Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

89,943 yn Ymweld ag Eisteddfod yr Urdd

Published

on

Yr Urdd: Degau o filoedd a gasglwyd

AR DDIWRNOD olaf Eisteddfod yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elai, gynhadliwyd eleni ym Mhencoed, cyhoeddodd y trefnwyr fod 89,943 wedi ymweld â’r ŵyl eleni.

Roedd dros 15,000 yn cystadlu yn ystod yr wythnos, gyda dros 269 o staff a gwirfoddolwyr yn sicrhau rhediad llyfn yr ŵyl. Ar gyfartaledd, roeddent yn cerdded 17km yr un y dydd, oedd yn gyfanswm o 4,573km, sy’n cyfateb â’r pellter o Bencoed i Quebec yng Nghanada.

Am y tro cyntaf erioed, roedd nadroedd i’w gweld ar Faes yr Urdd yn stondin y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, a bu dros 800 yn neidio tu fewn i gromen ymenydd anferth tu allan i’r Gwyddonle. Yn ardal Creadigidol o fewn y Gwyddonle, crewyd 200 elfen ar gyfer gwefan You Tube a threuliwyd 300 awr yn creu bydoedd newydd Minecraft.

Ym Mhentre Mistar Urdd, bu 175 o blant yn dringo cyfanswm o 105km a thynwyd tua 2,700 hunlun ar sedd buwch friesian Eisteddfod yr Urdd Brycheiniog a Maesyfed. Gwerthwyd 750 o degannau Mistar Urdd a chymrodd 4,060 o blant ran yng ngweithgareddau’r ardal chwaraeon. Ar y dydd Llun, roedd cwpanau Cynghrair y Pencampwyr UEFA yn cael eu harddangos yn yr adral, a chafodd tua 750 gyfle i dynnu eu llun gyda’r cwpanau.

Lasagne oedd y pryd bwyd werthodd orau yng Nghaffi Mistar Urdd, gyda’r ymwelwyr yn bwyta 950kg o sglodion, 257kg o ffa pôb a 1,250 ŵy. Yfwyd dros 13,000 paned o de a choffi yno.

Roedd clipiau o’r pafiliwn i’w gweld ar wefan You Tube, gafodd eu gwylio 72,613 o weithiau am gyfanswm o 100,074 munud.

Un stondin gafodd wythnos dda iawn oedd Teganau Tina, sydd â siop Gifts Galore yn Ninbych. Yn ôl y perchennog Tina Roberts, “Rydym wedi cael wythnos brysur iawn yma, yn arbennig ddechrau’r wythnos, gyda ‘fidgit spinners’ a rhubanau gwallt mawr yn gwerthu’n dda iawn. Mae rhai plant wedi treulio oriau yma!”

Busnes arall gafodd wythnos dda iawn oedd Anwen Roberts, perchennog cwmni cardiau ‘Draenog’. Dywedodd, “Mae wedi bod yn Eisteddfod grêt i ni – dyma’r tro cyntaf i ni ddod i’r Urdd. Roedd cymryd stondin ein hunain yn ormod o risg ariannol felly roedd gofod yn Marchnad Mistar Urdd gyda chwmnïau eraill yn opsiwn gwych.

“Mae hefyd wedi bod yn wythnos wych o ran codi ymwybyddiaeth o’n cynnyrch – ymysg y cyhoedd o ran gwerthu dros y we ond hefyd o ran busnesau i stocio ein cardiau.”

Roedd teilyngdod yn yr holl brif seremonïau, gyda Ryan Howells yn ennill y Fedal Gyfansoddi, Rebecca Jones yn ennill Medal y Dysgwyr, Mared Llywelyn yn ennill y Fedal Ddrama, Gwynfor Dafydd y Gadair a Elen Gwenllian y Goron.

Yn ôl Aled Siôn, Cyfarwyddwr yr Eisteddfod, “Rydym wedi cael Eisteddfod wych ym Mhencoed, gyda phopeth wedi mynd yn hwylus. Roedd safon y cystadlu yn uchel iawn – yn y pafiliwn a thu hwnt, ac rydym yn hynod falch o allu cynnig y platfform hwn i blant a phobl ifanc Cymru ddangos eu doniau mewn cynifer o feysydd gwahanol.

