Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Dathlu llwyddiant dysgu gydol oes yn Aber

Published

on

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

CYNHALIWYD Gwobrau Dysgu Gydol Oes a Chymraeg i Oedolion ym Mhrifysgol Aberystwyth Ddydd Iau 21 Hydref i gydnabod rhagoriaeth mewn dysgu ac addysgu.

Cafodd llwyddiannau unigolion a grwpiau eu dathlu mewn seremoni arbennig oedd yn gyfle i longyfarch myfyrwyr a thiwtoriaid fel ei gilydd.

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cynnal cyrsiau dysgu Cymraeg ar ran y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yng Ngheredigion, Powys a Sir Gâr.

Wrth siarad yn y digwyddiad, dywedodd Cyfarwyddwr Athrofa Datblygiad Proffesiynol Prifysgol Aberystwyth, yr Athro Judy Broady- Preston: “Mae Prifysgol Aberystwyth yn ymfalchïo yn llwyddiant oedolion sy’n dysgu sgiliau newydd. Mae’n dysgwyr ni wedi dangos ymroddiad mawr, ac mae eu hymdrechion yn fuddiol iddyn nhw, i’w teuluoedd a’u cymunedau.”

GWOBR CYMRAEG YN Y TEULU

Gwobr yw hon ar gyfer dysgwyr Cymraeg sydd wedi cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg o fewn y teulu a’r enillydd eleni oedd Vicky Thomas a’r teulu o Faesymeillion, Llandysul.

Mae Vicky’n dysgu Cymraeg ers pum mlynedd. Fe symudodd hi, ei gwr a’u pedwar o blant bach i Geredigion ym mis Awst 2015. Daeth Vicky a’i gŵr i adnabod ei gilydd yn Saesneg, a Saesneg a siaradai hi â’r ddau blentyn hynaf cyn dechrau dysgu Cymraeg. Bellach mae’r teulu cyfan yn siarad Cymraeg â’i gilydd. Mae Vicky hefyd yn gyfforddus i siarad Cymraeg yn y gymuned.

“Dw i’n gobeithio y bydd fy mhlant yn trosglwyddo’r Gymraeg i’r genhedlaeth nesaf, fel y gwnaethon ni’ medd Vicky, ‘ac y galla i siarad Cymraeg efo’r wyrion!’

Roedd dysgu Cymraeg tra’n magu teulu ifanc yn heriol, ond erbyn hyn mae siarad Cymraeg yn rhan annatod o fywyd y teulu.

GWOBR GRŴP CYMRAEG Y FLWYDDYN

Gwobr i grŵp a ddaeth ynghyd i drefnu a chynnal gweithgaredd newydd yn y Gymraeg dros gyfnod o dri mis neu ragor, er mwyn hybu dysgwyr i ddefnyddio mwy o Gymraeg y tu allan i’r dosbarth ffurfiol ac ennill mwy o hyder i siarad Cymraeg. Yr enillydd eleni oedd Clonc a Chinio o Lanandras ym Mhowys.

Dechreuwyd Clonc a Chinio ym mis Medi 2015 yn Llanandras (Presteigne), tref ar y ffin rhwng Cymru a Lloger. Dechreuodd fel sesiwn sgwrsio yn ystod yr awr ginio rhwng dwy wers. Yn fuan iawn, daeth dysgwyr eraill i ymuno â nhw, ac erbyn hyn mae cymuned fach wedi dod at ei gilydd a thyfu yn y dref. Mae’r grŵp yn trefnu nifer o weithgareddau a digwyddiadau – un o uchafbwyntiau’r flwyddyn oedd cynnal cyngerdd i ddathlu Gŵyl Dewi.

Bu dysgwyr o’r grŵp hefyd yn cystadlu yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2015 ym Meifod ac yn 2016 yn y Fenni, ac fe enillon nhw’r gystadleuaeth sgets yn Eisteddfod y Dysgwyr yn Aberhonddu ym mis Ebrill 2016.

GWOBR CYMRAEG YN Y GWEITHLE

Gwobr yw hon i gyflogwyr sy’n cefnogi eu staff i ddysgu Cymraeg ar gyrsiau gyda Phrifysgol Aberystwyth a’i phartneriaid. Cyfoeth Naturiol Cymru enillodd eleni.

