Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

89,943 yn Ymweld ag Eisteddfod yr Urdd

Published

on

Yr Urdd: Degau o filoedd a gasglwyd

AR DDIWRNOD olaf Eisteddfod yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elai, gynhadliwyd eleni ym Mhencoed, cyhoeddodd y trefnwyr fod 89,943 wedi ymweld â’r ŵyl eleni.

Roedd dros 15,000 yn cystadlu yn ystod yr wythnos, gyda dros 269 o staff a gwirfoddolwyr yn sicrhau rhediad llyfn yr ŵyl. Ar gyfartaledd, roeddent yn cerdded 17km yr un y dydd, oedd yn gyfanswm o 4,573km, sy’n cyfateb â’r pellter o Bencoed i Quebec yng Nghanada.

Am y tro cyntaf erioed, roedd nadroedd i’w gweld ar Faes yr Urdd yn stondin y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, a bu dros 800 yn neidio tu fewn i gromen ymenydd anferth tu allan i’r Gwyddonle. Yn ardal Creadigidol o fewn y Gwyddonle, crewyd 200 elfen ar gyfer gwefan You Tube a threuliwyd 300 awr yn creu bydoedd newydd Minecraft.

Ym Mhentre Mistar Urdd, bu 175 o blant yn dringo cyfanswm o 105km a thynwyd tua 2,700 hunlun ar sedd buwch friesian Eisteddfod yr Urdd Brycheiniog a Maesyfed. Gwerthwyd 750 o degannau Mistar Urdd a chymrodd 4,060 o blant ran yng ngweithgareddau’r ardal chwaraeon. Ar y dydd Llun, roedd cwpanau Cynghrair y Pencampwyr UEFA yn cael eu harddangos yn yr adral, a chafodd tua 750 gyfle i dynnu eu llun gyda’r cwpanau.

Lasagne oedd y pryd bwyd werthodd orau yng Nghaffi Mistar Urdd, gyda’r ymwelwyr yn bwyta 950kg o sglodion, 257kg o ffa pôb a 1,250 ŵy. Yfwyd dros 13,000 paned o de a choffi yno.

Roedd clipiau o’r pafiliwn i’w gweld ar wefan You Tube, gafodd eu gwylio 72,613 o weithiau am gyfanswm o 100,074 munud.

Un stondin gafodd wythnos dda iawn oedd Teganau Tina, sydd â siop Gifts Galore yn Ninbych. Yn ôl y perchennog Tina Roberts, “Rydym wedi cael wythnos brysur iawn yma, yn arbennig ddechrau’r wythnos, gyda ‘fidgit spinners’ a rhubanau gwallt mawr yn gwerthu’n dda iawn. Mae rhai plant wedi treulio oriau yma!”

Busnes arall gafodd wythnos dda iawn oedd Anwen Roberts, perchennog cwmni cardiau ‘Draenog’. Dywedodd, “Mae wedi bod yn Eisteddfod grêt i ni – dyma’r tro cyntaf i ni ddod i’r Urdd. Roedd cymryd stondin ein hunain yn ormod o risg ariannol felly roedd gofod yn Marchnad Mistar Urdd gyda chwmnïau eraill yn opsiwn gwych.

“Mae hefyd wedi bod yn wythnos wych o ran codi ymwybyddiaeth o’n cynnyrch – ymysg y cyhoedd o ran gwerthu dros y we ond hefyd o ran busnesau i stocio ein cardiau.”

Roedd teilyngdod yn yr holl brif seremonïau, gyda Ryan Howells yn ennill y Fedal Gyfansoddi, Rebecca Jones yn ennill Medal y Dysgwyr, Mared Llywelyn yn ennill y Fedal Ddrama, Gwynfor Dafydd y Gadair a Elen Gwenllian y Goron.

Yn ôl Aled Siôn, Cyfarwyddwr yr Eisteddfod, “Rydym wedi cael Eisteddfod wych ym Mhencoed, gyda phopeth wedi mynd yn hwylus. Roedd safon y cystadlu yn uchel iawn – yn y pafiliwn a thu hwnt, ac rydym yn hynod falch o allu cynnig y platfform hwn i blant a phobl ifanc Cymru ddangos eu doniau mewn cynifer o feysydd gwahanol.

