Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cyfweliad Cath Ayers

Published

on

Catherine Ayers: Byw Celwydd

Catherine Ayers: Byw Celwydd

YN Y DDRAMA boblogaidd Byw Celwydd, mae’r gynulleidfa yn cael gweld gwleidyddiaeth yn cael ei phortreadu a pobl yn twyllo ei hunain a pawb arall o gwmpas.

Aeth yr Herald i’r set yn Nghaerdydd a chawsom sgwrs hyfryd efo Cath Ayers sydd yn portreadu’r newyddiadurwraig Angharad Wyn yn y ddrama.

Mae Angharad yn briod efo Owain, mab y Prif Weinidog, Merion Llywelyn, ac esboniodd bod hwn yn cymhlethu pethau yn y berthynas: “mae hynny’n cymhlethu pethau rhywfaint!

“Mae ychydig bach o densiwn yn amlwg rhwng Meirion a fi, achos dw i’n trio datgelu ffeithiau o hyd.”

Yn ystod y gyfres gyntaf, cawsom ddatgelu ei orffennol ac mae hwn wedi effeithio hi mewn ffordd ac wedi datblygu fel person, eglurodd Cath: “Mae’n amlwg yn y gyfres gyntaf, mi wnaethon ni ddatgelu ei gorffennol hi, roedd hi’n butain ac yn byw yn Llundain. Felly mi wnaeth hi rywbeth i gael be’ mae hi moyn. Mae hi’n gymeriad cryf, penderfynol a dw i’n llawn edmygedd o honni.”

Nid yw Cath yn berson gwleidydd ac nid oedd hi’n gwybod llawer am wleidyddiaeth cyn Byw Celwydd ond mae gyrfa Angharad fel newyddiadurwraig yn y ddrama roedd angen ei bod yn gwybod beth oedd yn digwydd fel dywedodd Cath: “Fel y newyddiadurwraig, roedd hi’n gwybod be oedd yn mynd ymlaen at bob plaid, oedd yn anodd ar adegau achos mae’n gallu fod yn gymhleth.” Eglurodd fel ei gwaith ymchwil ar gyfer ei chymeriad oherwydd mae stori wahanol ym mhob pennod: “Ar ran gwaith ymchwil, achos mae stori wahanol ar bob pennod, stori wleidyddol ym mhob pennod, ac felly dw i’n mynd ar y we a gweithio mas beth yw beth a phwy yw pwy, a pham bod pwy yn gwneud beth. Mae e’n gallu bod yn anodd ar adegau.”

Byddwn yn gweld Owain yn stryglo i dod i dermau efo’r newyddion o’r gyfres gyntaf ond sut fydd Angharad yn ymateb, dywedodd Cath: “mae hi hefyd yn trio gweithio trwyddi, a fydden nhw’n llwyddiannus erbyn y diwedd? Duw a ŵyr! Yn anffodus mae ‘na wastad rywbeth newydd yn cael ei daflu i’r pot, a fydde fe ddim yn ddrama heb hynny na fydde fe? Mae digon o ddrama, oes.”

Yn ystod yr gyfres gynta, gwelsom fod brwydr o hyd rhwng gyrfa a’i teulu ac eglurodd Cath sefyllfa rhwng Angharad a’i gwr: “Mae hi’n ofnadwy o uchelgeisiol, sy’n beth positif. Mae e’n sefyllfa anodd achos mae hi ac Owain wedi penderfynu dyma fel mae’r berthynas yn gweithio, mae e am fod gartre’ mwy, ac mae hi’n mynd i fod yn gweithio, ac mae hwnna’n cael ei herio yn yr ail gyfres hefyd, ac maen nhw’n gorfod ffeindio ffyrdd o weithio’n wahanol.”

Yn y gyfres, cafodd yr actorion i ffilmio yn siambr y Senedd ac esboniodd Cath pam oedd yn ffantastig i fod yno ac pham mae’n dod a ddyfnder i’r gyfres: “Mae e’n ychwanegu rhyw ddyfnder, mae e’n gwneud y gyfres yn weledol ffantastig, pan ti’n cerdded mewn drwy’r dderbynfa, a’r siambr. Mae lot o bobl yn mynd yn gynhyrfus iawn am ffilmio yna. Mae’n grêt i fod yna just i ti gael gweld, sut mae e’n gweithio, pa mor driw mae’r stori a sut mae’r senedd yn gweithio. Mae e’n rhoi statws i’r gyfres ein bod ni’n cael ffilmio yn yr union adeilad rydyn ni’n ei bortreadu.”

