Uncategorized

Protest hawlio Cymdeithas gweithio

protest123MAE’R BROTEST Cymdeithas yr Iaith Gymraeg o blaid newidiadau polisi sy’n deillio o ganlyniadau Cyfrifiad 2011 yn werth chweil. Dyna oedd y neges gan y Cadeirydd y sefydliad, gan ei fod yn ac ymgyrchydd arall a dderbyniwyd dirwyon yn Llys Ynadon Aberystwyth ddydd Gwener diwethaf. Ym mis Mai eleni, paentiodd Robin Farrar a Bethan Williams, cadeirydd a chyn-gadeirydd y mudiad iaith, sloganau megis “Addysg Gymraeg i Bawb” ar wal adeilad Llywodraeth Cymru yn Aberystwyth. Gorchmynnodd yr ynadon i Robin Farrar a Bethan Williams dalu iawndal o £90 yr un, ond ni chodwyd costau arnyn nhw. Dywedodd y ddau na fyddan nhw’n talu. Roedd y brotest yn un o gyfres o brotestiadau yn galw ar y Llywodraeth i ymgorffori 6 phwynt sylfaenol yn ei pholisïau, gan gynnwys addysg Gymraeg i bawb, tegwch ariannol i’r iaith, a threfn gynllunio newydd, er mwyn cryfhau’r Gymraeg. Mewn datganiad polisi ym mis Mehefin eleni, cafwyd newid polisi pan ddywedodd y Prif Weinidog “bod rhaid i’r system gyfredol o addysgu… Cymraeg mewn ysgolion cyfrwng Saesneg newid” gan ddatgan ei bod ‘[yn] bwysig bod holl ddisgyblion Cymru – p’un ai ydynt yn mynd i ysgol cyfrwng Cymraeg neu ysgol cyfrwng Saesneg – yn cael cefnogaeth i siarad y Gymraeg yn hyderus.” . Mae’r Prif Weinidog hefyd wedi dweud ei fod “[yn] archwilio pob cam ymarferol i gryfhau’r Gymraeg yn y system cynllunio.” Ymhellach, cyhoeddodd y Llywodraeth y byddai’r Gymraeg ar wyneb ei Fil yn ymwneud â datblygu cynaliadwy. Wedi’r achos llys, dywedodd Robin Farrar: “Rydyn ni ac ymgyrchwyr eraill wedi llwyddo gosod yr agenda o ran sefyllfa’r iaith, ond rhaid dal ati i weithredu. Mae Llywodraeth Carwyn Jones, hyd yn oed, bellach yn cydnabod bod angen diwygio’r drefn gynllunio er budd y Gymraeg, ac bod angen symud tuag at addysg Gymraeg i bawb – dyna ddau o’r chwe pheth roedden ni’n galw amdanynt wrth weithredu yn Aberystwyth. Ond nid yw geiriau Carwyn Jones yn ddigon – mae angen iddo gymryd cyfrifoldeb a gweithredu. Fel ymgyrchwyr, mae dyletswydd arnon ni i ddangos bod gweithredu’n bosib – dyna pam gyhoeddon ni fil cynllunio amgen ein hunain, dyna pam fod ein cefnogwyr heddiw yn llenwi cerdiau post ynglŷn ag addysg a chynllunio, a dyna pam dorron ni’r gyfraith a chymryd cyfrifoldeb.” Dywedodd Bethan Williams, un o’r gweithredwyr eraill, bod gweithredu uniongyrchol ond yn rhan o ymgyrch ehangach gan Gymdeithas yr Iaith: “Os oes unrhyw amheuaeth pam, mewn gwlad ddemocrataidd, ein bod ni wedi gweithredu – pam bod nifer o bobl wedi gweithredu yn enw ymgyrch y chwe pheth dros y misoedd diwethaf dyma esboniad. Am fod cyfle i ddylanwadu, cyfle i newid, cyfle i fod yn rhan o ddemocratiaeth… Rydyn ni wedi bod ar hyd llwybr dulliau traddodiadol democratiaeth – wedi llythyru, cyfarfod, ymateb i ymgynghoriadau, wedi achub ar bob cyfle, ond eto mae’r Llywodraeth wedi dal i roi’r Gymraeg i’r naill ochr. Mae’r hyn rydyn ni, a’r niferoedd eraill wedi ei wneud er mwyn cyfrannu at ddemocratiaeth, ac annog trafodaeth.”

About the author

Dayne Stone

Add Comment

Click here to post a comment