Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Lyn Ebenezer yn ‘Gofidio am y Gymraeg a Chefn Gwlad’

Published

on

Wedi mynegi ei ofid dros y Gymraeg a chefn gwlad: Awdur Lyn Ebenezer

MAE’R AWDUR Lyn Ebenezer wedi mynegi ei ofid dros y Gymraeg a chefn gwlad mewn cyfrol o atgofion a gyhoeddir yr wythnos hon.

Cyflwynai Y Meini Llafar i ‘holl Blant y Bont: y gorffennol a’r dyfodol – os fydd yna un’. Ynddo, amlygir y teimladau o golli yr hen ffordd o fyw a’r gofid o weld dirywiad y gymdeithas a’r iaith Gymraeg yn amlwg.

‘Fel sy’n gyffredin i’n hardaloedd gwledig, gadael wna’r ifanc cynhenid i chwilio am waith. Mewnfudwyr ddaw yn eu lle, y mwyafrif ohonynt yn henoed. Rhwng allfudiad yr ifanc a mewnfudiad estroniaid, marw mae’r bywyd cymdeithasol Cymraeg.’ meddai Lyn, ‘Mae’r mannau lle bu pobol yn crynhoi i ddal pen rheswm a thynnu coes bellach yn wag. Ildiodd sgwrsio pen ffordd ei le i drydar a thecstio digymeriad. Collwyd yr arferiad o sgwrsio.’

Cofnododd Lyn ei atgofion am hen ffordd o fyw drwy ddilyn trywydd cerfiadau enwau pobl ei ardal sydd wedi eu naddu ar y bont yn Bontrhydfendigaid.

‘Bu’r hen bont yn rhan o’m bywyd i erioed. Fe’i croeswn hi’n ddyddiol ar droed ar fy ffordd i’r ysgol a saif ar y bryn uwchlaw’r pentre. Bu’n gymaint rhan o’m bywyd â’r ysgol ei hun, lawn gymaint â’r capel a’r festri, hen neuadd y pentre, y siop a gweithdy’r crydd’ meddai, ‘Fydd neb ers degawdau bellach yn ymgasglu ar y bont i sgwrsio, heb sôn am naddu enwau ar y meini. Fydd plant nac oedolion ddim yn ymgasglu bellach i gymdeithasu mewn mannau canolog fel ar sgwâr neu ar bont.’

‘Yn wir, ddim yn unlle… Yn syml, collwyd yr arferiad o sgwrsio pen ffordd.’ ychwanegodd.

Mae Y Meini Llafar yn adleisio newid cymdeithas gyfan, yn hytrach na dim ond ei ardal. Mae’r rhai a bortreadir yn perthyn i gymdeithas gyfan sydd wedi diflannu, a hynny o fewn y tri chwarter canrif diwethaf.

‘Gadawsant eu marc ar y bont ac yn ddwfn ar fy nghof innau. Yma ym Mhontrhydfendigaid mae’r afon yn dal i lifo. Ac mae meini’r hen bont yn dal i lefaru, er dim ond i’r rhai sy’n deall eu hiaith ac sy’n barod i wrando. A phrinhau mae’r rheiny.’ meddai Lyn.

Yn y gyfrol ceir portreadau o gymeriadau fel Ianto John y Potshwr, Tom Lloyd Florida Shop a Guy Morgan, un o arwyr cynnar clwb pêl-droed y Bont, a cheir atgofion lu am gyfeillion a theulu a fu mor ganolog i’w fywyd.

Ceir hefyd deyrnged ardderchog i’w Wncwl Dai, a laddwyd yn y Rhyfel Mawr yn ddim ond 19 oed, yn ogystal â’r bryddest bwerus iddo a ddaeth yn agos i’r brig ar gyfer y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol ym Môn eleni.

Cafodd y bryddest ganmoliaeth arbennig gan y beirniaid a chafodd dawn Lyn ei ganmol gan Emyr Llewelyn a ddyweodd, ‘Dawn brin yw medru sgrifennu’n ddifyr ac yn ddiddorol gan ddal sylw’r darllenydd o’r dechrau i’r diwedd. Mae gan Lyn Ebenezer y ddawn honno a hynny am ei fod yn feistr llwyr ar yr iaith Gymraeg ac yn medru sgrifennu’n syml ac eto’n grefftus.’

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Community

CERED wins Careers Wales Valued Partners Award

Published

on

CERED staff were presented with a Silver Award Certificate, based on the work the Menter is doing to help students prepare for their future careers, at a special awards ceremony in Cardiff on 14 November.

