Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Ymgyrch newydd i adfywio cynefinoedd gwerthfawr

Published

on

Safle bywyd gwyllt enwog: Cors Caron ger Tregaron

MAE PROSIECT cadwraeth i wella rhai o gynefinoedd prinnaf a phwysicaf Cymru yn cychwyn yr wythnos hon.

Bwriad prosiect £4 miliwn Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yw adfywio cyforgorsydd Cymru – cynefinoedd prin a grëir pan fydd llystyfiant cors yn ffurfio cromen o fawn dros gyfnod o filenia.

Bydd y prosiect yn gwella cyflwr saith o’r safleoedd pwysicaf yng Nghymru.

Mae canrifoedd o dorri mawn a thorri ffosydd wedi eu dirywio.

Ond pan fyddant mewn cyflwr da, gall cyforgorsydd helpu i leihau effeithiau newid hinsawdd trwy storio symiau enfawr o garbon.

Mae’r gwaith i’w hadfer yn cynnwys gwella’r systemau draeniad, torri rhywogaethau goresgynnol a phrysgwydd, a chyflwyniad pori ysgafn – oll mewn partneriaeth â chymunedau lleol, tirfeddianwyr, a chontractwyr.

I nodi’r achlysur, ymwelodd Ysgrifennydd Cabinet dros yr Amgylchedd a materion gwledig, Lesley Griffiths, y safle bywyd gwyllt enwog yng Nghors Caron, ger Tregaron, ddydd Iau 19 Hydref.

Mae’r safle yma, yn ogystal â Chors Fochno yng ngogledd Ceredigion, dan reolaeth CNC. Dyma’r ddau safle mwyaf yn y prosiect.

Bydd gwaith adfer hefyd yn cael ei gynnal ar safleoedd ger Trawsfynydd, Abergwaun, Crosshands, Crughywel, a Llanfair-ym-muallt.

Ariannir y prosiect pedair blynedd gan nawdd y cynllun EU LIFE a CNC, gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri.

Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet, Lelsey Griffiths: “Rwyf wrth fy modd bod CNC wedi llwyddo i dderbyn nawdd y cynllun EU LIFE er mwyn adfer mawndir Cymru.

“Bydd y cynllun uchelgeisiol yn arddangos y buddion hirdymor a ddaw yn sgil adfer mawndir – rhai amgylcheddol, economaidd, a chymdeithasol. Mae’n cyd-fynd â’n Cynllun Adfer Natur yn ogystal â’n hymroddiad i les cenedlaethau’r dyfodol.

“Rydym wedi ymroi i reoli holl fawndir Cymru, a’u cynefinoedd cefnogol, mewn modd cynaliadwy erbyn 2020, gan sefydlu rhaglen integredig er mwyn sicrhau ein bod yn llwyddo i wneud hynny.

“Amcan y prosiect yw gwella statws cadwriaethol oddeutu 690ha o fawndir o fewn saith o gyforgorsydd Cymru. Maent yn Ardaloedd Cadwraeth Arbennig, ac ymysg y mawndiroedd pwysicaf yn Ewrop.”

Dywedodd Emyr Roberts, Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru: “I rai, nid yw corsydd yn ddim mwy na thirwedd foel ac anial. Ond, mewn gwirionedd, y gwrthwyneb sy’n wir. Gall cors iach gynnig buddion mawr i fywyd gwyllt a phobl.

“Maent yn cynnig lloches i anifeiliaid a phlanhigion prin, gan gynnwys gweirlöyn mawr y waun ac andromeda’r gors. Maent hefyd yn arafu newid hinsawdd trwy storio carbon, ac yn fannau gwych ar gyfer mwynhau natur a’r awyr agored.

Mae’r nawdd yma gan LIFE UE yn ein galluogi i wella cyflwr cyforgorsydd Cymru, gan adael iddynt barhau i greu mawn ac echdynnu carbon o’r aer.

“Bydd budd y gwaith yn parhau ymhell wedi i’r prosiect orffen, gan gael effaith bositif ar genedlaethau’r dyfodol.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Noson hudolus yn Llyfrgell Aberystwyth

Published

on

Cynhaliwyd Noson Llyfrau Harry Potter yn Llyfrgell Aberystwyth ddydd Gwener, 07 Chwefror. Hon oedd y bedwaredd noson o’r fath.

Ar ôl iddi nosi, roedd hi’n amser i edmygwyr y llyfrau ddathlu’r gyfres eiconig gyda digwyddiadau ledled y byd.

Cynhaliodd Gwasanaeth Llyfrgell Ceredigion y digwyddiad yn Llyfrgell Tref Aberystwyth, ac addurnwyd y llyfrgell gyda phob math o bethau sy’n gysylltiedig â Harry Potter.

Trefnwyd y noson gan Emyr Lloyd a Delyth Huws, Llyfrgellwyr Cynorthwyol. Roeddent yn falch iawn â llwyddiant y noson a’r nifer oedd yn bresennol yn y digwyddiad. Dywedodd Emyr Lloyd, “Rydym yn mwynhau cynnal nosweithiau Llyfrau Harry Potter. Nid oedd y bedwaredd noson o’r fath yn eithriad; mynychodd 86 o blant y digwyddiad am ddim, a derbyniwyd adborth cadarnhaol iawn. Rydym yn gobeithio y bydd digwyddiadau fel y rhain yn swyno’r hen a’r ifanc i fwynhau darllen.”