“Hoffwn ddiolch i’r noddwyr am eu cefnogaeth i’n gŵyl ac i’r byddin o staff a gwirfoddolwyr am eu gwaith di-flino yn ystod yr wythnos.”

Un o’r gwirfoddolwyr sydd wedi bod yn hynod brysur yn ystod yr wythnos yw Tegwen Ellis, Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith lleol. Dywedodd, “Mae hi wedi bod yn wythnos fythgofiadwy ac mae cyfraniad y bobl leol dros y ddwy flynedd diwethaf wedi bod yn anhygoel. Hoffwn ddiolch i staff yr Urdd am eu cefnogaeth ac i’r holl wirfoddolwyr, ymwelwyr, cystadleuwyr, beirniaid a hyfforddwyr ac athrawon am eu gwaith caled.

“Y cyfan sydd ar ôl i’w wneud nawr yw dymuno’n dda i Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd pan fydd hi yn ymweld gyda Brycheiniog a Maesyfed yn 2018.”

Cafodd 2,500 o dracfyrddau a 60 milltir o geblau eu defnyddio i adeiladu’r Maes a chymerodd bump wythnos i dîm o 150 o weithwyr gael y Maes yn barod – bydd yn cymryd 10 diwrnod i’w gymryd i lawr.

Continue Reading

Cymraeg

Prifysgol Aberystwyth yn noddi Penwythnos Mawr Pride Cymru

Published

on

Prifysgol Aberystwyth yw un o brif noddwyr Penwythnos Mawr Pride Cymru sy’n cael ei gynnal yng Nghaerdydd ar 23 – 25 Awst 2019.
Dyma’r bedwaredd flwyddyn i’r Brifysgol, a gafodd ei chynnwys ymhlith 100 cyflogwr gorau’r DU am gynhwysoldeb yn y gweithle gan Fynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle Stonewall, noddi’r digwyddiad.
Mae presenoldeb y Brifysgol yn Pride Cymru yn rhan o raglen lawn o ddigwyddiadau drwy’r flwyddyn sy’n ymwneud â rhwydwaith LGBTA Enfys Aber.
Mae gwybodaeth bellach i’w chael yn y datganiad newyddion ynghlwm neu cliciwch arlein: https://www.aber.ac.uk/cy/news/archive/2019/08/title-225387-cy.html
Continue Reading

Cymraeg

Edrych ar ochr dywyll Cymru

Published

on

YMWELD â chorneli cudd cymdeithas – dyna hanfod y gyfres S4C Ein Byd – ac weithiau dyw hi ddim yn ddarlun hardd.

Yn ystod y gyfres bresennol mae’r cyflwynydd Siôn Jenkins yn ymchwilio i bynciau dwys gan gynnwys syrjeri tramor a defnydd cyffuriau yn un o ardaloedd Cymru sydd wedi’i henwi’n un o’r ‘hotspots’ heroin gwaethaf ym Mhrydain.

A does dim dal nôl – mae Siôn, sydd yn wreiddiol o Landysilio yn Sir Benfro – yn benderfynol o daflu goleuni ar sawl ochr dywyll o fywyd yng Nghymru.

“Mae’r pethau ‘ma’n mynd ymlaen yng Nghymru, ac efallai ‘dyw pobol ddim eisiau cydnabod hynny; ond mae’n bwysig ein bod ni’n dangos y pynciau hyn, a bod pobol yn cael gwybod am eu presenoldeb yn ein cymdeithas,” meddai Siôn. “Dyw bywyd yng Nghymru ddim yn fêl i gyd a thrwy Ein Byd rwy’ eisiau dal drych i fyny ac adlewyrchu’r darlun go iawn.”

Un o gryfderau Ein Byd yw’r berthynas mae Siôn yn datblygu gyda’r bobol sy’n ymddangos yn y gyfres ac sydd ynghanol neu sydd wedi bod trwy brofiadau anodd.

Yn y bennod ‘Syrjeri Tramor’, mae Siôn yn dilyn merch sy’n mynd i Dwrci i gael llawdriniaeth BBL (Brazilian Butt Lift). Mae Siôn gyda hi cyn, yn ystod ac ar ôl y syrjeri ac o ganlyniad, mae’n cael ymatebion gonest a chignoeth am yr holl boen mae hi wedi dioddef er mwyn creu’r corff delfrydol.