“Hoffwn ddiolch i’r noddwyr am eu cefnogaeth i’n gŵyl ac i’r byddin o staff a gwirfoddolwyr am eu gwaith di-flino yn ystod yr wythnos.”

Un o’r gwirfoddolwyr sydd wedi bod yn hynod brysur yn ystod yr wythnos yw Tegwen Ellis, Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith lleol. Dywedodd, “Mae hi wedi bod yn wythnos fythgofiadwy ac mae cyfraniad y bobl leol dros y ddwy flynedd diwethaf wedi bod yn anhygoel. Hoffwn ddiolch i staff yr Urdd am eu cefnogaeth ac i’r holl wirfoddolwyr, ymwelwyr, cystadleuwyr, beirniaid a hyfforddwyr ac athrawon am eu gwaith caled.

“Y cyfan sydd ar ôl i’w wneud nawr yw dymuno’n dda i Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd pan fydd hi yn ymweld gyda Brycheiniog a Maesyfed yn 2018.”

Cafodd 2,500 o dracfyrddau a 60 milltir o geblau eu defnyddio i adeiladu’r Maes a chymerodd bump wythnos i dîm o 150 o weithwyr gael y Maes yn barod – bydd yn cymryd 10 diwrnod i’w gymryd i lawr.

Continue Reading

Cymraeg

Plufio tyrcwn, Hywel Gwynfryn a menyn mewn peiriant golchi…

Published

on

Clin Lan y Archif S4C: Beth arall mae Elis James wedi'i weld?

MAE ELIS JAMES wedi bod yn loetran ‘rownd y bac’ yn S4C, ble mae hen dapiau’r archif yn cael eu taflu. Wrth dyrchu at ei benelin yn y sgip, mae e wedi dod o hyd i ambell classic i’w rhannu gyda’r byd yn y gyfres newydd Elis James: Cic Lan yr Archif.

O wneud menyn mewn peiriant golchi, i dechnoleg ddiweddaraf ffonau symudol maint bricsen, mae Elis wedi dod o hyd i’r pethe rhyfeddaf wrth dwrio drwy archif S4C, BBC Cymru a HTV.

Technoleg sy’n cael sylw yn y bennod gynta’ ar nos Fercher, 25 Ebrill, ond does dim byd – o ffermio i chwaraeon – na neb, y tu hwnt i’w hiwmor, gan gynnwys yr Eisteddfod.

Meddai Elis, “Wrth edrych ar raglenni technoleg, ti’n chwerthin ar faint y ffonau symudol a gweld pobl yn rhyfeddu at dechnoleg oedd yn mynd i newid y byd yn 1985. Ti’n sylwi nawr fod neb wedi prynu nhw; fel y ddyfais i osgoi cheque fraud. Sa’i wedi ysgrifennu siec ers pymtheg mlynedd!

“Ti jyst yn edrych ar y rhaglenni, ac maen nhw i gyd yn addo mai fel hyn y byddwn ni’n byw yn y flwyddyn 2000. Ac, fel rhywun wnaeth fyw drwy’r flwyddyn 2000, sa’ i’n gwybod amdanoch chi, ond doedd dim fax machine symudol gyda fi!”

Mae’r gyfres wedi rhoi cyfle i Elis ehangu ei obsesiwn gyda Hywel Gwynfryn – “trysor cenedlaethol a genius” yn ôl Elis, gan fanteisio ar y cyfle i dynnu coes hefyd. A bydd ambell eicon arall, gan gynnwys Arfon Haines Davies a Sulwyn Thomas, yn cael y driniaeth ‘cic lan yr archif’ gan Elis hefyd, a hynny ar ffurf clipiau a sgetsys.

“Fi’n meddwl bod Hywel Gwynfryn yn drysor cenedlaethol,” meddai Elis. “Mae’n gweithio ar lefel hollol wahanol i bawb arall, achos wnaeth e gymaint o raglenni gwahanol. Oedd e fel utility player. Oedd S4C jyst yn towlu Hywel mewn a doedd e byth yn achwyn, byth yn conan. Ac mae e wastad yn fodlon gwneud pethau peryglus a gwneud ffŵl o’i hunan.”

