Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Dathlu llwyddiant dysgu gydol oes yn Aber

Published

on

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

Grŵp Cymraeg y Flwyddyn: Sarah Graham, Tim Hollinghurst (Clonc a Chinio Llanandras)

CYNHALIWYD Gwobrau Dysgu Gydol Oes a Chymraeg i Oedolion ym Mhrifysgol Aberystwyth Ddydd Iau 21 Hydref i gydnabod rhagoriaeth mewn dysgu ac addysgu.

Cafodd llwyddiannau unigolion a grwpiau eu dathlu mewn seremoni arbennig oedd yn gyfle i longyfarch myfyrwyr a thiwtoriaid fel ei gilydd.

Mae Prifysgol Aberystwyth yn cynnal cyrsiau dysgu Cymraeg ar ran y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yng Ngheredigion, Powys a Sir Gâr.

Wrth siarad yn y digwyddiad, dywedodd Cyfarwyddwr Athrofa Datblygiad Proffesiynol Prifysgol Aberystwyth, yr Athro Judy Broady- Preston: “Mae Prifysgol Aberystwyth yn ymfalchïo yn llwyddiant oedolion sy’n dysgu sgiliau newydd. Mae’n dysgwyr ni wedi dangos ymroddiad mawr, ac mae eu hymdrechion yn fuddiol iddyn nhw, i’w teuluoedd a’u cymunedau.”

GWOBR CYMRAEG YN Y TEULU

Gwobr yw hon ar gyfer dysgwyr Cymraeg sydd wedi cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg o fewn y teulu a’r enillydd eleni oedd Vicky Thomas a’r teulu o Faesymeillion, Llandysul.

Mae Vicky’n dysgu Cymraeg ers pum mlynedd. Fe symudodd hi, ei gwr a’u pedwar o blant bach i Geredigion ym mis Awst 2015. Daeth Vicky a’i gŵr i adnabod ei gilydd yn Saesneg, a Saesneg a siaradai hi â’r ddau blentyn hynaf cyn dechrau dysgu Cymraeg. Bellach mae’r teulu cyfan yn siarad Cymraeg â’i gilydd. Mae Vicky hefyd yn gyfforddus i siarad Cymraeg yn y gymuned.

“Dw i’n gobeithio y bydd fy mhlant yn trosglwyddo’r Gymraeg i’r genhedlaeth nesaf, fel y gwnaethon ni’ medd Vicky, ‘ac y galla i siarad Cymraeg efo’r wyrion!’

Roedd dysgu Cymraeg tra’n magu teulu ifanc yn heriol, ond erbyn hyn mae siarad Cymraeg yn rhan annatod o fywyd y teulu.

GWOBR GRŴP CYMRAEG Y FLWYDDYN

Gwobr i grŵp a ddaeth ynghyd i drefnu a chynnal gweithgaredd newydd yn y Gymraeg dros gyfnod o dri mis neu ragor, er mwyn hybu dysgwyr i ddefnyddio mwy o Gymraeg y tu allan i’r dosbarth ffurfiol ac ennill mwy o hyder i siarad Cymraeg. Yr enillydd eleni oedd Clonc a Chinio o Lanandras ym Mhowys.

Dechreuwyd Clonc a Chinio ym mis Medi 2015 yn Llanandras (Presteigne), tref ar y ffin rhwng Cymru a Lloger. Dechreuodd fel sesiwn sgwrsio yn ystod yr awr ginio rhwng dwy wers. Yn fuan iawn, daeth dysgwyr eraill i ymuno â nhw, ac erbyn hyn mae cymuned fach wedi dod at ei gilydd a thyfu yn y dref. Mae’r grŵp yn trefnu nifer o weithgareddau a digwyddiadau – un o uchafbwyntiau’r flwyddyn oedd cynnal cyngerdd i ddathlu Gŵyl Dewi.

Bu dysgwyr o’r grŵp hefyd yn cystadlu yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2015 ym Meifod ac yn 2016 yn y Fenni, ac fe enillon nhw’r gystadleuaeth sgets yn Eisteddfod y Dysgwyr yn Aberhonddu ym mis Ebrill 2016.

GWOBR CYMRAEG YN Y GWEITHLE

Gwobr yw hon i gyflogwyr sy’n cefnogi eu staff i ddysgu Cymraeg ar gyrsiau gyda Phrifysgol Aberystwyth a’i phartneriaid. Cyfoeth Naturiol Cymru enillodd eleni.

