Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Dathlu llwyddiant dysgu gydol oes yn Aber

Published

on

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

CYNHALIWYD Gwobrau Dysgu Gydol Oes a Chymraeg i Oedolion ym Mhrifysgol Aberystwyth Ddydd Iau 21 Hydref i gydnabod rhagoriaeth mewn dysgu ac addysgu.

Cafodd llwyddiannau unigolion a grwpiau eu dathlu mewn seremoni arbennig oedd yn gyfle i longyfarch myfyrwyr a thiwtoriaid fel ei gilydd.

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cynnal cyrsiau dysgu Cymraeg ar ran y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yng Ngheredigion, Powys a Sir Gâr.

Wrth siarad yn y digwyddiad, dywedodd Cyfarwyddwr Athrofa Datblygiad Proffesiynol Prifysgol Aberystwyth, yr Athro Judy Broady- Preston: “Mae Prifysgol Aberystwyth yn ymfalchïo yn llwyddiant oedolion sy’n dysgu sgiliau newydd. Mae’n dysgwyr ni wedi dangos ymroddiad mawr, ac mae eu hymdrechion yn fuddiol iddyn nhw, i’w teuluoedd a’u cymunedau.”

GWOBR CYMRAEG YN Y TEULU

Gwobr yw hon ar gyfer dysgwyr Cymraeg sydd wedi cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg o fewn y teulu a’r enillydd eleni oedd Vicky Thomas a’r teulu o Faesymeillion, Llandysul.

Mae Vicky’n dysgu Cymraeg ers pum mlynedd. Fe symudodd hi, ei gwr a’u pedwar o blant bach i Geredigion ym mis Awst 2015. Daeth Vicky a’i gŵr i adnabod ei gilydd yn Saesneg, a Saesneg a siaradai hi â’r ddau blentyn hynaf cyn dechrau dysgu Cymraeg. Bellach mae’r teulu cyfan yn siarad Cymraeg â’i gilydd. Mae Vicky hefyd yn gyfforddus i siarad Cymraeg yn y gymuned.

“Dw i’n gobeithio y bydd fy mhlant yn trosglwyddo’r Gymraeg i’r genhedlaeth nesaf, fel y gwnaethon ni’ medd Vicky, ‘ac y galla i siarad Cymraeg efo’r wyrion!’

Roedd dysgu Cymraeg tra’n magu teulu ifanc yn heriol, ond erbyn hyn mae siarad Cymraeg yn rhan annatod o fywyd y teulu.

GWOBR GRŴP CYMRAEG Y FLWYDDYN

Gwobr i grŵp a ddaeth ynghyd i drefnu a chynnal gweithgaredd newydd yn y Gymraeg dros gyfnod o dri mis neu ragor, er mwyn hybu dysgwyr i ddefnyddio mwy o Gymraeg y tu allan i’r dosbarth ffurfiol ac ennill mwy o hyder i siarad Cymraeg. Yr enillydd eleni oedd Clonc a Chinio o Lanandras ym Mhowys.

Dechreuwyd Clonc a Chinio ym mis Medi 2015 yn Llanandras (Presteigne), tref ar y ffin rhwng Cymru a Lloger. Dechreuodd fel sesiwn sgwrsio yn ystod yr awr ginio rhwng dwy wers. Yn fuan iawn, daeth dysgwyr eraill i ymuno â nhw, ac erbyn hyn mae cymuned fach wedi dod at ei gilydd a thyfu yn y dref. Mae’r grŵp yn trefnu nifer o weithgareddau a digwyddiadau – un o uchafbwyntiau’r flwyddyn oedd cynnal cyngerdd i ddathlu Gŵyl Dewi.

Bu dysgwyr o’r grŵp hefyd yn cystadlu yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2015 ym Meifod ac yn 2016 yn y Fenni, ac fe enillon nhw’r gystadleuaeth sgets yn Eisteddfod y Dysgwyr yn Aberhonddu ym mis Ebrill 2016.