The Valued Partners Award, which is organised by Careers Wales, recognises the support CERED provides to schools and young people to help them better understand the world of work and more specifically the importance and value of Welsh in the workplace.

Non Davies, CERED Manager said, “CERED is delighted to be recognized as a Valued Partner. The work that Rhodri Francis and the rest of the staff have done delivering Welsh in the Workplace sessions is extremely important to ensure that our young people understand the value of the Welsh language. The information presented often changes young people’s attitudes towards the Welsh language and positively influences their decisions when considering their future.”

Careers Wales creates links between education and employers by bringing schools and businesses together to inform, inspire and engage young people in their future careers.

Launched in 2018, the Business Education Exchange now offers schools the opportunity to engage with over 13,500 employers across Wales through a host of different activities.

As a Valued Partner, CERED has worked with Careers Wales for a number of years now delivering a ‘Welsh in the Workplace’ session to Year 9 pupils as part of ‘Your Choice, Your Future’ days. These career days are held at every Secondary School in Ceredigion on an annual basis.

More than 50 companies from all over Wales attended the awards ceremony in Cardiff, with BBC Radio Wales presenter Jason Mohammed at the helm.

Nikki Lawrence, Chief Executive of Careers Wales, said, “The Valued Partners Award scheme is vital to the work that Careers Wales does, and we really appreciate the support we receive from all our Valued Partners. Ultimately, we would love for employers to contribute to the national curriculum to ensure that the skills students develop will be useful for evolving workplaces.”

“Without our Valuable Partners, we would not have been able to reach so many students so early in the process, for which we are very grateful.”

For more information on how to work with Careers Wales to help raise young people’s awareness and spark their interest in the world of work, email employerengagement@careerswales.co.uk

CERED yn ennill Gwobr Partneriaid Gwerthfawr Gyrfa Cymru

Cyflwynwyd Tystysgrif Gwobr Arian i staff CERED ar sail y gwaith mae’r Fenter yn ei wneud yn helpu myfyrwyr i baratoi ar gyfer eu gyrfaoedd.

Mae Gwobr Partneriaid Gwerthfawr, sy’n rhoddedig gan gwmni Gyrfa Cymru, yn cydnabod y cymorth mae CERED yn ei roi i ysgolion a phobl ifanc i’w helpu i ddeall y byd gwaith yn well ac yn fwy penodol pwysigrwydd a gwerth y Gymraeg yn y gweithle. Cyflwynwyd y wobr mewn seremoni wobrwyo arbennig yng Nghaerdydd ar 14 Tachwedd.

Dywedodd Non Davies, Rheolwr CERED, “Mae CERED yn bles iawn o gael ei gydnabod fel Partner Gwerthfawr. Mae’r gwaith mae Rhodri Francis a gweddill y staff wedi ei wneud yn cyflwyno sesiynau Cymraeg yn y Gweithle yn hynod bwysig i sicrhau bod ein pobl ifanc yn deall gwerth y Gymraeg. Yn aml mae’r wybodaeth a gyflwynir yn newid agweddau pobl ifanc at y Gymraeg ac yn dylanwadu yn bositif ar eu penderfyniadau wrth ystyried eu dyfodol.”

Mae Gyrfa Cymru yn creu cysylltiadau rhwng addysg a chyflogwyr trwy ddod ag ysgolion a busnesau ynghyd i hysbysu, ysbrydoli a thanio diddordeb pobl ifanc yn eu gyrfaoedd yn y dyfodol.

Cafodd y Gyfnewidfa Addysg Busnes ei lansio yn 2018, ac erbyn hyn mae’n cynnig cyfle i ysgolion ddod i gysylltiad â dros 13,500 o gyflogwyr ledled Cymru trwy gyfrwng llu o wahanol weithgareddau.

Fel Partner Gwerthfawr, mae CERED wedi gweithio gyda Gyrfa Cymru ers nifer o flynyddoedd bellach gan gyflwyno sesiwn ‘Cymraeg yn y Gweithle’ i ddisgyblion Blwyddyn 9 fel rhan o ddiwrnodau ‘Eich Dewis, Eich Dyfodol’. Caiff y diwrnodau gyrfa hyn eu cynnal ym mhob Ysgol Uwchradd yng Ngheredigion yn flynyddol.

Roedd dros 50 o gwmnïau o bob cwr o Gymru yn bresennol yn y seremoni wobrwyo yng Nghaerdydd, a Jason Mohammed, cyflwynydd BBC Radio Wales, oedd wrth y llyw.