Yn y bennod ‘Cyffuriau’ mae Siôn yn dilyn Meinir, menyw yn ei 50au sydd wedi bod yn gaeth i gyffuriau am bron i 20 mlynedd ac ym mhennod ‘Y Sioe Fawr’ mae Siôn yn cael cyfweliad ecsgliwsif gyda mam James Corfield a fu farw yno adeg y Sioe Frenhinol 2017.

“Mae’n well ‘da fi adeiladu perthynas gyda’r bobl rwy’n dilyn yn hytrach na jysd mynd mewn, gwneud y cyfweliad a gadael,” esboniodd Siôn. “Rwy’n berson naturiol chwilfrydig ac rwy’n hoffi cynnal sgyrsiau a dod i wybod mwy am bobl a’u straeon.”

Ond ydyw hi’n anodd gweld y bobol mae’n dod i nabod yn dioddef?

“Newyddiadurwr ydw i ond mae’n gallu bod yn anodd iawn weithiau. Gyda Meinir, er enghraifft, roedd hi’n trio mor galed i ddod dros y cyffuriau ac o’n i’n meddwl ‘dyw’r fenyw ‘ma ddim yn gallu mynd trwy fwy’. Ond bu farw ei chwaer pan oeddem yn ffilmio’r rhaglen ac mae hi mewn perygl o golli ei phresgripsiwn. Roedd un peth ar ôl y llall felly weithiau mae’n anodd peidio teimlo drostyn nhw,” meddai Siôn.

“Ond dyna sy’n wych am Ein Byd – rwy’n cael dangos emosiwn ac empathi a bod fy hun wrth ohebu.”

Un o’r pethau mwyaf anodd i Siôn oedd cyfweld a mam James Corfield. “Roedd hi’n mor annwyl a hefyd mor barod i siarad ond mae hi’n dioddef ers colli ei mab.”

Ym Mhennod 6 ar nos Iau 14 Chwefror bydd Siôn yn bwrw golwg ar y byd steroids, a’r sefyllfa yng Nghymru.

“Byddaf yn gofyn pam fod dynion ifanc yn teimlo bod angen defnyddio steroids, ydyw hi’n ddiogel, beth yw’r peryglon a hefyd sut maen nhw’n cael gafael yn y steroids,” esboniodd Siôn.

“Mae steroids wedi bod o gwmpas am dipyn – ond mae’r defnydd wedi cynyddu yn ddiweddar ym myd rygbi – mae wedi troi mewn i gamp mor gorfforol. Felly mae cymryd steroids wedi troi mewn i rywbeth naturiol i ddynion ifanc i’w wneud.

“Mae’r steroids yn rhoi mantais iddyn nhw yn y gamp ond maen nhw’n dod yn ddibynnol ar y steroids ac mae sgil-effeithiau hirdymor o ganlyniad. Mae unigolyn o Sir Benfro yn sôn am ei brofiadau gyda steroids ac mae e wedi bron colli popeth oherwydd steroids – ei wraig, ei dy – roedd e bron lladd ei hunan.”

Mae Siôn yn falch iawn o Ein Byd a’r hyn mae’r gyfres wedi ei chyflawni. “Rwy’n meddwl bod Ein Byd yn cynnig rhywbeth ffres a newydd ac rwy’ wrth fy modd yn gweithio ar y gyfres,” meddai Siôn.

Continue Reading

Cymraeg

Mae treth newydd yn cefnogi prosiectau amgylcheddol

Published

on

MAE PROSIECTAU, fel gwelliannau i fannau gwyrdd lleol, ardal addysgol awyr agored i blant a rhaglenni cadwraeth i ddiogelu anifeiliaid a phlanhigion prin, ar fin elwa ar fwy na £1miliwn oddi wrth Gynllun Cymunedol Treth Gwarediadau Tirlenwi (LDTCS) Llywodraeth Cymru.

Rhaglen ariannu newydd yw’r cynllun sy’n cael ei reoli gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (WCVA).

Bydd grantiau’n cael eu rhoi i gyfanswm o 27 o brosiectau ledled Cymru yn rownd ariannu gyntaf y cynllun.

Gwnaeth Llywodraeth Cymru greu’r cynllun i gefnogi cymunedau lleol a phrosiectau amgylcheddol mewn ardaloedd y mae safleoedd tirlenwi wedi effeithio arnyn nhw. Treth Gwarediadau Tirlenwi (LDT) newydd Cymru, a gymerodd le Treth Tirlenwi’r DU ym mis Ebrill 2018, fydd yn talu amdano.