GWOBR CYMRAEG YN Y GWEITHLE

Gwobr yw hon i gyflogwyr sy’n cefnogi eu staff i ddysgu Cymraeg ar gyrsiau gyda Phrifysgol Aberystwyth a’i phartneriaid. Cyfoeth Naturiol Cymru enillodd eleni.

Cafodd 22 o staff Cyfoeth Naturiol Cymru eu rhyddhau yn ystod oriau gwaith i ddilyn cyrsiau dysgu Cymraeg â Phrifysgol Aberystwyth yn 2015/16.

Mae dysgwyr Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael eu cefnogi i ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle drwy gynllun mentora, lle gall dysgwyr sgwrsio’n anffurfiol gyda siaradwyr Cymraeg rhugl. Mae nifer o’u swyddfeydd hefyd yn cynnal sesiynau ‘siop siarad’ neu ‘sgwrs dros baned’ anffurfiol er mwyn ymarfer siarad Cymraeg, ac mae rhai swyddfeydd yn cynnal teithiau cerdded Cymraeg amser cinio.

Mae’r staff a fu’n dysgu Cymraeg yn fwy hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg yn eu gwaith o ddydd i ddydd. Mae hynny’n gwella’r dewis iaith i’r cwsmer, gan fod mwy o staff yn hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg â’r cyhoedd.

Dywedodd Efa Gruffudd Jones, Prif Weithredwr y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol: “Hoffem longyfarch y dysgwyr Cymraeg a’u tiwtoriaid sydd wedi gweithio mor galed i gyrraedd safon mor uchel. Rydyn ni’n falch fod yr hyn maen nhw wedi’i gyflawni yn cael ei ddathlu yn y seremoni hon a hoffem ddymuno pob llwyddiant a mwynhad wrth iddyn nhw ddatblygu eu sgiliau Cymraeg ymhellach.”

Cafodd tystysgrifau hefyd eu cyflwyno i ddysgwyr Cymraeg sydd wedi llwyddo yn arholiadau Defnyddio’r Gymraeg Canolradd ac Uwch CBAC a Thystysgrif Sgiliau Iaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn ogystal, cyflwynwyd tystysgrifau Dysgu Gydol Oes i fyfyrwyr sydd wedi ennill 120 credyd mewn ystod o bynciau ym meysydd ieithoedd modern, ysgrifennu creadigol, celf a dylunio, ecoleg maes, astudiaethau achyddol a seicoleg.

GWOBRAU DYSGU GYDOL OES

Yng Ngwobrau Dysgu Gydol Oes Prifysgol Aberystwyth, Judie Christie enillodd Myfyriwr Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn.

“Mae brwdfrydedd Judie at ddysgu yn afieithus, mae hi’n gweithio’n galed ac mae’n gydwybodol ymhob agwedd o’i gwaith,” yng ngeiriau ei thiwtor Angharad Taris. “Mae’n rhannu’r cyfoeth o wybodaeth sydd ganddi am hanes celf a diwylliant gweledol gyda gweddill y dosbarth mewn ffordd sensitif ac ysgogol. Mae’n annog myfyrwyr eraill ac mae eu sylwadau yn gefnogol, yn ddefnyddiol ac yn berthnasol.”

Am y tro cyntaf erioed, cafodd gwobr Tiwtor Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn ei dyfarnu i bedwar tiwtor gan nad oedd y panel yn gallu dewis rhwng y pedwar a ddaeth i frig yr enwebiadau. Llongyfarchiadau mawr i’r enillwyr: Margaret Howells (Ecoleg), Anne Kelly (Ieithoedd Modern), Judy Macklin (Celf) a Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad).