Cafodd 22 o staff Cyfoeth Naturiol Cymru eu rhyddhau yn ystod oriau gwaith i ddilyn cyrsiau dysgu Cymraeg â Phrifysgol Aberystwyth yn 2015/16.

Mae dysgwyr Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael eu cefnogi i ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle drwy gynllun mentora, lle gall dysgwyr sgwrsio’n anffurfiol gyda siaradwyr Cymraeg rhugl. Mae nifer o’u swyddfeydd hefyd yn cynnal sesiynau ‘siop siarad’ neu ‘sgwrs dros baned’ anffurfiol er mwyn ymarfer siarad Cymraeg, ac mae rhai swyddfeydd yn cynnal teithiau cerdded Cymraeg amser cinio.

Mae’r staff a fu’n dysgu Cymraeg yn fwy hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg yn eu gwaith o ddydd i ddydd. Mae hynny’n gwella’r dewis iaith i’r cwsmer, gan fod mwy o staff yn hyderus i ddefnyddio’r Gymraeg â’r cyhoedd.

Dywedodd Efa Gruffudd Jones, Prif Weithredwr y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol: “Hoffem longyfarch y dysgwyr Cymraeg a’u tiwtoriaid sydd wedi gweithio mor galed i gyrraedd safon mor uchel. Rydyn ni’n falch fod yr hyn maen nhw wedi’i gyflawni yn cael ei ddathlu yn y seremoni hon a hoffem ddymuno pob llwyddiant a mwynhad wrth iddyn nhw ddatblygu eu sgiliau Cymraeg ymhellach.”

Cafodd tystysgrifau hefyd eu cyflwyno i ddysgwyr Cymraeg sydd wedi llwyddo yn arholiadau Defnyddio’r Gymraeg Canolradd ac Uwch CBAC a Thystysgrif Sgiliau Iaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn ogystal, cyflwynwyd tystysgrifau Dysgu Gydol Oes i fyfyrwyr sydd wedi ennill 120 credyd mewn ystod o bynciau ym meysydd ieithoedd modern, ysgrifennu creadigol, celf a dylunio, ecoleg maes, astudiaethau achyddol a seicoleg.

GWOBRAU DYSGU GYDOL OES

Yng Ngwobrau Dysgu Gydol Oes Prifysgol Aberystwyth, Judie Christie enillodd Myfyriwr Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn.

“Mae brwdfrydedd Judie at ddysgu yn afieithus, mae hi’n gweithio’n galed ac mae’n gydwybodol ymhob agwedd o’i gwaith,” yng ngeiriau ei thiwtor Angharad Taris. “Mae’n rhannu’r cyfoeth o wybodaeth sydd ganddi am hanes celf a diwylliant gweledol gyda gweddill y dosbarth mewn ffordd sensitif ac ysgogol. Mae’n annog myfyrwyr eraill ac mae eu sylwadau yn gefnogol, yn ddefnyddiol ac yn berthnasol.”

Am y tro cyntaf erioed, cafodd gwobr Tiwtor Dysgu Gydol Oes y Flwyddyn ei dyfarnu i bedwar tiwtor gan nad oedd y panel yn gallu dewis rhwng y pedwar a ddaeth i frig yr enwebiadau. Llongyfarchiadau mawr i’r enillwyr: Margaret Howells (Ecoleg), Anne Kelly (Ieithoedd Modern), Judy Macklin (Celf) a Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad).

Dyma eiriau un o fyfyrwyr Margaret Howells: “Wrth yngan enw Margaret, mae pawb yn gwenu; mae ei hymroddiad, ei hamynedd a’i hawydd i ddysgu myfyrwyr am blanhigion a’i chariad tuag at ei maes yn serennu. Dwi’n adnabod pobl fu’n dysgu ar ei chyrsiau ddeng mlynedd yn ol a bellach yn gweithio mewn sefydliad blaenllaw yn y sector cadwraeth.”

Caiff cyfraniad Anne Kelly (Ieithoedd Modern) eu dathlu gyda’r geiriau hyn: “Pwy fyddai’n meddwl bod addysg yn gymaint o hwyl! Mae ei gwybodaeth o’i phwnc yn amlwg pan mae’n dysgu. Mae’n rhagorol ymhob agwedd ac mae wastad yn hoelio sylw ei dysgwyr. Gwych!”

