Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Jonathan Edwards AS yn ysgrifennu

Published

on

Jonathan Edwards: Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision

UN O fy gweithredoedd olaf yn San Steffan cyn y Nadolig oedd gosod cynnig gerbron y Senedd oedd yn mynegi pryder am ail ddyfodiad y diwydiant caethweision yng ngogledd Affrica.

Darlledwr Americanaidd CNN wnaeth ddatgelu’r erchylltra wrth i’w gohebwyr deithio i Libya a darganfod masnach mewn pobl, gyda dynion a merched ifainc yn cael eu gwerthu mewn ocsiwn agored. Yn aml byddai y dioddefwyr wedi wynebu trais rhywiol ac artaith cyn cael eu gwerthu.

Tarddiad y broblem yw y symudiad o fudwyr economaidd o wledydd i’r de o anialwch y Sahara i Lybia mewn ymgais i groesi Môr y Canoldir i Ewrop. Rydym yn sôn am smyglo pobl ar lefel ddiwydiannol gyda’r ifainc yn heidio wrth lyncu addewidion o ddianc rhag tlodi Affrica i gyfoeth Ewrop.

Mae yn anodd credu yn yr 21 Ganrif bod sefyllfa yn bodoli unrhyw le yn y byd lle mae pobl yn cael eu trin fel eiddo, i’w brynu a gwerthu a’u cam-drin. Rhywbeth chi’n darllen mewn nofelau, llyfrau hanes, neu gwylio mewn ffilmiau – perthyn i oes tywyll yn hanes dynolryw – yw masnach pobl. Craidd caethwasiaeth wrth gwrs yw bod rhai pobl yn llwyr israddol, heb unrhyw hawliau dynol o unrhyw fath. Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

O ystyried graddfa y datgeliadau gan CNN mae’n amlwg bod angen gweithredu ar frys ar lefel rhyngwladol. Mae rôl sylfaenol i’r Cenhedloedd Unedig ac i Undeb Affrica i greu polisïau rhyngwladol addas. Yn bersonol credaf bod angen ymateb polisi wedi selio ar tair golofn sylfaenol:

Yn gyntaf rhaid adfer grym llywodraeth Libya dros holl diriogaeth y wladwriaeth ac adfer rheolaeth cyfreithiol wedi selio ar hawliau dynol sylfaenol. Un o sgil effeithiau rhyfel y Gorllewin yn erbyn Gaddafi oedd anrhefn gwleidyddol dros tiriogaeth Libya wrth i’r llywodraeth newydd methu cadw rheolaeth dros y wlad. Gyda rhannau enfawr o Libya bellach mewn stad o anrhefn does dim syndod bod gweithredoedd hollol dychrynllyd wedi dychwelyd. Unwaith eto mae gwers i wledydd y Gorllewin bod yna goblygiadau dirfawr i gweithredoedd milwrol tramor. Mae ‘regime change’ wrth gwrs yn anghyfreithlon ac roedd yn hollol anghyfrifol i Cameron a Sarkozy golchi eu dwylo o Libya yn syth ar ôl y rhyfel.

Yn ail mae angen rhaglenni addysgiadol yn y gwledydd i’r de o’r Sahara sy’n rhybuddio pobl am ffawd mudwyr economaidd i gystadlu gyda propaganda y smyglwyr. Yn fwy na hynny rhaid mynd i’r afael a’r tlodi enfawr yn y gwledydd dan sylw a delio gyda rhyfeloedd yr ardal. Haws dweud na gwneud yn sicr ond rhaid I ni sylweddoli yn y Gorllewin yn yr oes modern os oes problemau mewn gwledydd tlawd y byd mae nhw’n datblygu yn gloi yn broblem i ni hefyd. Y gwirionedd yw bydd angen ail dosbarthu cyfoeth ac adnoddau yn sylweddol yn hytrach na system economaidd sy’n ecsploitio’r tlawd a canoli pwer, cyfoeth a grym ymysg yr elit.

Yn olaf bydd angen atgyfnerthu systemau sy’n atal y llif anghyfreithlon o fudwyr economaidd o Affrica i Ewrop. Mae derbyn ffoaduriaid wrth gwrs yn fater hollol gwahanol ac rwy’n falch iawn gweld mai Sir Gar, dan reolaeth Plaid Cymru, sydd ar ben rhestr Cynghorau Cymru o ran gweithredu ein cyfrifoldebau dyngarol. Siomedig iawn oedd darllen bod nifer fawr o gynghorau dan reolaeth y Blaid Lafur heb derbyn yr un ffoadur blwyddyn diwethaf.

Heb gweithredu cynhwysfawr ar y tri lefel uchod pryderaf ond gwaethygu bydd y sefyllfa.

I orffen hoffwn dymuno Blwyddyn Newydd Dda i holl ddarllenwyr yr Herald. Cawn obeithio am flwyddyn heddychlon a llewyrchus i bawb.