Dyma eiriau un o fyfyrwyr Margaret Howells: “Wrth yngan enw Margaret, mae pawb yn gwenu; mae ei hymroddiad, ei hamynedd a’i hawydd i ddysgu myfyrwyr am blanhigion a’i chariad tuag at ei maes yn serennu. Dwi’n adnabod pobl fu’n dysgu ar ei chyrsiau ddeng mlynedd yn ol a bellach yn gweithio mewn sefydliad blaenllaw yn y sector cadwraeth.”

Caiff cyfraniad Anne Kelly (Ieithoedd Modern) eu dathlu gyda’r geiriau hyn: “Pwy fyddai’n meddwl bod addysg yn gymaint o hwyl! Mae ei gwybodaeth o’i phwnc yn amlwg pan mae’n dysgu. Mae’n rhagorol ymhob agwedd ac mae wastad yn hoelio sylw ei dysgwyr. Gwych!”

Dywed yr enwebiad ar gyfer Judy Macklin (Celf): Mae’n ein hannog ni i ganfod pethau drosom ein hunain. Mae ei dysgu yn rhagweithiol ond nid yw’n bwydo pob gwybodaeth. Mae ganddi bob amser gywreinrwydd am ei maes ac mae wrth ei bodd yn gwneud ac yn rhannu darganfyddiadau newydd ei hun, gan feithrin teimlad o rannu ymhlith y dysgwyr fel ei gilydd.”

Caiff dull brwdfrydig Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad) o addysgu ei gymeradwyo yn y datganiad yma gan fyfyriwr gwerthfawrogol: “Mae ganddi wybodaeth sy’n deillio o weithio yn y theatr ac yn y diwydiant ffasiwn am nifer o flynyddoedd. Mae hi wedi dod a gwisgoedd ei hun i’r dosbarth sydd wedi ysbrydoli myfyrwyr i addasu er mwyn gweithio gyda nhw ar eu prosiectau eu hunain. Mae’r diwrnodau gwnïo wastad yn hwyl diolch i Jill. Mae’n defnyddio straeon o’i phrofiadau personol o fod yn gwneud gwisgoedd mewn ffordd ddifyr ac mae hyn yn ein oll yn ein helpu ni i gofio pa broblemau i’w hosgoi.”

GWOBR GOFFA ROB STRACHAN

Yn olaf, cafodd gwobr ei chyflwyno er cof am Rob Strachan, ecolegydd mamaliaid a chadwraethwr a fu’n dysgu ar gyrsiau Ecoleg Dysgu Gydol Oes rhwng 2009 a 2013.

Roedd Rob yn adnabyddus am y darluniau hardd a wnaeth yn ei lyfrau nodiadau maes. Bu farw ym mis Mai 2014 ar ôl salwch byr. Cafodd Gwobr Goffa Rob Strachan ei dyfarnu i’r myfyriwr a gynhyrchodd y llyfr nodiadau maes gorau ar y cwrs Mamaliaid sef Louisa Haywood- Samuel.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

10fed taith yr Urdd a’r Mentrau Iaith i’r Wladfa

Published

on

Glan-llyn: Criw Patagonia

A​R yr 21ain o Hydref eleni, bydd 25 o aelodau Urdd Gobaith Cymru yn dilyn ôl traed tua 200 o aelodau eraill wrth gychwyn ar daith fythgofiadwy i Batagonia.

Dyma’r 10fed daith i’r Urdd a’r Mentrau Iaith ei threfnu ers 2008 a bydd y grŵp o bobl ifanc sydd rhwng 16 a 18 oed yn treulio pythefnos yn gwneud gwaith gwirfoddol yn y Wladfa a chael blas ar ddiwylliant unigryw’r gymuned hon ym mhen arall y byd sy’n rhannu’r un iaith â nhw.

Daw’r 25 lwcus o bob cwr o Gymru ac mae pob un wedi bod yn brysur yn ceisio codi arian i fynd ar y daith. Mae eu hymdrechion wedi amrywio o werthu coed tân dros y gaeaf i gynnal rasus ping pong; ac o drefnu cyngherddau mawreddog i godi £1.70 drwy ganu ar stryd y pentref!