Daeth tair tylluan o Adar Ysglyfaethus Cei Newydd i’r digwyddiad, a bu Luke yn diddanu’r gynulleidfa gyda’i hud a’i ledrith. Diddanwyd y plant hefyd gyda darlleniad o un o’r llyfrau ac ardal gweithgareddau a chrefftau.

Dilynwch ddigwyddiadau Gwasanaeth Llyfrgell Ceredigion ar Facebook @llyfrgellceredigionlibrary. Y digwyddiad nesaf yw arwerthiant stoc ar 22 Chwefror rhwng 10am a 4pm yn y Bandstand yn Aberystwyth.

Continue Reading

Cymraeg

Cyffro’r ffenomenon ôl-apocalyptaidd yn dod yn fyw

Published

on

Ar nos Lun, 2 Mawrth bydd Cwmni’r Frân Wen, mewn partneriaeth â Galeri, yn dod â’r addasiad theatr o’r gyfrol ôl-apocalyptaidd gan Manon Steffan Ros i Theatr Felinfach yn rhan o’r daith o amgylch Cymru.

Does ddim amheuaeth fod Llyfr Glas Nebo wedi creu argraff syfrdanol ers ei chyhoeddi.

Ychydig dros wythnos ar ôl i’r nofel ennill Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Cymru yng Nghaerdydd 2018, roedd ailargraffiad yn cael ei baratoi. Aeth ymlaen i gipio gwobr driphlyg yng nghystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn 2019 ac eleni mae hi’n nofel testun TGAU Cymraeg.

Mae’r nofel yn dilyn stori ryfeddol Siôn, ei fam Rowenna, a’i chwaer fach, Dwynwen wrth iddynt geisio goroesi ar ôl Y Terfyn – hunllef a gafodd effaith ddychrynllyd ar drigolion pentref Nebo a thu hwnt.

Tara Bethan sy’n chwarae rhan y fam, Rowenna, gydag Eben James yn chwarae’r mab, Siôn. Meddai Tara: “Mae cael bod yn rhan o addasu Llyfr Glas Nebo i’r llwyfan yn anrhydedd mawr i mi – does ddim amheuaeth mai hon yw un o’r nofelau Cymraeg mwyaf cyffrous yn ystod y blynyddoedd diwethaf.”

Wrth i’r llwch lonyddu ar ôl apocalyps niwclear, mae Rowenna a’i phlant Siôn a Dwynwen yn wynebu byd lle mae bywyd yn diflannu’n gyflym. Cofnodir eu stori mewn llyfr bach glas wrth i’r teulu geisio goroesi’r digwyddiad dychrynllyd.

Mae Llyfr Glas Nebo yn stori am fywyd, marwolaeth a gobaith. Mi fyddwch chi’n chwerthin. Mi fyddwch chi’n crio. Ond yn fwy na dim, mi fyddwch chi’n cwestiynu sut rydyn ni’n byw, caru a gofalu am ein byd o’n cwmpas ni heddiw. Mae Cwmni’r Frân Wen a Galeri yn hynod o falch i ddod â nofel ddirdynnol Manon Steffan Ros i’r llwyfan.

Mae tocynnau yn mynd yn gyflym felly cysylltwch â’r Swyddfa Docynnau ar 01570 470697 neu archebwch ar-lein ar theatrfelinfach.cymru. Mae tocynnau’n £12 i oedolion, £10 i bensiynwyr ac aelodau ac £8 i fyfyrwyr, bobl ifanc a phlant. Y canllaw oedran yw 12+.

Continue Reading

Cymraeg

Disgyblion Ceredigion yn clywed profiadau goroeswr yr Holocost

Published

on

I nodi Diwrnod Cofio’r Holocost, cafodd ddisgyblion Ceredigion y cyfle i glywed hanes goroeswr yr Holocost.

Ar 27 Ionawr 2020, roedd hi’n 75 mlynedd ers rhyddhau gwersyll crynhoi a marwolaeth y Natsïaid Auschwitz-Birkenau. Roedd Dr Martin Stern MBE yn bump oed pan gafodd ei arestio yn ei ysgol.

Roedd ei daith yn un anodd gyda nifer o adegau lle’r oedd yn agos at farwolaeth. Symudodd Dr Stern i Brydain yn 1950 gan ddod yn Ddoctor. Y dyddiau yma, mae Dr Stern yn addysgu pobl ifanc am yr hyn a ddigwyddodd. Ar 29 Ionawr 2020, daeth i Aberaeron i siarad gyda llond neuadd o bobl ifanc Ceredigion.

Dywedodd Meinir Ebbsworth, Swyddog Arweiniol Corfforaethol Ysgolion, “75 mlynedd yn ôl, gwelodd y byd ddelweddau o bobl yn dod allan o’r gwersylloedd a dod i delerau gyda’r hyn a oedd wedi digwydd. Rydym mor ddiolchgar i Dr Martin Stern am ddod i Geredigion i rannu ei stori a’i brofiadau. Nid hawdd mae’n siwr yw siarad am amser tywyll iawn yn hanes y byd. Rwy’n gobeithio bod ein disgyblion ni wedi ystyried yr hyn yr oeddem wedi ei glywed. O’r tawelwch llethol oedd yn yr ystafell pan oedd Dr Stern yn siarad, rwy’n credu iddynt werthfawrogi’r prynhawn yn fawr.”

Roedd y prynhawn wedi ei drefnu ar y cyd rhwng gwasanaeth ysgolion Cyngor Sir Ceredigion a ERW.

Continue Reading

Popular This Week