Cymraeg

Simon Thomas yn Dod i Ben â Choginio Ynni Isel

Published

on

Nid yw'n Nigella: Mae Simon Thomas yn ceisio coginio ynni isel

MAE Simon Thomas AC yn edrych ymlaen at fynnu rheolaeth ar ei ddefnydd o ynni ar ôl cymryd rhan mewn arddangosiad coginio a gynhaliwyd gan Ynni Clyfar GB i ddangos manteision mesuryddion clyfar i bobl ar draws Cymru.

Ymunodd Simon Thomas â chyd-Aelodau Cynulliad mewn ymgais i goginio bentwr o grempogau gan ddefnyddio cyn lleied o drydan â phosib. Costiodd ymdrechion coginio Simon 1.76c mewn ynni o’i gymharu â chost gyfartalog coginio crempog, sef 2.19c. Defnyddiwyd mesurydd clyfar i fesur defnydd ynni’r Aelod Cynulliad, gan ddangos y canlyniad mewn punnoedd a cheiniogau ar sgrîn ddigidol.

Gydag mwy na 8.6 miliwn o fesuryddion clyfar eisoes wedi’u gosod ledled Prydain Fawr, mae Simon Thomas AM yn edrych ymlaen at weld mesuryddion clyfar yn helpu pobl i fesur eu defnydd o ynni ar draws Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Mae’r rhai sydd wedi uwchraddio i fesurydd clyfar eisoes yn gweld y manteision. Mae thri chwarter o bobl sydd â mesurydd clyfar eisoes yn dweud y byddent yn argymell un i’w teulu a ffrindiau, a chyfran debyg (80 y cant) yn cymryd camau i gwtogi ar eu defnydd o ynni. (Awst 2017 Rhagolwg ynni clyfar.)

Ar ôl cael gwybod mwy am y dechnoleg gan Ynni Clyfar GB, llais yr ymgyrch cyflwyno mesuryddion clyfar, meddai Simon Thomas AC: “Pan wyf yn coginio gartref, dwi ddim yn gwybod faint o ynni rwy’n ei ddefnyddio. Trwy gymryd rhan yn yr arddangosiad coginio hwn, roeddwn yn gallu cael ychydig o ymarfer fflipio crempogau yn barod at Ddydd Mawrth Ynyd, ac ar ben hynny, gweld o lygad y ffynnon sut y bydd mesuryddion clyfar yn rhoi llawer mwy o reolaeth i ni i gyd ar yr hyn a wariwn ar nwy a thrydan ac, o’r diwedd, dod â biliau wedi’u hamcangyfrif i ben.

Byddwn yn annog fy holl etholwyr i ffonio eu cyflenwr ynni heddiw a gofyn am apwyntiad i gael eu gosodiad mesurydd clyfar.”

Bydd mesuryddion clyfar yn golygu biliau cywir i bawb yn Nghanolbarth a Gorllewin Cymru ac ar draws gweddill Prydain Fawr. Maent yn golygu hefyd y gallwch weld faint yn union o ynni rydych yn ei ddefnyddio mewn punnoedd a cheiniogau, bron mewn amser real.

Cysylltwch â’ch cyflenwr ynni heddiw ynghylch gosod eich mesurydd clyfar.

Continue Reading

Cymraeg

Darganfod eich Chwedl y mis Chwefror hwn ar Arfordir Penfro

Published

on

Castell Henllys: Darganfod Bywyd yn yr Oes Haearn

OS YDYCH chi’n chwilio am ddiwrnod o hwyl yn ystod hanner tymor mis Chwefror, mae gan atyniadau ymwelwyr Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ddigon i’ch ysbrydoli chi i archwilio’r dirwedd hon sydd o safon fyd-eang wrth i Flwyddyn y Môr ddechrau o ddifrif.

Mae Pentref yr Oes Haearn Castell Henllys, Castell a Melin Heli Caeriw ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc i gyd yn cynnig digwyddiadau a dyddiau allan cyfeillgar i’r teulu ar gyfer pob oed.

Dywedodd Gwyneth Hayward, Cadeirydd Awdurdod y Parc Cenedlaethol: “Mae bob un o’r tri safle wedi trefnu gweithgareddau cyffrous er mwyn eich helpu chi i ddathlu Blwyddyn y Môr ar Arfordir Penfro, drwy gynnal digwyddiadau am bythefnos ar gyfer pobl leol ac ymwelwyr o bob rhan o’r DU.

“P’un ai yw’n dod o hyd i ddraig yng Nghastell Caeriw, darganfod bywyd yr Oes Haearn yng Nghastell Henllys ynteu bod yn greadigol wrth y môr yn Oriel y Parc, mae rhywbeth yn digwydd ym mhob cornel o’r Parc Cenedlaethol.”

Ymysg y digwyddiadau yng Nghastell Henllys, tan 25 Chwefror, er mwyn eich helpu chi i gynhyrchu anrheg wedi’i wneud â llaw mewn pryd ar gyfer Diwrnod Sant Ffolant neu rywbeth i chi ei gadw eich hun!

Yn y gweithdy, byddwch yn cael dysgu sut i greu eich modrwy droellog eich hun gyda chyfarwyddiadau cam wrth gam i’w gwneud y maint cywir ar eich cyfer chi. Mae archebu lle yn hanfodol drwy ffonio 01239 891319. £20 y pen.