Cafodd 22 o staff Cyfoeth Naturiol Cymru eu rhyddhau yn ystod oriau gwaith i ddilyn cyrsiau dysgu Cymraeg â Phrifysgol Aberystwyth yn 2015/16.

Mae dysgwyr Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael eu cefnogi i ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle drwy gynllun mentora, lle gall dysgwyr sgwrsio’n anffurfiol gyda siaradwyr Cymraeg rhugl. Mae nifer o’u swyddfeydd hefyd yn cynnal sesiynau ‘siop siarad’ neu ‘sgwrs dros baned’ anffurfiol er mwyn ymarfer siarad Cymraeg, ac mae rhai swyddfeydd yn cynnal teithiau cerdded Cymraeg amser cinio.

Mae’r staff a fu’n dysgu Cymraeg yn fwy hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg yn eu gwaith o ddydd i ddydd. Mae hynny’n gwella’r dewis iaith i’r cwsmer, gan fod mwy o staff yn hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg â’r cyhoedd.

Dywedodd Efa Gruffudd Jones, Prif Weithredwr y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol: “Hoffem longyfarch y dysgwyr Cymraeg a’u tiwtoriaid sydd wedi gweithio mor galed i gyrraedd safon mor uchel. Rydyn ni’n falch fod yr hyn maen nhw wedi’i gyflawni yn cael ei ddathlu yn y seremoni hon a hoffem ddymuno pob llwyddiant a mwynhad wrth iddyn nhw ddatblygu eu sgiliau Cymraeg ymhellach.”

Cafodd tystysgrifau hefyd eu cyflwyno i ddysgwyr Cymraeg sydd wedi llwyddo yn arholiadau Defnyddio’r Gymraeg Canolradd ac Uwch CBAC a Thystysgrif Sgiliau Iaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn ogystal, cyflwynwyd tystysgrifau Dysgu Gydol Oes i fyfyrwyr sydd wedi ennill 120 credyd mewn ystod o bynciau ym meysydd ieithoedd modern, ysgrifennu creadigol, celf a dylunio, ecoleg maes, astudiaethau achyddol a seicoleg.

GWOBRAU DYSGU GYDOL OES

Yng Ngwobrau Dysgu Gydol Oes Prifysgol Aberystwyth, Judie Christie enillodd Myfyriwr Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn.

“Mae brwdfrydedd Judie at ddysgu yn afieithus, mae hi’n gweithio’n galed ac mae’n gydwybodol ymhob agwedd o’i gwaith,” yng ngeiriau ei thiwtor Angharad Taris. “Mae’n rhannu’r cyfoeth o wybodaeth sydd ganddi am hanes celf a diwylliant gweledol gyda gweddill y dosbarth mewn ffordd sensitif ac ysgogol. Mae’n annog myfyrwyr eraill ac mae eu sylwadau yn gefnogol, yn ddefnyddiol ac yn berthnasol.”

Am y tro cyntaf erioed, cafodd gwobr Tiwtor Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn ei dyfarnu i bedwar tiwtor gan nad oedd y panel yn gallu dewis rhwng y pedwar a ddaeth i frig yr enwebiadau. Llongyfarchiadau mawr i’r enillwyr: Margaret Howells (Ecoleg), Anne Kelly (Ieithoedd Modern), Judy Macklin (Celf) a Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad).

Dyma eiriau un o fyfyrwyr Margaret Howells: “Wrth yngan enw Margaret, mae pawb yn gwenu; mae ei hymroddiad, ei hamynedd a’i hawydd i ddysgu myfyrwyr am blanhigion a’i chariad tuag at ei maes yn serennu. Dwi’n adnabod pobl fu’n dysgu ar ei chyrsiau ddeng mlynedd yn ol a bellach yn gweithio mewn sefydliad blaenllaw yn y sector cadwraeth.”

Caiff cyfraniad Anne Kelly (Ieithoedd Modern) eu dathlu gyda’r geiriau hyn: “Pwy fyddai’n meddwl bod addysg yn gymaint o hwyl! Mae ei gwybodaeth o’i phwnc yn amlwg pan mae’n dysgu. Mae’n rhagorol ymhob agwedd ac mae wastad yn hoelio sylw ei dysgwyr. Gwych!”