Awydd Elis i ddarganfod mwy amdanom ni’r Cymry yw’r sbardun y tu ôl i’r gyfres. A drwy ddefnyddio’r archif mae e wedi creu darlun o hanner canrif o fywyd yng Nghymru, o’r digri’ i’r hollol absẃrd! Ac mae un clip wedi’i leoli yn ei filltir sgwâr ei hun yn sefyll allan fel darlun da o’r 1960au.

“Ges i real syndod faint mae bywyd wedi newid dros yr hanner canrif ddiwetha’,” meddai Elis. “Dychmygwch y 60au; Mae’r Beatles newydd ryddhau Sgt. Pepper, Bob Dylan wedi mynd yn drydanol, mae’n Summer of Love ym Mhrydain – ac mae pobol mewn clwb yng Nghroesyceiliog ger Caerfyrddin yn cwrdd i blufio tyrcwn! Ti’n sylwi cyn lleied o adloniant oedd i’w gael yng nghefn gwlad Cymru!”

Continue Reading

Cymraeg

Prif Gwnstabl yn Croesawu Gŵr o Sir Gâr i’w Brif Dîm

Published

on

Mae croeso cynnes: (Ch- Dde) Mark Collins, Richard Lewis, Darren Davies)

D​DOE cyhoeddodd Heddlu Dyfed-Powys y Prif Gwnstabl Cynorthwyol (PGC) Richard Lewis yn aelod diweddaraf eu Tîm Prif Swyddogion (ar ddydd Llun, Ebrill 16).

Mae Richard, sy’n Gymro Cymraeg o Sir Gaerfyrddin, wedi codi drwy’r rhengoedd ers ymuno â’r heddlu fel Cwnstabl 18 mlynedd yn ôl (yn 2000), ac y mae wedi gweithio fel swyddog heddlu lifrog ar draws Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Sir Benfro a Phowys.

Meddai’r PGC Richard Lewis: “Mae’n anrhydedd gen i gael fy mhenodi’n Brif Gwnstabl Cynorthwyol yn fy heddlu cartref.

“Rwy’n byw yn lleol ac mae gen i deulu yma, felly y mae’n bwysicach fyth i mi fy mod yn gwneud y gorau y gallaf i wasanaethu cymuned Dyfed-Powys.”

Daw ei benodiad ym mlwyddyn dathlu hanner canmlwyddiant Heddlu Dyfed-Powys, pan welir yr heddlu dan arweiniad Tîm Prif Swyddogion sydd ar y cyd â dros 50 mlynedd o wasanaeth yn Heddlu Dyfed-Powys. Mae ganddynt 80 mlynedd o brofiad yn plismona ar draws y DU.

Parhaodd: “Mae cymaint o waith da’n digwydd ar draws yr heddlu i gadw pobl yn ddiogel – rwy’n edrych ymlaen at adeiladu ar hwn fel aelod o’r Tîm Prif Swyddogion, wrth i ni anelu at ddod yn heddlu rhagorol.

“Hoffwn ddiolch i’r Prif Gwnstabl a’r Dirprwy Prif Gwnstabl am y cyfle anhygoel hwn.”

Yn 2010 treuliodd y PGC Lewis chwe mis ar Fulbright – rhaglen addysgol glodfawr – ym Mhrifysgol Talaith Pensylfania ac Adran Heddlu Efrog Newydd, lle bu’n astudio’r defnydd o daser yn UDA. Y mae hefyd yn astudio ar gyfer PhD mewn plismona cudd.

Meddai’r Prif Gwnstabl Mark Collins: “Rydw i wrth fy modd yn dyrchafu Richard i rôl y PGC. Daw â chyfoeth o brofiad o wasanaethu ein cymunedau lleol.

“Y mae’n gaffaeliad i Dîm y Prif Swyddogion. Gyda’i egni a’i ymroddiad ef does gen i ddim amheuaeth na fyddwn yn parhau ar daith gwelliant yr heddlu.”