Dywed yr enwebiad ar gyfer Judy Macklin (Celf): Mae’n ein hannog ni i ganfod pethau drosom ein hunain. Mae ei dysgu yn rhagweithiol ond nid yw’n bwydo pob gwybodaeth. Mae ganddi bob amser gywreinrwydd am ei maes ac mae wrth ei bodd yn gwneud ac yn rhannu darganfyddiadau newydd ei hun, gan feithrin teimlad o rannu ymhlith y dysgwyr fel ei gilydd.”

Caiff dull brwdfrydig Jill Rolfe (Uwchgylchu Dillad) o addysgu ei gymeradwyo yn y datganiad yma gan fyfyriwr gwerthfawrogol: “Mae ganddi wybodaeth sy’n deillio o weithio yn y theatr ac yn y diwydiant ffasiwn am nifer o flynyddoedd. Mae hi wedi dod a gwisgoedd ei hun i’r dosbarth sydd wedi ysbrydoli myfyrwyr i addasu er mwyn gweithio gyda nhw ar eu prosiectau eu hunain. Mae’r diwrnodau gwnïo wastad yn hwyl diolch i Jill. Mae’n defnyddio straeon o’i phrofiadau personol o fod yn gwneud gwisgoedd mewn ffordd ddifyr ac mae hyn yn ein oll yn ein helpu ni i gofio pa broblemau i’w hosgoi.”

GWOBR GOFFA ROB STRACHAN

Yn olaf, cafodd gwobr ei chyflwyno er cof am Rob Strachan, ecolegydd mamaliaid a chadwraethwr a fu’n dysgu ar gyrsiau Ecoleg Dysgu Gydol Oes rhwng 2009 a 2013.

Roedd Rob yn adnabyddus am y darluniau hardd a wnaeth yn ei lyfrau nodiadau maes. Bu farw ym mis Mai 2014 ar ôl salwch byr. Cafodd Gwobr Goffa Rob Strachan ei dyfarnu i’r myfyriwr a gynhyrchodd y llyfr nodiadau maes gorau ar y cwrs Mamaliaid sef Louisa Haywood- Samuel.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Cerddwyr Cylch Teif

Published

on

Cerddwyr: Ar y trywydd iawn

YM MIS Mawrth, buon ni yn ardal Nanhyfer a Llwyngwair gyda Tony Haigh yn arwain y daith gylch. Gwelon ni Eglwys Nanhyfer, yr ywen waedlyd a’r groes Geltaidd yn y fynwent, Castell Nanhyfer (lle bu llawer o waith cloddio yn ddiweddar), croes y pererinion, a chlywsom hanes Llwyn-gwair wrth gerdded heibio. Aeth rhai ohonom i sychu, cymdeithasu a chael lluniaeth yn Nhafarn Tre-wern wedyn. Er gwaethaf y glaw, cytunodd pawb ei fod yn daith ddymunol o ran y llwybrau a’r cwmni, ac yn un ddiddorol iawn o ran hanes yr ardal.

Llethrau Carn Ingli fydd ein cyrchfan 14eg Ebrill, a Ruth Sharpe a Judith Wainwright yn arwain. Byddwn yn gadael y llecyn parcio ger Cilgwyn (SN070 373) am 10:30yb.

I ddod o hyd iddo, ar ôl tua hanner milltir ar y ffordd fach o Drefdraeth at Gilgwyn trowch i’r dde a dilyn yr heol fferm ar hyd y mynydd am ryw 300 metr, neu gallwch weld map ar: tinyurl.com/parciocarningli. Bydd yn daith ddwy awr tua 2.5 milltir mewn cylch clocwedd i gyd ar draciau dwyreiniol a gogleddol Carn Ingli heb ddringo’r llethrau serth. Cyfanswm yr esgyniad fydd tua 330 troedfedd a fydd dim sticlau. Bydd rhannau yn weddol fwdlyd dan draed, yn enwedig wrth groesi’r nentydd bychain. Bydd digon i’n diddori: olion ein cynhanes ar y mynydd yn enwedig y cytiau cylch niferus; ffermio heddiw; a golygfeydd eang ac amrywiol. Ar ôl y daith, gallwn gymdeithasu dros luniaeth ac mae dewis da yn Ndraeth, yn enwedig caffis ‘Blas’ a ‘Tides’ ar Heol y Farchnad, a Gwesty’r Castell ar y briffordd.