Mae’r criw wedi cael cyfle i ddod ynghyd ddwywaith ar gyrsiau preswyl ym Mhentre Ifan ac yng Nglan-llyn er mwyn dod i adnabod ei gilydd cyn mynd ar y daith.

Dywedodd Hannah Wright, Cydlynydd Ail Iaith Cenedlaethol gyda’r Urdd ac un o drefnwyr y daith eleni.

“Mae pob un o’r bobl ifanc wedi gweithio’n hynod o galed dros y flwyddyn ddiwethaf er mwyn codi’r arian oedd ei angen arnynt i fynd ar y daith. Maen nhw’n griw hyfryd a dw i’n siŵr y bydd hi’n daith fythgofiadwy i ni gyd. Mae Twm am ddod â’i iwcalili gydag e felly bydd digon o ganu ac adloniant!”

Ychwanegodd Siân Rogers, Cyfarwyddwr Gwaith Maes ac Ieuenctid y Gogledd Urdd Gobaith Cymru.​

“Rydym yn hynod falch o bartneriaeth yr Urdd gyda’r Mentrau Iaith er mwyn cynnig y cyfle arbennig hwn i’n haelodau yn flynyddol. Mae’n gyfle gwych i’r bobl ifanc gael blas ar ddiwylliant a bywyd yn y Wladfa a chael profiadau fydd yn aros yn y cof am byth.”

Continue Reading

Cymraeg

Curwch Ffliw

Published

on

MAE’R YMGYRCH genedlaethol i annog pobl mewn grwpiau cymwys ledled Cymru i gael brechiad i’w gwarchod rhag y ffliw wedi lansio Dydd Llun, 2 Hydref.

Mae’r ymgyrch Curwch Ffliw, o dan arweiniad Iechyd Cyhoeddus Cymru, yn annog y rhai sydd ei angen fwyaf i gael eu gwarchod bob blwyddyn rhag y ffliw, sy’n afiechyd sy’n gallu bod yn beryglus.

Yn y grwpiau cymwys mae merched beichiog, pobl â chyflyrau iechyd tymor hir cronig, a phawb 65 oed a hŷn.

Mae plant rhwng dwy ac wyth oed yn gymwys hefyd wrth i’r rhaglen frechu ar gyfer plant gael ei hymestyn eto eleni. Pigiad bach yw’r brechiad ar gyfer oedolion, ond i blant chwistrell trwyn syml yw’r brechiad.

Gall plant rhwng dwy a thair oed dderbyn y brechiad drwy chwistrell trwyn yn eu meddygfa a bydd y rhai yn y dosbarth derbyn ac ym mlynyddoedd ysgol 1, 2, 3 a 4 yn gallu ei gael yn yr ysgol.

Mae’r Cyfarwyddwr Iechyd Cyhoeddus ar gyfer (nodwch y bwrdd iechyd), yn annog pawb cymwys i gael brechiad y ffliw.

Pwysleisiodd y Gweinidog Iechyd Cyhoeddus, Rebecca Evans AC ei bod yn hanfodol bod y rhai sy’n wynebu’r risg fwyaf yn manteisio ar y brechiad am ddim: “Mae ffliw yn gallu bod yn salwch sy’n peryglu bywyd i rai pobl sy’n wynebu risg oherwydd eu hoedran, problem iechyd sylfaenol, neu am eu bod yn feichiog. Yn anffodus, mae ffliw yn lladd pobl yng Nghymru bob blwyddyn.

“Mae ffliw yn lledaenu’n rhwydd iawn. Bydd ymestyn y rhaglen i gynnwys mwy o blant eleni’n helpu i’w gwarchod rhag dal y ffliw, a bydd hefyd yn eu hatal rhag ei ledaenu i eraill yn y gymuned sy’n agored iawn i niwed efallai. Y llynedd, roedd y brechiad i blant yn effeithiol iawn ac mae’n braf gwybod bod cymaint o bobl ifanc wedi cael eu gwarchod.