Dywed yr enwebiad ar gyfer Judy Macklin (Celf): Mae’n ein hannog ni i ganfod pethau drosom ein hunain. Mae ei dysgu yn rhagweithiol ond nid yw’n bwydo pob gwybodaeth. Mae ganddi bob amser gywreinrwydd am ei maes ac mae wrth ei bodd yn gwneud ac yn rhannu darganfyddiadau newydd ei hun, gan feithrin teimlad o rannu ymhlith y dysgwyr fel ei gilydd.”

Caiff dull brwdfrydig Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad) o addysgu ei gymeradwyo yn y datganiad yma gan fyfyriwr gwerthfawrogol: “Mae ganddi wybodaeth sy’n deillio o weithio yn y theatr ac yn y diwydiant ffasiwn am nifer o flynyddoedd. Mae hi wedi dod a gwisgoedd ei hun i’r dosbarth sydd wedi ysbrydoli myfyrwyr i addasu er mwyn gweithio gyda nhw ar eu prosiectau eu hunain. Mae’r diwrnodau gwnïo wastad yn hwyl diolch i Jill. Mae’n defnyddio straeon o’i phrofiadau personol o fod yn gwneud gwisgoedd mewn ffordd ddifyr ac mae hyn yn ein oll yn ein helpu ni i gofio pa broblemau i’w hosgoi.”

GWOBR GOFFA ROB STRACHAN

Yn olaf, cafodd gwobr ei chyflwyno er cof am Rob Strachan, ecolegydd mamaliaid a chadwraethwr a fu’n dysgu ar gyrsiau Ecoleg Dysgu Gydol Oes rhwng 2009 a 2013.

Roedd Rob yn adnabyddus am y darluniau hardd a wnaeth yn ei lyfrau nodiadau maes. Bu farw ym mis Mai 2014 ar ôl salwch byr. Cafodd Gwobr Goffa Rob Strachan ei dyfarnu i’r myfyriwr a gynhyrchodd y llyfr nodiadau maes gorau ar y cwrs Mamaliaid sef Louisa Haywood- Samuel.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Mae y byd yn dod i Langollen

Published

on

“Y byd yn uno mewn dathliad lliwgar a llawen”: Yn Eisteddfod Ryngwladol Llangollen

BOB BLWYDDYN mae’r byd yn dod i Langollen, tref fechan yng ngogledd-ddwyrain Cymru, gan drawsnewid y dref gysglyd gyda môr o liw, can a dawns ar gyfer Eisteddfod Ryngwladol Gerddorol Llangollen. Os na fedrwch fod yno, bydd S4C yn dod â bwrlwm yr ŵyl i’ch ystafell fyw gyda darlledu byw o’r pafiliwn a rhaglenni uchafbwyntiau gyda’r nos.

Mae’r cyflwynwyr Nia Roberts a Trystan Ellis-Morris yno i’n tywys trwy’r hwyl mewn rhaglenni uchafbwyntiau nosweithiol gyda chymorth arbenigwyr i drafod a dadansoddi’r cystadlaethau corawl, dawns, unigol ac offerynnol. Un o arbenigwyr eleni fydd y soprano Elin Manahan Thomas, un o berfformwyr Gala yr Eisteddfod y llynedd a wnaeth hefyd berfformio yn ystod priodas Dug a Duges Sussex, Tywysog Harry a Meghan Markle fis Mai eleni.

Fel rhan o’r uchafbwyntiau nosweithiol bydd eitemau arbennig wedi eu ffilmio o flaen llaw yn dilyn cystadleuwyr o Gymru, Iwerddon ac Indonesia i ddangos pwysigrwydd yr Eisteddfod Ryngwladol i bobl o ddiwylliannau amrywiol o amgylch y byd.

Y cyflwynydd Morgan Jones fydd yn cyflwyno gyda Elin Llwyd yn fyw o’r maes ar brynhawn dydd Sadwrn gan roi blas o’r cyffro o amgylch y maes ac yn y dref. “Dwi wedi cael cyfle i fynd allan i gwrdd â grwp ddawns Al Zhir yn Jakarta, Indonesia, un o ddinasoedd fwya’r byd. Cawn ddod i nabod y cystadleuwyr yn yr eitemau a byddwn ni’n dilyn eu hanes wrth iddyn nhw gystadlu yn yr Eisteddfod Ryngwladol,” meddai cyn ychwanegu, “Dwi’n edrych mlaen i groesawu criw Jakarta i Gymru!”