Ddydd Sadwrn 12fed Mai awn i Goed y Foel, Llandysul, a’r arweinwyr fydd Lesley Parker a Dee McCarney. Byddwn yn gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP) am 10.30, gan rannu ceir i’r man cychwyn gerllaw. Awn ar daith gylch ddwy awr tua dwy filltir, i gyd ar lwybrau y tu mewn i Warchodfa Natur Coed Cadw. Mae’r warchodfa mewn cwm siâp ‘V’ a gwnawn ddringo’r llethr ar naill ochr y cwm, disgyn i’r gwaelod, a dringo rhan o’r llethr ochr arall y cwm cyn dychwelyd i’r man cychwyn. Ni fydd sticlau ond bydd esgyniad o ryw 460 troedfedd a’r llethrau yn weddol serth mewn mannau. Cawn fwynhau’r goedwig gollddail yn ei llawn ogoniant ganol y gwanwyn; adar yn canu nerth eu pennau; clychau’r gog a blodau eraill y gwanwyn. Dysgwn am ofal Coed Cadw am y safle, am ardal mam Owain Glyndŵr, ac am Gaer Pen Coed y Foel. Bydd cyfle wedyn i gymdeithasu dros luniaeth yng Ngwesty’r Porth yn Llandysul.

Bydd croeso i bawb ar bob taith. Os nad ydych wedi cerdded gyda ni o’r blaen, neu os hoffech ragor o fanylion neu i fod ar y rhestr bostio, cysylltwch â philippa.gibson@gmail.com 01239 654561

Dyddiadau:

14 Ebrill: Carn Ingli
Gadael y maes parcio wrth odre dwyreiniol Carn Ingli ger Cilgwyn (SN070 373) (tinyurl.com/parciocarningli) am 10.30yb.
Arweinwyr: Ruth Sharpe a Judith Wainwright

12 Mai: Coed y Foel, Llandysul
Gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP), gan rannu ceir, am 10.30yb.
Arweinwyr: Lesley Parker a Dee McCarney

9 Mehefin: Ardal Preseli
Gadael man yn ymyl Dan y Garn (SN126 307) (ardal Cod post SA66 7SN), tua 1km i’r Gorllewin o Gofeb Waldo, am 10.30yb.
Arweinydd: Dafydd Davies

Continue Reading

Cymraeg

Croeso cynnes i ddysgwyr yn Tafarn Sinc

Published

on

Maent yn dysgu Cymraeg: Gretta ac Grace

MAE Tafarn Sinc wastad yn annog cwsmeriaid i siarad Cymraeg ac yn arbennig y sawl sy’n ymroi i ddysgu’r iaith.

Mae’r staff yn barod i’w cynorthwyo a rhoi hyder iddyn nhw. Pwy gerddodd i mewn amser cinio pwy ddiwrnod yn cario copie o’r gwerslyfr Cwrs Mynediad, o dan eu ceseiliau, ond Gretta Marshall o Gilgeti a Grace Mizen o Tredeml. Wel, mae’r ddwy o Gaerdydd yn wreiddiol a heb gael y cyfle i ddysgu’r iaith yn yr ysgol na chwaith ei chlywed yn y gymuned.

Pam dysgu’r iaith te Grace?

“Wel, achos bo fi’n Gymraes. Sdim ishe mwy o reswm na hynny,” oedd yr ateb pendant.

Pam dod i Tafarn Sinc te Gretta? “Wel, achos yr awyrgylch. I ni ishe clywed yr iaith,” meddai Gretta gan chwilio am air arall yn ei gwerslyfr.

“Mae mor galonogol i fynd rhywle lle mae croeso Cymraeg i gael. Ac mae ‘Say Something in Welsh’ yn help mawr hefyd”, ychwanegodd.

Mae’r ddwy yn ceisio denu dysgwyr i ymarfer eu Cymraeg llafar yn un o dafarndai Cilgeti. Ond mae’n lled debyg y byddan nhw’n ffeindio eu ffordd i Rhos-y-bwlch yng nghanol y Preselau yn gyson o hyn mlân.

A dweud y gwir o’u clywed yn toethan p’un ohonyn nhw fydde’n debyg o fynd â’r gweinydd ifanc penfelyn, serchog, adref gyda nhw, ma’ nhw’n siŵr o ddychwelyd!