“Mae pobl yn gallu bod yn ddifrifol wael gyda’r ffliw a brechiad y ffliw yw’r ffordd orau o warchod rhagddo, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn cael eich gwarchod yn fuan, er eich lles chi a phobl eraill.”

Er bod y rhan fwyaf o frechiadau ffliw y GIG yn cael eu rhoi mewn meddygfeydd, mae brechiadau i oedolion ar gael mewn llawer o fferyllfeydd cymunedol ledled Cymru.

Hefyd mae gan ofalwyr, gwirfoddolwyr sy’n darparu cymorth cyntaf mewn argyfwng ac Ymatebwyr Cyntaf Cymunedol hawl i gael y brechiad. Mae hefyd yn cael ei argymell i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen, i’w gwarchod hwy a’r rhai yn eu gofal. Gallant siarad â’u hadran iechyd galwedigaethol neu eu cyflogwr am ble a phryd allant gael eu brechiad.

Dywedodd Dr Richard Roberts, Pennaeth y Rhaglen Afiechydon Ataliadwy Trwy Frechu yn Iechyd Cyhoeddus Cymru: “Bob blwyddyn mae feirysau’r ffliw yn yr aer, gan wneud llawer o bobl yn sâl a bydd rhai’n wynebu sefyllfaoedd sy’n peryglu eu bywydau. Y llynedd cadarnhawyd bod gan 74 o gleifion yn unedau gofal dwys Cymru y ffliw.

“Mae feirws y ffliw’n gallu newid yn rheolaidd ac mae gwarchodaeth y brechiad yn gwanio gydag amser, felly os ydych chi mewn grŵp risg ac wedi cael y brechiad y llynedd, mae dal yn bwysig cael eich brechu eleni, fel eich bod wedi’ch gwarchod dros y gaeaf yma.

“Cael eich brechu rhag y ffliw bob blwyddyn yw’r ffordd unigol orau o warchod rhag dal neu ledaenu salwch sy’n gallu bod yn niweidiol iawn. Mae ffliw yn gallu bod yn ddifrifol iawn, hyd yn oed gyda thriniaeth – ond cael eich brechu sy’n cynnig y warchodaeth orau, felly gwnewch yn siŵr ei fod ar dop eich rhestr o bethau i’w gwneud yr hydref yma.”

Continue Reading

Cymraeg

​​Bydd cynlluniau iaith yn cael eu moderneiddio

Published

on

Alun Davies: ​'Gweithredu brys​' i gynyddu'r nifer o athrawon

MAE GWEINIDOG y Gymraeg, Alun Davies AC, wedi dweud mae Llywodraeth Cymru angen ​’addasu a moderneiddio​’ y ffordd mae addysg Gymraeg yn cael ei chynllunio, yn ôl.

Wrth siarad ar ddydd Mawrth, 10 Hydref, dywedodd Mr Davies wrth ACau: “Cefais fy siomi gan y diffyg uchelgais o fewn y cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg ar ddechrau’r flwyddyn, a dyna pam cafodd Aled Roberts ei benodi i gynnal adolygiad brys o’r system, ynghyd â chysylltu â’r awdurdodau lleol i drafod eu cynlluniau cyfredol.”

Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i baratoi a chyflwyno Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg i Lywodraeth Cymru eu hystyried.

Adroddiad Mistar Roberts yn cynnig 18 o argymhellion ar gyfer datblygu’r cynlluniau i’r dyfodol.

Dyweddod y Gweinidog: “Mi fyddwn ni’n derbyn pob un o’r argymhellion.”

Mae adroddiad Aled hefyd yn cynnig argymhellion ar gyfer cynllunio addysg Gymraeg ar gyfer y dyfodol.