Roedd angen i’r adran dillad wneud newidiadau ar gyfer Cath yn ystod y gyfres oherwydd maent yn disgwyl babi ac bydd y gynulleidfa yn gweld ychydig o newid mewn gwisgoedd Angharad: “Mae e wedi bod bach yn dorcalonnus, yn y gyfres gyntaf ro’n i mewn dillad ffantastig. Dw i wedi gorfod mynd am olwg hollol wahanol yn y gyfres yma! Ond mae’r tîm gwisgoedd yn ffantastig i gadw ei steil hi. Gawsom ni gymaint o ymateb am ei gwisgoedd hi yn ystod y gyfres ddiwethaf, gobeithio bydd hi’n dal yn edrych yn neis, ond mwy flowy!”

I disgrifio Byw Celwydd, ddywedodd: “ Bydden ni’n disgrifio Byw Celwydd yn gyffrous, cyfredol a chymhleth. Hefyd… Mae e’n we gymhleth o wleidyddiaeth ar fywyd personol unigol. Mae e’n we cymhleth rhwng bywyd gwleidyddol a phersonol. Drama wleidyddol sy’n ymdrin a storiâu cyfredol i ni yng Nghymru, law yn llaw gyda hynny mae gyda ni ein bywydau personol cymhleth hefyd wedi gweu ynghyd i greu drama.”

Dywedodd am Byw Celwydd a sut mae’n canolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru: “Mae dramâu gwleidyddol ar hyn o bryd, fel Borgen yn ffantastig, a dwyt ti ffili cymharu. Ond mae Byw Celwydd yn cadw fe’n Gymreig, a chanolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru, a thrio’i gadw fe yn fwy lleol a chenedlaethol i ni.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Edrych ar ochr dywyll Cymru

Published

on

YMWELD â chorneli cudd cymdeithas – dyna hanfod y gyfres S4C Ein Byd – ac weithiau dyw hi ddim yn ddarlun hardd.

Yn ystod y gyfres bresennol mae’r cyflwynydd Siôn Jenkins yn ymchwilio i bynciau dwys gan gynnwys syrjeri tramor a defnydd cyffuriau yn un o ardaloedd Cymru sydd wedi’i henwi’n un o’r ‘hotspots’ heroin gwaethaf ym Mhrydain.

A does dim dal nôl – mae Siôn, sydd yn wreiddiol o Landysilio yn Sir Benfro – yn benderfynol o daflu goleuni ar sawl ochr dywyll o fywyd yng Nghymru.

“Mae’r pethau ‘ma’n mynd ymlaen yng Nghymru, ac efallai ‘dyw pobol ddim eisiau cydnabod hynny; ond mae’n bwysig ein bod ni’n dangos y pynciau hyn, a bod pobol yn cael gwybod am eu presenoldeb yn ein cymdeithas,” meddai Siôn. “Dyw bywyd yng Nghymru ddim yn fêl i gyd a thrwy Ein Byd rwy’ eisiau dal drych i fyny ac adlewyrchu’r darlun go iawn.”

Un o gryfderau Ein Byd yw’r berthynas mae Siôn yn datblygu gyda’r bobol sy’n ymddangos yn y gyfres ac sydd ynghanol neu sydd wedi bod trwy brofiadau anodd.

Yn y bennod ‘Syrjeri Tramor’, mae Siôn yn dilyn merch sy’n mynd i Dwrci i gael llawdriniaeth BBL (Brazilian Butt Lift). Mae Siôn gyda hi cyn, yn ystod ac ar ôl y syrjeri ac o ganlyniad, mae’n cael ymatebion gonest a chignoeth am yr holl boen mae hi wedi dioddef er mwyn creu’r corff delfrydol.

Yn y bennod ‘Cyffuriau’ mae Siôn yn dilyn Meinir, menyw yn ei 50au sydd wedi bod yn gaeth i gyffuriau am bron i 20 mlynedd ac ym mhennod ‘Y Sioe Fawr’ mae Siôn yn cael cyfweliad ecsgliwsif gyda mam James Corfield a fu farw yno adeg y Sioe Frenhinol 2017.

“Mae’n well ‘da fi adeiladu perthynas gyda’r bobl rwy’n dilyn yn hytrach na jysd mynd mewn, gwneud y cyfweliad a gadael,” esboniodd Siôn. “Rwy’n berson naturiol chwilfrydig ac rwy’n hoffi cynnal sgyrsiau a dod i wybod mwy am bobl a’u straeon.”

Ond ydyw hi’n anodd gweld y bobol mae’n dod i nabod yn dioddef?

