Connect with us
Advertisement
Advertisement

Community

Adeiladwch hi ac mi ddôn nhw?

Published

on

Trenau newydd: Hen lwybrau

Trenau newydd: Hen lwybrau

MAE POBL yn dal i gofio rheilffordd Caerfyrddin i Aberystwyth. Fe’i caewyd yn derfynol i nwyddau, sef llaeth, ym 1973, bron union ganrif ar ôl ei chodi.

Dros y blynyddoedd, bu nifer yn ceisio adfer rhan o’r lein ar gyfer rheilffordd dreftadaeth, ond, ers tua 2000, bu’r galw a’r drafodaeth am ail-greu cledrau rhwng Caerfyrddin ac Aberystwyth yn cynyddu. Yn ddiweddar iawn, sefydlwyd grŵp ymgyrchu Traws Link Cymru i weithio dros adfer y cyswllt hwn, a’r cyswllt atodol i Fangor. Nid peiriannydd sifil mohonof ac nid wyf yn ymddiddori mewn trenau yn arbennig, felly fy unig ddiddordeb i yw adnabod y posibiliad o agor cefn gwlad gorllewin Cymru i drafnidiaeth fodern a gweld datblygiadau cyffrous a all gryfhau’r economi yn sylweddol.

Felly, nid wyf am gynnig lein, yn benodol, na’r math o lwybr y gellid ei gymryd, ond mae’n werth trafod yr opsiynau. Mae’r hyrwyddwyr y tu ôl i Traws Link Cymru yn awgrymu defnyddio tipyn o’r hen lein, sydd yno o hyd, gyda darn newydd o Alltwalis i Gaerfyrddin ac ail-leoli pwrpasol mewn lleoedd eraill.

Byddai hynny’n golygu taith o ryw awr a hanner rhwng Aberystwyth a Chaerfyrddin. Mae hyn yn cymharu’n ffafriol gyda’r awr a chwarter a gymerir, i bob pwrpas, mewn car, a’r ddwy awr – fel y gwn yn iawn -ar y bws. Byddai eraill yn ffafrio ailystyried y beirianneg yn llwyr, gan gynnig dull cledrau ysgafn, efallai, o’r math sy’n caniatáu i drenau fynd oddi ar y cledrau i redeg ar olwynion yn hytrach na chledrau traddodiadol. Byddai hynny yn golygu, o bosibl, llai o waith peirianyddol. Yr hyn sydd gennym erbyn hyn, yn siŵr, yw’r dechnoleg a’r beirianneg nad oedd gan y Fictoriaid, ac ni fyddai codi lein o’r fath yn anhawster peirianyddol o gwbl.

Cwestiwn arall, mae’n wir, yw’r defnydd a’r gost. Rwy’n ffyddiog nad oes amheuaeth y daw pobl i ddefnyddio’r lein hon. Aiff yn gyswllt hanfodol rhwng de a gogledd Cymru, ac o’r gorllewin i Abertawe a Chaerdydd. Mae 55,000 o bobl yn byw ar hyd y llwybr arfaethedig rhwng Caerfyrddin ac Aberystwyth, sy’n cymharu â’r 50,000-sydd ychydig yn llai – sydd yn byw ar hyd y llwybr o Aberystwyth i’r Amwythig. Mae’r lein honno nid yn unig ar agor o hyd, ond mae’n cynyddu o ran ei defnydd. Gyda thwf Caerfyrddin ac Aberystwyth fel canolfannau gwaith ac economaidd – ac mae Plaid Cymru am weld mwy o ffocws ar hynny – nid oes dwywaith na fyddai’r lein yn denu pobl yn eu cannoedd o filoedd. Byddai llawer yn ei defnyddio i gymudo, i ymweld ag ysbytai, i siopa ac fel rhan o’r rhwydwaith o’r de i’r gogledd. Byddai llawer o bobl eraill am ei defnyddio ar gyfer twristiaeth, mae’n siŵr. Byddai hyd yn oed yn gyfle i symud ambell un o lorïau Mansel Davies oddi ar yr hewl ac i’r rheilffordd.

Byddai’r gost, yn wir, yn her. Adeiladwyd lein newydd ar gyfer ardal y Borders yn yr Alban – yn wir, mae’n cael ei hadeiladu ar hyn o bryd – sy’n 31 milltir o hyd. Bydd yn costio tua £11m y filltir.

Amcangyfrif cost o hyd at £750m i ailgysylltu Caerfyrddin ac Aberystwyth trwy reilffordd.