Meddai Nikki Lawrence, Prif Weithredwr Gyrfa Cymru, “Mae cynllun Gwobrau Partneriaid Gwerthfawr yn hollbwysig i’r gwaith mae Gyrfa Cymru yn ei wneud, ac rydym wir yn gwerthfawrogi’r gefnogaeth a gawn gan bob un o’n Partneriaid Gwerthfawr. Yn y pen draw, byddem wrth ein bodd pe bai cyflogwyr yn cyfrannu at y cwricwlwm cenedlaethol er mwyn sicrhau y bydd y sgiliau mae myfyrwyr yn eu datblygu yn ddefnyddiol i weithleoedd sy’n esblygu.”

“Heb ein Partneriaid Gwerthfawr, ni fyddai modd i ni gyrraedd cynifer o fyfyrwyr mor gynnar yn y broses, ac rydym yn ddiolchgar iawn iddynt am hynny.”

I gael mwy o wybodaeth am sut i weithio gyda Gyrfa Cymru i helpu i godi ymwybyddiaeth pobl ifanc a thanio eu diddordeb yn y byd gwaith, e-bostiwch employerengagement@careerswales.co.uk

Continue Reading

Cymraeg

Parcio am ddim yng Ngheredigion am dair dydd Sadwrn cyn y Nadolig

Published

on

BYDD parcio am ddim ym mhob un o feysydd parcio Talu ac Arddangos Cyngor Sir Ceredigion ar y tri dydd Sadwrn cyn y Nadolig eleni.

Bydd costau parcio mewn meysydd parcio Talu ac Arddangos sy’n cael eu rhedeg gan y cyngor yn cael eu hepgor ar 7, 14 a 21 Rhagfyr 2019.

Rhodri Llwyd yw Swyddog Arweiniol Corfforaethol Cyngor Sir Ceredigion ar gyfer Gwasanaethau Priffyrdd ac Amgylcheddol. Dywedodd: “Bydd busnesau bach yn cystadlu yn erbyn busnesau ar-lein am fasnach y Nadolig hwn. Rydym am wneud yr hyn a allwn i gefnogi busnesau Ceredigion ar yr adeg bwysig hon o’r flwyddyn. Rydym yn gobeithio y bydd y cam hwn yn annog mwy ohonom i siopa’n lleol y Nadolig hwn a mwynhau’r hyn sydd gan fusnesau gwych Ceredigion i’w cynnig.”

Mae’r penderfyniad hwn yn cyfrannu tuag at un o flaenoriaethau corfforaethol y cyngor, sef hybu’r economi.

Continue Reading

Cymraeg

Ysgol Bro Pedr yn codi arian i brynnu offer achub bywyd

Published

on

Mae disgyblion Ysgol Bro Pedr wedi llwyddo i godi digon o arian i brynu peiriant diffibriliwr ar gyfer yr ysgol.

Daeth y syniad ar ôl i 15 o ddisgyblion o flwyddyn 11 gyflawni eu Cymhwyster Cymorth Cyntaf Brys Lefel 3 gyda Gwasanaeth Ieuenctid Ceredigion. Roedd y disgyblion yn teimlo bod hi’n hynod o bwysig bod ganddyn nhw ac eraill yn yr ysgol y sgiliau, y wybodaeth a’r offer i’w defnyddio mewn argyfwng.

Cododd Mrs Caryl Jones a disgyblion Ysgol Bro Pedr swm anhygoel o £1,150 trwy drefnu sêl gacennau yn yr ysgol ar 28 Mawrth 2019. Mae’r ysgol yn estyn eu diolch i fusnesau Llambed ‘Oh My Cod’ ac ‘Y Becws’ am y eu rhodd garedig tuag at y gwerthiant.

Dywedodd Guto Crompton, Gweithiwr Ieuenctid yn yr Ysgol: “Er nad yw cymorth cyntaf yn rhan orfodol o’r cwricwlwm addysg yng Nghymru, roedd pobl ifanc yn Ysgol Bro Pedr yn teimlo y dylai fod yn rhywbeth yr oedd pob disgybl yn gwybod amdano. Byddent wedyn yn gwybod beth i’w wneud mewn argyfwng, boed hynny yn yr ysgol neu allan yn y gymuned. Gweithiodd y disgyblion yn galed i gyflawni eu cymhwyster Cymorth Cyntaf a oedd yn ymdrin ag agweddau megis CPR, rheoli damweiniau a defnyddio diffibriliwr.”

Bydd y peiriant diffibriliwr yn cael ei osod yn nerbynfa’r ysgol.

Continue Reading

Popular This Week