Mae’r argymhellion yn cynnwys adolygiad o amserlenni’r WESPs i gyd-fynd â rhaglenni cyfalaf Llywodraeth Cymru, yn arbennig y rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, ac y dylid targedu’r buddsoddiad cyfalaf er mwyn sicrhau cysylltiad rhwng rhaglenni ysgolion a chyn ysgol.

Yn ail, dylid sefydlu panel neu fwrdd er mwyn trafod a phwyso a mesur y newidiadau sydd eu hangen i’r ddeddfwriaeth a’r rheoliadau cyn iddynt gael eu cyflwyno gerbron y Cynulliad.

Yn drydedd, cryfhau’r berthynas strategol rhwng llywodraeth leol a Mudiad Meithrin er mwyn sicrhau twf ar lefel pob sir a fydd yn cyfrannu at dargedau cenedlaethol Llywodraeth Cymru ar hyd y daith at 2050. Yna, symleiddio proses categoreiddio ieithyddol ysgolion; a chynllunio a gweithredu brys er mwyn cynyddu’r nifer o athrawon sydd yn cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg.

Wrth ymateb i gyhoeddiad Mr Davies i’r Blaid Geidwadol, dywedodd Darren Millar: “I am concerned, frankly, that the existing Welsh language impact assessments, which local authorities are required to undertake with regard to developments over a certain size, are not always looking for opportunities through their section 106 agreements to extend Welsh-medium provision in their communities.”

Diolchodd Mr Davies Mr Millar am ei ‘ymateb adeiladol’.

Dywedodd: “O ran cynlluniau datblygu lleol, yn amlwg, mae hyn yn rhywbeth sydd wedi bod yn destun dadl rhai lleol mewn gwahanol rannau o’r wlad. Yr wyf wedi cyfarfod Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd er mwyn trafod sut y gallwn symud y materion hyn ymlaen.

“Yr ydym yn dal i ystyried ein safbwynt ar hynny. I mi, ni welaf reswm o gwbl pam na all awdurdodau lleol sicrhau bod unrhyw ysgolion a adeiladwyd fel na all rhan o’r cytundebau 106 yn cynlluniau datblygu lleol yn sicrhau bod y Gymraeg yn rhan o hynny.”

Dywedodd Llyr Gruffudd: “Rydw i’n cytuno â chi bod yn rhaid addasu a moderneiddio nawr y ffordd rydym ni yn cynllunio.

“Rŷch chi’n berffaith iawn i ddweud nid dim ond rôl i’r Llywodraeth yw hon. Mae’r awdurdodau lleol, y byrddau llywodraethwyr, y prifathrawon, y rhieni, y plant eu hunain, a’r gymuned yn ehangach, wrth gwrs, â rôl bwysig i’w chwarae.

“Ond y Llywodraeth sydd yn gorfod dangos yr arweiniad. Mae’n rhaid i’r Llywodraeth ddangos arweiniad cryf, arweiniad dewr, arweiniad diwyro, er mwyn sicrhau bod y gweddill yn dilyn. Heb hynny, yna rydw i yn ofni y byddwn ni’n cychwyn o fan o wendid.”

Ymatebwyd mae Gweindiog: “Rwy’n credu bod angen inni gydnabod lle mae’r sefyllfa a’r cymeriad ieithyddol yn wahanol yn rhannau gwahanol o’r wlad, a dechrau drwy gydweithio â rhieni a’r cymunedau i sicrhau ein bod ni’n symud yn yr un cyfeiriad i sicrhau bod yna fwy o Gymraeg a mwy o gyfle i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg ac addysg Gymraeg, ac i wneud hynny drwy gytundeb.

“Felly, yr uchelgais sydd gen i yw ein bod ni’n gallu symud ymlaen drwy gytundeb i ehangu addysg Gymraeg ym mhob un rhan o’r wlad.”

Dywedodd Mr Davies ei fod e’n derbyn hefyd bod angen ​’gweithredu brys​’ i gynyddu’r nifer o athrawon sy’n cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg

Continue Reading

Popular This Week