Mae’n wir fod hynny’n llawer o arian, ond gallai peirianwaith arall ddod â chost y lein i lawr. Os dodwch chi’r mater yng nghyd-destun cau’r bwlch rhwng Cricieth a Bangor, gwelliannau ar lein y Cambrian a lein Calon Cymru, ac yng nghyd-destun cysylltiadau bysus, yr hyn a gewch chi yw rhwydwaith cyfan gwbl genedlaethol a fyddai’n cynnig opsiynau go iawn i deithio heb gar drwy’r rhan fwyaf o Gymru.

At hynny, bydd gennych gynllun a fyddai’n creu gwaith a sgiliau yn y gorllewin ac yn un o’r ardaloedd mwyaf difreintiedig yn economaidd drwy Ewrop. Byddai cyfle am brentisiaethau lleol, cyfle am sgiliau yn y coleg, a chyfle am gaffael lleol i fusnesau dros gyfnod hir. Byddai buddsoddiad o dros £500m i gysylltu’r ddwy dref bwysig hon yn gwneud mwy i gadw’r iaith yn fyw yn siroedd Caerfyrddin a Cheredigion na’r un strategaeth iaith na’r un tasglu, waeth ba mor wych ydynt.

Yr hyn yr wyf yn chwilio amdano yw ymdeimlad o ddychymyg a gweledigaeth y gallai’r gorllewin gael gwasanaeth rheilffordd go iawn unwaith eto. Y dasg gyntaf i unrhyw Lywodraeth sy’n cymryd trafnidiaeth gyhoeddus o ddifrif yw sicrhau bod y llwybr rhwng Caerfyrddin ac Aberystwyth yn cael ei drin fel coridor trafnidiaeth o bwys cenedlaethol, sydd â gwasanaethau bysiau rheolaidd.

Ar ôl yr astudiaeth dichonoldeb a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru rydym angen rhaglen fuddsoddi fawr yn isadeiledd trafnidiaeth er mwyn adeiladu’r peiriant economaidd y gorllewin.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Community

New Children’s Book based on local fisherman

Published

on

CHILDREN’S AUTHOR Natalie L Davies has written a story based on local man, Mickey Beechey, of Llangrannog.

The book is available on Amazon.

Natalie said: “I’ve written a series of children’s books with the central character, the lovely ‘Mickey the Fisherman’. The first book is called ‘Pollution’, and is a bright colourful and fun book with a valuable message.”

The book is available to buy on Amazon in both paperback and kindle, and can be found at: mybook.to/mickeythefisherman.

Continue Reading

Community

Council supports the Learning Disabilities ‘My Charter’

Published

on

CABINET members and senior officers in Ceredigion have signed ‘My Charter’. In doing so, Ceredigion County Council have become the first council to sign up to the charter. My Charter was written by people who have learning disabilities in West Wales.

The charter says that people who have learning disabilities want to have more chances in life, more choice and to be listened to. It also says that people who have learning disabilities want to be treated as adults, to be given dignity and respect and that their information is kept private.

Councillor Alun Williams is the Cabinet member responsible for Adult Services. He said: “People with learning disabilities have the same aspirations, hopes and feelings as everyone else. They deserve the same services and to be treated equally in a way that’s appropriate to their needs. I’m delighted that Ceredigion has become the first council to sign the charter, and I’m looking forward to seeing how this can positively influence the way our population of people with learning disabilities are treated in the future.”

The charter was developed by people who have learning disabilities from across Ceredigion, Pembrokeshire and Carmarthenshire.

Continue Reading

Community

Ceredigion Leisure Centres Summer holiday programme

Published

on

A BUSY TIMETABLE of inclusive summer holiday activities for children has been organised across all Ceredigion County Council-run leisure centres in the county.

From football to bouncy castle sessions, from cycling skills to archery, there’s a wide variety of activities to choose from over the course of the summer.

There will also be day camps and multi-skills activity days available at some of the leisure centres, for children to attend for the whole day. There’s even a day trip to the beach with Teifi Leisure Centre!

A range of learning to swim programmes are available at Lampeter Swimming Pool and Plascrug Leisure Centre across the summer holidays. A week of swimming lessons will be delivered solely through the medium of Welsh in Plascrug Leisure Centre starting on 5 August.

Councillor Catrin Miles is the council’s Cabinet member with responsibility for Leisure Services. She said: “Ceredigion Actif is once again providing a busy timetable of fun activities during the summer. It’s a healthy and worthwhile way for children to spend their time during the summer.”

Booking for sessions is essential and staff at leisure centres reserve the right to cancel any session if attendance is too low.

For further information on the summer holiday activities planned, visit the Ceredigion Actif website.

Continue Reading

Popular This Week