“Bob blwyddyn dwi’n edrych ymlaen at y teimlad o frawdgarwch rhwng cenhedloedd. Dyma yw pam fod gymaint o’r cystadleuwyr yn dod nôl bob blwyddyn oherwydd ei fod yn ŵyl o fri sy’n cael ei pharchu yn rhyngwladol, ac mae pawb yn awyddus i fod yn rhan o’i hanes cyfoethog ac i fod yn rhan o’r hwyl sydd i’w gael ar y maes ac yn y dref,” meddai Morgan.

Bydd yr wythnos yn gorffen gyda crescendo ar nos Sadwrn wrth i enillwyr y corau ieuenctid, cymysg, merched, dynion a’r categorïau agored cystadlu am deitl mawreddog Côr y Byd 2018, tlws Luciano Pavarotti a gwobr ariannol gwerth £3,000.

Ymunwch â ni yn n fechan Llangollen am wledd o gerddoriaeth a dawns wrth i’r Eisteddfod Ryngwladol dod a’r byd yn un am wythnos arbennig.

Continue Reading

Cymraeg

Eglwys Madagascar yn ymweld â Cheredigion

Published

on

Dwy gan mlynedd o bartneriaeth: Pwysigion o Fadagascar gydag aelodau Cyngor Sir Ceredigion

AR DDYDD Iau, 7 Mehefin, cwrddodd nifer o bwysigion o Fadagascar gydag aelodau Cyngor Sir Ceredigion fel rhan o ddathliadau y cafodd eu cynnal yng Ngheredigion i ddathlu deucanmlwyddiant o’r cenhadon cyntaf a deithiodd o ardal Aberaeron i Fadagascar.

Ymwelodd y pwysigion o Fadagascar, gan gynnwys Mr Marc Ravalomanana, cyn-Lywydd Madagascar a Chadeirydd Pwyllgor Dathliadau Deucanmlwyddiant Eglwys Iesu Grist ym Madagascar (FJKM), Ceredigion dros gyfnod o ddiwrnodau. Fe wnaethant fynychu cyngherddau dathlu a gweld arddangosfeydd a oedd yn arddangos coffau o ymdrechion ac etifeddiaeth y cenhadwyr o gapel Neuaddlwyd a sefydlodd eglwys ar ynys Madagascar 200 mlynedd yn ôl – eglwys sy’n llwyddiannus ac yn cael ei fynychu’n dda hyd heddiw.

Dywedodd Cadeirydd y Cyngor, y Cynghorydd Hag Harris, a gyflwynodd Mr Ravalomanana gyda plac o crest y Cyngor, “Roedd yn anrhydedd i groesawu’r ymwelwyr o Fadagascar i Geredigion a chlywed sut wnaeth y cenhadwr hwylio a sefydlu eglwys yno, sy’n dal i fod yn gryf heddiw. Mae cyfleoedd fel hyn yn ein galluogi ni i adlewyrchu a dathlu ar y cysylltiadau sydd gan ein sir ni gyda lleoedd ledled y byd a’r cyfraniadau cadarnhaol y gallwn eu darparu i eraill.”

Continue Reading

Cymraeg

Cyhoeddi ‘geiriadur’ o Enwau Lleoedd Cymru

Published

on

'Un gam o’r ffordd': Dai Lloyd, AC

BYDD RHESTR gynhwysfawr o enwau lleoedd Cymru yn cael ei chyhoeddi gan Gomisiynydd y Gymraeg ar 20 Mehefin, fydd yn cynnig sillafiad safonol ar gyfer enwau pentrefi, trefi a dinasoedd yng Nghymru.

Mae’r rhestr, fydd ar gael ar-lein ar wefan Comisiynydd y Gymraeg, yn cael ei disgrifio fel ‘geiriadur’ i wirio sut i sillafu enwau lleoedd. Mae bron i 3,000 o enwau ar y rhestr, ac mae’n ffrwyth blynyddoedd o waith ymchwil ac ymgynghori yn y maes.

Yn ystod wythnos Eisteddfod yr Urdd eleni bu’r Comisiynydd yn gofyn i ymwelwyr brofi’r rhestr ddigidol ar ei stondin. Erbyn diwedd yr wythnos roedd dros 750 o binnau wedi eu rhoi ar y map yn nodi fod enw tref neu bentref wedi ei wirio ac mae unrhyw enwau oedd yn ymddangos ‘ar goll’ wrthi’n cael eu hychwanegu at y rhestr.