Mae’r LDT yn dreth ar yr hyn y ceir gwared arno mewn safleoedd tirlenwi a chaiff ei chodi yn ôl pwysau’r gwastraff.

Dyma’r tro i cyntaf i arian o’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi gael ei ddefnyddio i gefnogi cynllun ariannu penodol Gymreig.

Bydd hyd at £50,000 yr un ar gael i helpu prosiectau llwyddiannus sy’n ymdrin â’r amgylchedd, natur, ailddefnyddio, bioamrywiaeth a rheoli gwastraff.

Dyma rai o’r prosiectau fydd yn cael arian:
Pembrokeshire Remakery – £49,900 i helpu prosiect cymunedol sy’n ailaddysgu’r gymuned sut i atgyweirio a thrwsio a chyfrannu at leihau’r gwastraff sy’n mynd i domennydd sbwriel.

Canolfan Teuluoedd y Betws, Sir Gaerfyrddin – £8,000 i brosiect i wella safle awyr agored lle gall rheini a’u plant ddysgu sut i arddio, tyfu eu bwyd eu hunain a gwneud mwy o weithgarwch corfforol.

Ysgol y Lawnt, Caerffili – £10,600 i gefnogi prosiect i weddnewid tir yr ysgol o fod yn goedlan brysgwydd wyllt a segur yn safle ar gyfer gweithgareddau ac addysg awyr agored fydd yn gwella lles disgyblion a bioamrywiaeth.

Menter Môn – £49,900 i gefnogi prosiect sy’n mynd i’r afael â’r minc ar Ynys Môn a’i fygythiad i fioamrywiaeth yr ynys. O wneud dim, gallai’r ysglyfaethwr estron hwn ddifa llygod y dŵr a rhydyddion yr ynys.

Ymddiriedolaeth Natur Vincent yn y Gogledd – £49,900 ar gyfer prosiect sy’n gweithio gyda chymunedau lleol ac yn hyfforddi gwirfoddolwyr newydd i helpu’r boblogaeth o felaod i ymadfer ac i oroesi yn y tymor hir.

Mae ceisiadau ar gyfer yr ail rownd ariannu newydd gau. Ond caiff dwy rownd ariannu eu cynnal bob blwyddyn. Roedd yr ail rownd ariannu’n gwahodd prosiectau o arwyddocâd cenedlaethol sy’n costio rhwng £50,000 a £250,000 i ymgeisio.

Roedd Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig, Lesley Griffiths, yn uchel ei chlod o’r cynllun a dywedodd y byddai’n arwain at nifer o fuddiannau amgylcheddol ehangach: “Rwy wrth fy modd bod y Dreth Gwarediadau Tirlenwi wedi helpu 27 o brosiectau gyda rhagor na £1miliwn trwy Gynllun Cymunedol newydd y Dreth Gwarediadau Tirlenwi.

“Daw’r prosiectau hyn â manteision mawr i gymunedau, yr amgylchedd a natur a bydd eu heffaith yn para am genedlaethau.”

Dywedodd Rebecca Evans, y Gweinidog Cyllid a’r Trefnydd: “Gyda heriau Brexit ar ein gwarthaf, mae’n bwysicach nag erioed ein bod yn manteisio ar bob cyfle i ariannu prosiectau ymarferol sy’n dod â budd i’r bobl.

“Hoffwn ddymuno pob lwc i bawb sy’n gwneud cais yn y rownd nesaf.”

Dywedodd Ruth Marks, Prif Weithredwr WCVA: “Mae’r ymgeiswyr llwyddiannus yn cynrychioli amrywiaeth gyffrous o brosiectau o bob rhan o’r wlad. O weithredu i wella cyfleusterau cymunedol lleol, gwella’r amgylchedd naturiol a lleihau gwastraff, caiff y prosiectau hyn effaith ardderchog yng Nghymru.

“Gwnaeth y rownd gyntaf ennyn llawer iawn o ddiddordeb ac mae WCVA yn falch o gael gweithio gyda Llywodraeth Cymru a’n partneriaid yn y Cynghorau Gwirfoddol Sirol i roi’r cynllun hwn ar waith.”

Continue Reading

Popular This Week