Bydd Richard yn cychwyn yn swyddogol yn ei swydd ar Ebrill 22, 2018. Bydd yn dod yn arweinydd Cymru gyfan ar gyfer Swyddogion Cymunedol yr Heddlu (SCCH).

Continue Reading

Cymraeg

Cyllid ychwanegol i gynorthwyo Mudiad Meithrin

Published

on

Rwyf wrth fy modd felly yn cyhoeddi’r cyllid ychwanegol hwn: Meddai Eluned Morgan

DYFARNWYD miliwn o bunnoedd y flwyddyn yn ychwanegol dros y ddwy flynedd nesaf i Fudiad Meithrin, i gynorthwyo’r sefydliad i feithrin gallu ychwanegol a chyfrannu tuag at sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Dydd Llun Ebrill 16 fe ymwelodd Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, Eluned Morgan a Chylch Meithrin Pont-y-pwl i glywed mwy am y gwaith gan Dr Gwenllian Lansdown Davies, Prif Weithredwr Mudiad Meithrin.

Bydd y sefydliad yn cael £3.031 miliwn y flwyddyn am y ddwy flwyddyn ariannol nesaf. Mae hyn yn cynnwys £2.031 miliwn o gyllid blynyddol a £1 miliwn y flwyddyn yn ychwanegol yn rhan o’r fargen rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru ynglyn â’r gyllideb.

Bydd y cyllid ychwanegol yn caniatáu i Fudiad Meithrin:

  • gynnig cymorth ychwanegol i sefydlu lleoliadau newydd mewn mannau â blaenoriaeth ledled Cymru lle nad oes digon o ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg
  • datblygu modelau gwahanol ar gyfer cylchoedd meithrin newydd
  • cryfhau strwythurau rhanbarthol a chenedlaethol Mudiad Meithrin i gefnogi’r cynnydd yn nifer yr aelodau.

Fel rhan o’r gwaith hwn mae Torfaen wedi’i adnabod fel un o’r ardaloedd blaenoriaeth ar gyfer datblygu darpariaeth newydd. Mae Mudiad Meithrin yn gweithio yn agos gydag awdurdodau lleol a phartneriaid eraill i sicrhau bod y lleoedd ychwanegol fydd yn cael eu datblygu dros y blynyddoedd nesaf yn cael eu targedu yn effeithiol a galluogi cymaint o blant a phosib i gychwyn ar y daith i ddwyieithrwydd.

Meddai Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, Eluned Morgan, wrth gyhoeddi’r cyllid: “Mae miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 yn darged uchelgeisiol iawn. Mae addysg, ac addysg y blynyddoedd cynnar yn arbennig, yn allweddol yn hyn o beth a dyna pam yr ydym wedi gosod targedau i ehangu darpariaeth cyfrwng Cymraeg trwy sefydlu 40 o gylchoedd meithrin Cymraeg ychwanegol erbyn 2021 a 150 o gylchoedd meithrin Cymraeg ychwanegol dros y degawd sydd i ddod.

“Gan mai Mudiad Meithrin yw’r arbenigwr ym maes gofal plant ac addysg y blynyddoedd cynnar yn y Gymraeg, mae gan y sefydliad gyfraniad hollbwysig i’w wneud. Rwyf wrth fy modd felly yn cyhoeddi’r cyllid ychwanegol hwn i’w gynorthwyo i gyfrannu at y targed.”

Meddai Dr Gwenllian Lansdown Davies, Prif Weithredwr Mudiad Meithrin: “Bydd buddsoddiad ariannol ychwanegol Llywodraeth Cymru yn galluogi Mudiad Meithrin i sicrhau agor Cylchoedd Meithrin a Ti a Fi o’r newydd er mwyn cyfrannu at dargedau uchelgeisiol strategaeth iaith ‘Cymraeg 2050’. Mae’r berthynas rhwng cynnydd yr iaith a gofal plant yn allweddol i lwyddiant y cynllun hwn.”

Continue Reading

Popular This Week