“Newyddiadurwr ydw i ond mae’n gallu bod yn anodd iawn weithiau. Gyda Meinir, er enghraifft, roedd hi’n trio mor galed i ddod dros y cyffuriau ac o’n i’n meddwl ‘dyw’r fenyw ‘ma ddim yn gallu mynd trwy fwy’. Ond bu farw ei chwaer pan oeddem yn ffilmio’r rhaglen ac mae hi mewn perygl o golli ei phresgripsiwn. Roedd un peth ar ôl y llall felly weithiau mae’n anodd peidio teimlo drostyn nhw,” meddai Siôn.

“Ond dyna sy’n wych am Ein Byd – rwy’n cael dangos emosiwn ac empathi a bod fy hun wrth ohebu.”

Un o’r pethau mwyaf anodd i Siôn oedd cyfweld a mam James Corfield. “Roedd hi’n mor annwyl a hefyd mor barod i siarad ond mae hi’n dioddef ers colli ei mab.”

Ym Mhennod 6 ar nos Iau 14 Chwefror bydd Siôn yn bwrw golwg ar y byd steroids, a’r sefyllfa yng Nghymru.

“Byddaf yn gofyn pam fod dynion ifanc yn teimlo bod angen defnyddio steroids, ydyw hi’n ddiogel, beth yw’r peryglon a hefyd sut maen nhw’n cael gafael yn y steroids,” esboniodd Siôn.

“Mae steroids wedi bod o gwmpas am dipyn – ond mae’r defnydd wedi cynyddu yn ddiweddar ym myd rygbi – mae wedi troi mewn i gamp mor gorfforol. Felly mae cymryd steroids wedi troi mewn i rywbeth naturiol i ddynion ifanc i’w wneud.

“Mae’r steroids yn rhoi mantais iddyn nhw yn y gamp ond maen nhw’n dod yn ddibynnol ar y steroids ac mae sgil-effeithiau hirdymor o ganlyniad. Mae unigolyn o Sir Benfro yn sôn am ei brofiadau gyda steroids ac mae e wedi bron colli popeth oherwydd steroids – ei wraig, ei dy – roedd e bron lladd ei hunan.”

Mae Siôn yn falch iawn o Ein Byd a’r hyn mae’r gyfres wedi ei chyflawni. “Rwy’n meddwl bod Ein Byd yn cynnig rhywbeth ffres a newydd ac rwy’ wrth fy modd yn gweithio ar y gyfres,” meddai Siôn.

Continue Reading

Cymraeg

Mae treth newydd yn cefnogi prosiectau amgylcheddol

Published

on

MAE PROSIECTAU, fel gwelliannau i fannau gwyrdd lleol, ardal addysgol awyr agored i blant a rhaglenni cadwraeth i ddiogelu anifeiliaid a phlanhigion prin, ar fin elwa ar fwy na £1miliwn oddi wrth Gynllun Cymunedol Treth Gwarediadau Tirlenwi (LDTCS) Llywodraeth Cymru.

Rhaglen ariannu newydd yw’r cynllun sy’n cael ei reoli gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (WCVA).

Bydd grantiau’n cael eu rhoi i gyfanswm o 27 o brosiectau ledled Cymru yn rownd ariannu gyntaf y cynllun.

Gwnaeth Llywodraeth Cymru greu’r cynllun i gefnogi cymunedau lleol a phrosiectau amgylcheddol mewn ardaloedd y mae safleoedd tirlenwi wedi effeithio arnyn nhw. Treth Gwarediadau Tirlenwi (LDT) newydd Cymru, a gymerodd le Treth Tirlenwi’r DU ym mis Ebrill 2018, fydd yn talu amdano.

Mae’r LDT yn dreth ar yr hyn y ceir gwared arno mewn safleoedd tirlenwi a chaiff ei chodi yn ôl pwysau’r gwastraff.

Dyma’r tro i cyntaf i arian o’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi gael ei ddefnyddio i gefnogi cynllun ariannu penodol Gymreig.

Bydd hyd at £50,000 yr un ar gael i helpu prosiectau llwyddiannus sy’n ymdrin â’r amgylchedd, natur, ailddefnyddio, bioamrywiaeth a rheoli gwastraff.

Dyma rai o’r prosiectau fydd yn cael arian:
Pembrokeshire Remakery – £49,900 i helpu prosiect cymunedol sy’n ailaddysgu’r gymuned sut i atgyweirio a thrwsio a chyfrannu at leihau’r gwastraff sy’n mynd i domennydd sbwriel.

Canolfan Teuluoedd y Betws, Sir Gaerfyrddin – £8,000 i brosiect i wella safle awyr agored lle gall rheini a’u plant ddysgu sut i arddio, tyfu eu bwyd eu hunain a gwneud mwy o weithgarwch corfforol.

