dywedodd hyrwyddwr y noson, Jamie Sanigar: “Bydd y noson yn un hanesyddol i focsio yng Nghymru ac rydw i’n falch iawn ein bod ni wedi medru sicrhau gornest gartref wrth i Ashley Brace gystadlu am Bencampwriaeth Ewrop. Dyma gyfle euraidd i Ashley ennill pencampwriaeth fawr a’i rhoi mewn safle gwych i gystadlu am deitlau byd yn 2018. Mae hefyd yn hwb fawr i’r gamp yng Nghymru fod y cyfan yn cael ei ddarlledu yn fyw ar S4C.”

Yn ei gyrfa hyd yma mae’r bocsiwr 26 oed, Ashley Brace, wedi ennill pob un o’i saith gornest. Ym mis Ebrill fe drechodd Alexandra Vlajk o Hwngari yng Nglyn Ebwy i hawlio’r bencampwriaeth Pwysau Bantam WBC Rhyngwladol. Mae hi hefyd wedi dweud y buasai’n dymuno ymladd yn erbyn y pencampwr Olympaidd dwbl, Nicola Adams, yn y dyfodol.

Mae gan ei gwrthwynebydd Sorroche, sy’n 27 oed, record o 12 buddugoliaeth, dwy golled ac un gornest cyfartal, ac mae hi’n drydydd ar restr detholion Ewrop. Fe gystadlodd am y gwregys WBA Pwysau Bantam y Byd y llynedd, ond fe gollodd ar benderfyniad hollt.

Dywedodd Comisiynydd Chwaraeon S4C, Sue Butler: “Am y tro gyntaf bydd S4C yn darlledu noson o focsio yn fyw ac ry’ ni’n gobeithio am noson i’w chofio. Mae gyrfa Ashley Brace yn mynd o nerth i nerth ac wrth iddi gystadlu am Bencampwriaeth Ewrop, ry’ ni’n falch o allu dangos yr ornest i’r genedl a thu hwnt.”

Cyn i Brace a Sorroche gamu i’r sgwâr, bydd dwy ornest arall am wregysau Bencampwriaeth Cymru. Yn y gyntaf bydd Gavin Gwynne o Ferthyr yn herio Henry Janes o Gaerdydd, am Bencampwriaeth adran pwysau ysgafn Cymru. Mae Gwynne yn brolio record berffaith o saith buddugoliaeth heb golli ac fe fydd yn siŵr o dderbyn anogaeth gref gan y cefnogwyr lleol.

10 buddugoliaeth, 21 colled a dau ornest cyfartal ydi record Henry Janes yn y sgwâr hyd yn hyn, ond ar ôl iddo ennill tair a sicrhau dau ornest cyfartal yn y flwyddyn ddiwethaf, bydd Janes yn hyderus wrth baratoi ar gyfer yr ornest yma.

Bydd y Bencampwriaeth Pwysau is drwm Cymru hefyd yn y fantol ym Merthyr, wrth i Nathan Thorley o Gaerdydd ymladd yn erbyn Jermaine Asare o Bontypridd.

Mae Thorley eisoes di ennill pob un o’i saith ornest hyd yn hyn, tra bod Asare wedi colli dwy ac ennill ar saith achlysur. Mae’r ddau ymladdwr wedi ennill medalau efydd dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad fel amaturiaid, ac mae’r ddau yn cael ei ystyried fel paffwyr pwerus.

Bydd gornestau eraill y noson yn cael eu cyhoeddi dros yr wythnosau i’w ddod. Y cwmni cynhyrchu, Cwmni Media Atom, fydd yn darparu’r rhaglen ar ran S4C.

Continue Reading

Cymraeg

Gwaith newydd ar daith gyda chwmni opera Cymraeg

Published

on

Mererid Hopwood: Gwaith newydd ar daith

MAE MERERID HOPWOOD, sy’n Athro yn Yr Athrofa, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, wedi ysgrifennu’r libreto i opera newydd a gaiff ei pherfformio gan Opra Cymru’r mis hwn.

Mae’r opera wedi’i seilio ar y nofel Wythnos yng Nghymru Fydd gan Islwyn Ffowc Elis, a’r cyfansoddwr yw’r cerddor adnabyddus, Gareth Glyn. Mae’r daith yn dechrau ar 10 Tachwedd yn Pontio, Bangor mewn partneriaeth â Phrifysgol Bangor, yna bydd yn ymweld â Wrecsam, Y Drenewydd, Aberystwyth, y Barri, Abertawe a Phwllheli.

Mae Islwyn Ffowc Elis yn un o lenorion pwysicaf Cymru ac ystyrir ei waith ymhlith clasuron yr iaith Gymraeg. Bu hefyd yn Ddarlithydd ac yn Ddarllenydd yn Y Drindod, Caerfrddin ac ym Mhrifysgol Dewi Sant Llanbedr Pont Steffan, rhwng 1975 a 1988. Enwebwyd ei nofel Cysgod y Cryman yn Llyfr y Ganrif gan Gyngor Celfyddydau Cymru ym 1999. Ysgrifennwyd Wythnos yng Nghymru Fydd union chwe deg mlynedd yn ôl ym 1957 ac mae’n cymryd y darllenwyr ar ddwy daith i Gymru’r flwyddyn 2033, y naill yn Gymru rydd a’r llall yn Western England.

“Mae’r nofel yn ein hatgoffa fod y dyfodol yn dibynnu ar yr hyn a wnawn ni yn y presennol”, meddai Mererid Hopwood, “ac yn hynny o beth, mae’n ein herio ni ond mae hefyd yn cynnig gobaith i ni.”

Mae’r opera ei hun yn cael ei chyflwyno yn y Gymraeg. Fodd bynnag, mae Opra Cymru wedi datblygu ap, o’r enw ‘Sibrwd’ i alluogi siaradwyr di-gymraeg a dysgwyr Cymraeg i fwynhau’r opera. Gellir lawrlwytho’r ap mewn lleoliadau gyda WiFi.

Mae’r Athro Mererid Hopwood yn Athro yn Yr Athrofa, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Yn 2001, hi oedd y wraig gyntaf i ennill y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Mae hi wedi ennill Cadair a Choron yr Eisteddfod Genedlaethol yn ogystal â’r Fedal Ryddiaith. Yn 2005 roedd hi’n Fardd Plant Cymru, ac yn 2011 enillodd Wobr Glyndŵr am ei chyfraniad i lenyddiaeth yng Nghymru. Enillodd ei chasgliad o gerddi, Nes Draw, wobr categori barddoniaeth Llyfr Y Flwyddyn yn 2016.

Continue Reading

Popular This Week