Fe wna Tafarn Sinc ei ran i gyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Continue Reading

Cymraeg

Taith emosiynol yn Zimbabwe

Published

on

Seren Jones: 'Roedd hynny'n brofiad emosiynol iawn'

MAE Zimbabwe wedi dioddef mwy na’i siâr o boen a helynt dros yr hanner canrif ddiwethaf, ac ym mis Tachwedd, ar ôl degawdau wrth y llyw, cafodd yr unben Robert Mugabe ei orfodi i ildio ei rym.

Mewn rhaglen ddogfen arbennig gan BBC Cymru nos Iau, 5 Ebrill ar S4C, Zimbabwe, Taid a Fi, cawn ddilyn taith Seren Jones, sy’n newyddiadurwr gyda’r BBC World Service yn ôl i Zimbabwe, y wlad lle cafodd ei mam ei geni a’i thaid, Sekuru, ei gladdu.

Wrth ddod i adnabod ei theulu yn Affrica’n well a dysgu mwy am ei thaid, mae Seren yn ceisio deall y wlad yma sydd mor annwyl iddi hi a’i theulu. Un cwestiwn mawr sydd ar ei meddwl – ai’r Arlywydd newydd, Emmerson Mnangagwa, neu’r ‘Crocodeil’ i’w elynion, yw’r dyn i arwain y wlad at ddyfodol gwell? A fydd modd iddo wireddu breuddwyd Sekuru ac adeiladu’r genedl mae’r bobl yn ei haeddu?

“Ro’n i’n awyddus i wneud y rhaglen gan ei fod yn foment hanesyddol i bobl Zimbabwe,” meddai Seren, 23, gafodd ei magu yn Llundain, Caerdydd a Seland Newydd, ac sydd bellach yn gweithio yn Llundain.

“Am y tro cyntaf ers annibyniaeth roedden nhw am gael arlywydd newydd, ac ro’n i eisiau gweld pa effaith roedd hynny am gael ar bobl y wlad a phobl sy’n byw y tu allan i’r wlad, fel fy nheulu i yng Nghymru. Dyma gyfle i gael taith bersonol i weld fy nheulu ac i ffeindio allan mwy am fy nhaid.”

Symudodd taid Seren, Sekuru, ei deulu i fyw i Lundain ddechrau’r 1970au, lle’r oedd yn llefarydd i’r Blaid Zanu-PF. Roedd yn rhan o’r frwydr dros ryddid yn erbyn y lleiafrif gwyn oedd yn rheoli’r wlad – Rhodesia – fel y’i galwyd yr adeg honno. Dychwelodd i’w wlad enedigol pan ddaeth annibyniaeth a throdd ei gefn ar wleidyddiaeth i ffermio.

Un o uchafbwyntiau’r daith i Seren oedd siarad gydag aelodau o’i theulu i ganfod mwy am y gŵr arbennig hwn. “Nes i ond cwrdd â ‘nhaid unwaith pan o’n i’n 4 oed; doedd gen i ddim cof ohono, felly roedd hynny’n brofiad emosiynol iawn i mi. Rhan gofiadwy arall o’r daith oedd cael siarad â phobl fyddwn i byth wedi cwrdd â nhw fel arall, fel Peter, oedd yn aelod o fyddin Rhodesia. Roedd hynny’n anhygoel, oherwydd yn tyfu fyny, roedd gen i ryw fath o perception o bobl Rhodesia, a wnaeth o debuncio’r hyn o’n i’n ei gredu yn llwyr. Cafodd bywydau eu dinistrio ar y ddwy ochr ac mae’r effeithiau’n dal i’w gweld heddiw.”

Er gwaethaf creithiau’r gorffennol, mae awgrym o dro ar fyd erbyn hyn. “Nes i sylwi bod lot o newidiadau wedi digwydd yn Zimbabwe ers y tro diwethaf i mi fod yno,” meddai Seren. “Dwi’n cofio’r ddau dro diwethaf aethon ni yno ro’dd wastad heddlu ar y ffordd yn cymryd arian neu’n trio’ch breibio chi am ba bynnag reswm. Y tro yma doedd dim heddlu ar y ffyrdd o gwbl – ac roedd WiFi yn y maes awyr…dwi ddim yn cofio cael WiFi yno y tro diwethaf!

“Dwi’n gobeithio gwnaiff y rhaglen roi ryw fath o bersbectif i bobl Cymru am ran arall o’r byd sydd ddim i’w gweld yn y cyfryngau lot; neu sydd wastad yn cael ei bortreadu yn negyddol.”

Continue Reading

Popular This Week