Bydd Môr-ladron a Thywysogion yn rhoi cyfle i chi ddarganfod chwedlau am y môr ar ddydd Mercher 21 Chwefror, gyda thaith dywys a storïwyr am 11.30am, a gweithgareddau yn y gaer yn dilyn hynny. Yn ogystal, bydd straeon yn y gaer am 2pm a bydd gweithgareddau yn dilyn. £3 a thâl mynediad.

Bydd Castell Caeriw yn croesawu Chwilio am y Ddraig tan ddydd Sul 25 Chwefror, a fydd yn eich herio chi i ddefnyddio pob un o’ch sgiliau hela’r ddraig wrth i chi chwilio ym mhob cornel o’r Castell er mwyn darganfod y bwystfil. £1 i bob plentyn a thâl mynediad.

Yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc yn Nhyddewi, byddwch chi’n gallu Dod yn Greadigol wrth y Môr o 2pm tan 4pm ar ddydd Iau, 22 Chwefror. Byddwch chi’n cael ei annog i gael ysbrydoliaeth o’r dirwedd arfordirol er mwyn cynhyrchu eich campwaith eich hun, gyda help gan staff a gwirfoddolwyr y Parc Cenedlaethol. £3 i bob plentyn. Mae’n rhaid i bob plentyn ddod gydag oedolyn. Cynghorir i chi archebu drwy ffonio 01437 720392.

Continue Reading

Cymraeg

Holl emosiwn a drama rhoi tŷ Ar Werth

Published

on

O BLASTAI moethus ar lannau’r Fenai i fflatiau un stafell yng Nghaerdydd, does dim prinder o dai ar werth yng Nghymru.

Mae cyfres newydd, Ar Werth, sy’n dechrau nos Fercher, 21 Chwefror, yn dilyn rhai o werthwyr tai amlycaf Cymru ac yn profi’r holl emosiynau a drama sy’n dod wrth werthu a phrynu tai mewn cyfnod heriol i’r diwydiant.

Yn y rhaglen gyntaf cawn weld sut mae hen blasty ar lan y Fenai yn Sir Fôn wedi cael ei droi’n fflatiau moethus, a’r her sy’n wynebu’r gwerthwr tai Dafydd Hardy i’w gwerthu nhw. Draw yn Aberystwyth, mae’r gwerthwr tai Iestyn Leyshon o gwmni Lloyd Herbert & Jones yn defnyddio’r dechnoleg ddiweddaraf i wneud i’r tai mae e’n eu gwerthu edrych yn fwy deniadol ar y we.

Ond dydy prynu na gwerthu eiddo ddim yn hawdd, yn enwedig i bobl ifanc sy’n chwilio am eu cartref cyntaf. Mae ffigyrau diweddar Cymdeithas Adeiladu’r Principality yn awgrymu bod prisiau tai Cymru wedi codi 3.3% yn 2017 – cyfradd sy’n tyfu’n gynt nag yng ngweddill y Deyrnas Gyfunol – ac ar gyfartaledd, mae tŷ neu fflat yng Nghaerdydd yn costio £200,000 i’w brynu.

Mae Catrin Thomas wedi bod yn byw yn y brifddinas ers tair blynedd. Ar ôl cyfnod o rentu, mae hi nawr yn awyddus i brynu ei lle ei hun.

“Dwi wedi bod yn siarad hefo mam a dad am y peth a dwi’m yn meddwl bo nhw’n dallt pa mor anodd ydi hi i ni i brynu tŷ rŵan,” meddai Catrin, 24 oed, sy’n wreiddiol o Sir Fôn ac yn gweithio yn y cyfryngau. “Dydy safio am deposit ddim yn beth hawdd pan ti’n rhentu, yn enwedig gan bo fi’n trio gwneud hyn ar fy mhen fy hun. Dwi’n meddwl ei fod o am fod yn reit anodd ac yn broses hir ond fydd rhaid i fi jyst dal ati a chario ‘mlaen a pheidio digalonni os dwi’m yn gweld rhywle yn syth.”

Cawn weld dros yr wythnosau nesaf a fydd Catrin yn dod o hyd i’w chartref delfrydol. Ond oes ganddi rywbeth arbennig mewn golwg?

“Be fyswn i’n licio’i gael ydi tŷ neu fflat hefo open plan kitchen diner, dwy ‘stafell wely – neu dair os dwi’n lwcus – er bo fi’n gwybod yn barod bod hynny tu hwnt i’n price range i.”

Hefyd yn y rhaglen gyntaf, fe gawn gyfarfod cwpl o Aberystwyth sydd wedi ymddeol ac sydd â chynlluniau mawr ar y gweill ar gyfer eu cartref newydd a dynes o Sir y Fflint sydd wedi gwerthu’r cartref teuluol ers colli ei mam a’i gŵr. A byddwn yn cael cipolwg ar dŷ hardd yng Nghricieth sydd ar werth am bron i filiwn o bunnoedd.

Continue Reading

Popular This Week