Dywedodd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, “Rydym yn hynod o falch ein bod bellach mewn sefyllfa i gyhoeddi rhestr safonol o enwau lleoedd yng Nghymru. Mae’r digwyddiad hwn yn benllanw blynyddoedd o waith ymchwil gan ein tîm bychan o fewn Comisiynydd y Gymraeg mewn ymgynghoriad â phanel o arbenigwyr ar enwau lleoedd. Rydym yn ddiolchgar iawn i’r arbenigwyr hyn am eu cyfraniad anhepgor at y prosiect hwn yn sicrhau bod sail gadarn i bob un o’r argymhellion.

“Mae gan lawer ohonom farn bersonol am sut i ysgrifennu enwau lleoedd yn ein milltir sgwâr ac mae’n bosibl na fydd pawb yn cytuno â phob argymhelliad ar y rhestr. Nid gorfodi yw ein bwriad, ond yn hytrach argymell, a cheisio sicrhau bod cysondeb yn y modd yr ydym yn sillafu enwau lleoedd yng Nghymru mewn cyd-destunau swyddogol.”

Un o’r sefydliadau sydd eisoes wedi cyhoeddi y byddant yn gwneud defnydd o’r rhestr newydd yw’r Arolwg Ordnans.

Yn ôl Pam Whitham, Rheolwr Perthnasau’r Arolwg Ordnans, “Mae gennym bartneriaeth werthfawr â swyddfa Comisiynydd y Gymraeg, ac maen nhw wedi chwarae rôl allweddol wrth i ni ddatblygu ein Polisi Enwi Cymraeg a sicrhau cysondeb o ran enwau lleoedd yng Nghymru yn ein holl gynnyrch. Rydym yn falch iawn o fod yn parhau i weithio â’r Comisiynydd ac yn croesawu’r rhestr hon fel adnodd gwerthfawr i ddiffinio enwau lleoedd yng Nghymru.”

Bydd y rhestr yn cael ei lansio mewn digwyddiad ym Mae Caerdydd, dan nawdd Dr Dai Lloyd AC. Gwnaeth Dr Dai Lloyd ymgais ym Mawrth 2017 i gyflwyno mesur fyddai’n diogelu enwau lleoedd yng Nghymru, ond pleidleisiodd y Cynulliad yn erbyn y cynnig ar y pryd.

Dywedodd Dr Lloyd, “Mae rhoi’r enwau ar gof a chadw ar restr fel hon yn mynd gam o’r ffordd at sicrhau bod y ffurfiau safonol yn cael eu cofnodi a’u parchu. Er mwyn gwirioneddol ddiogelu’r enwau lleoedd, a sicrhau na ddaw enwau eraill i gymryd eu lle’n fympwyol, credaf bod angen statws cyfreithiol i’r rhestr hon, fel sydd wedi digwydd mewn nifer o wledydd eraill.”

Wrth safoni enwau lleoedd, mae’r panel o arbenigwyr wedi bod yn dilyn canllawiau pendant. Maent yn talu sylw i ynganiad a tharddiad yn ogystal â defnydd lleol a defnydd hanesyddol o’r enw.

Mae Dr Dylan Foster Evans o Brifysgol Caerdydd yn aelod o’r panel. Dywedodd, “Mae enwau lleoedd yn rhan o’n treftadaeth a’n hunaniaeth – dyna pam y mae cymaint ohonom â diddordeb byw ynddynt. Dim ond yn yr ugeinfed ganrif y cafodd system sillafu’r Gymraeg ei safoni’n drylwyr. Bu enwau lleoedd yn araf deg yn dilyn y drefn honno: mae sillafiad megis Caernarvon yn edrych yn Seisnig a dieithr inni heddiw, ond dyna’r ffurf sydd ar gadair Eisteddfod Genedlaethol 1935!

“Nid mater du a gwyn yw sillafu enwau lleoedd, ac nid pawb a fydd yn cytuno â phob argymhelliad. Ond mae cytuno ar ffurfiau safonol mewn cronfa fel hon yn rhywbeth hanfodol os yw’r Gymraeg i fod yn iaith fodern ac addas ar gyfer yr oes ddigidol sydd ohoni.”

Bydd y rhestr ar gael i’w chwilio a’i lawrlwytho o dan drwydded agored ar wefan Comisiynydd y Gymraeg: https://bit.ly/2tjAvOG.

Continue Reading

Popular This Week