Ysgol y Lawnt, Caerffili – £10,600 i gefnogi prosiect i weddnewid tir yr ysgol o fod yn goedlan brysgwydd wyllt a segur yn safle ar gyfer gweithgareddau ac addysg awyr agored fydd yn gwella lles disgyblion a bioamrywiaeth.

Menter Môn – £49,900 i gefnogi prosiect sy’n mynd i’r afael â’r minc ar Ynys Môn a’i fygythiad i fioamrywiaeth yr ynys. O wneud dim, gallai’r ysglyfaethwr estron hwn ddifa llygod y dŵr a rhydyddion yr ynys.

Ymddiriedolaeth Natur Vincent yn y Gogledd – £49,900 ar gyfer prosiect sy’n gweithio gyda chymunedau lleol ac yn hyfforddi gwirfoddolwyr newydd i helpu’r boblogaeth o felaod i ymadfer ac i oroesi yn y tymor hir.

Mae ceisiadau ar gyfer yr ail rownd ariannu newydd gau. Ond caiff dwy rownd ariannu eu cynnal bob blwyddyn. Roedd yr ail rownd ariannu’n gwahodd prosiectau o arwyddocâd cenedlaethol sy’n costio rhwng £50,000 a £250,000 i ymgeisio.

Roedd Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig, Lesley Griffiths, yn uchel ei chlod o’r cynllun a dywedodd y byddai’n arwain at nifer o fuddiannau amgylcheddol ehangach: “Rwy wrth fy modd bod y Dreth Gwarediadau Tirlenwi wedi helpu 27 o brosiectau gyda rhagor na £1miliwn trwy Gynllun Cymunedol newydd y Dreth Gwarediadau Tirlenwi.

“Daw’r prosiectau hyn â manteision mawr i gymunedau, yr amgylchedd a natur a bydd eu heffaith yn para am genedlaethau.”

Dywedodd Rebecca Evans, y Gweinidog Cyllid a’r Trefnydd: “Gyda heriau Brexit ar ein gwarthaf, mae’n bwysicach nag erioed ein bod yn manteisio ar bob cyfle i ariannu prosiectau ymarferol sy’n dod â budd i’r bobl.

“Hoffwn ddymuno pob lwc i bawb sy’n gwneud cais yn y rownd nesaf.”

Dywedodd Ruth Marks, Prif Weithredwr WCVA: “Mae’r ymgeiswyr llwyddiannus yn cynrychioli amrywiaeth gyffrous o brosiectau o bob rhan o’r wlad. O weithredu i wella cyfleusterau cymunedol lleol, gwella’r amgylchedd naturiol a lleihau gwastraff, caiff y prosiectau hyn effaith ardderchog yng Nghymru.

“Gwnaeth y rownd gyntaf ennyn llawer iawn o ddiddordeb ac mae WCVA yn falch o gael gweithio gyda Llywodraeth Cymru a’n partneriaid yn y Cynghorau Gwirfoddol Sirol i roi’r cynllun hwn ar waith.”

Continue Reading

Cymraeg

Brecwastau FUW wedi codi bron £15,000 i elusen

Published

on

MAE WYTHNOS Brecwast Ffermdy blynyddol FUW wedi codi mwy nag ymwybyddiaeth o’r bwyd gwych sy’n cael ei gynhyrchu gan ffermwyr trwy gydol y flwyddyn.

Yn ystod yr wythnos (21-27 Ionawr) cynhaliwyd dros 27 o frecwastau ledled Cymru, sydd wedi codi bron £15,000 ar gyfer apêl elusen Llywydd yr FUW.

Dywedodd Glyn Roberts, Llywydd FUW: “Mae ein staff, aelodau a’r gwirfoddolwyr gwych wedi gwneud gwaith anhygoel unwaith eto eleni. Bydd yr arian sydd wedi cael ei godi yn mynd i’n hachosion elusennol – Cymdeithas Alzheimer Cymru a’r FCN – ac mae bron £35,000 yn y gronfa hon hyd yn hyn.

“Mae cymunedau ffermio yn gymunedau clos ac mae hyn yn brawf o beth y gellir ei gyflawni pan pawb yn dod at ei gilydd, ac yn rhannu’r un nod gyffredin. Drwy’r digwyddiadau hyn, rydym wedi eistedd o amgylch bwrdd y gegin i siarad, rhannu ein syniadau am #AmaethAmByth, ac wedi cryfhau cysylltiadau cyfredol, yn ogystal â sefydlu rhai newydd.

“Bydd yr arian a godwyd yn ein cymunedau gwledig yn mynd tuag at helpu eraill yn ein cymunedau – ni ddylem byth anghofio mai pobl sy’n ffurfio ein cymunedau a bod modd cyflawni pethau anhygoel”.

Continue Reading

Popular This Week