Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Darlithydd ac un o raddedigion Y Drindod Dewi Sant yn serennu

Published

on

Comedi rhyfedd a thrasiedi chwerw: Cynhyrchiad llawer disgwyliedig

MAE DAVE AINSWORTH, Cyfarwyddwr y Rhaglen BA Actio ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn newid y ddarlithfa am Theatr y Torch wrth iddo baratoi i serennu yn One Flew Over the Cuckoo’s Nest’.

Bydd un o raddedigion Actio Y Drindod Dewi Sant, sef Connor Allen, yn ymuno â Dave yn y darn pen-blwydd arbennig hwn.

Wedi’i gyfarwyddo gan Peter Doran, bydd y cynhyrchiad yma gan Theatr Torch o un o’r dramâu mwyaf poblogaidd yn dathlu pen-blwydd y cwmni o Aberdaugleddau yn 40. Perfformiwyd y ddrama am y tro cyntaf gan y cwmni yn 2002 pan oedd Dave hefyd yn rhan o’r cast ac mae’n edrych ymlaen yn fawr iawn at ddychwelyd i’r darn bymtheg mlynedd yn ddiweddarach.

Mae addasiad Dale Wasserman o nofel glasur Americanaidd Ken Kesey yn adrodd hanes gwallgofrwydd sefydliadol, lle caiff y gwallgof eu drygio, trydanu a lobotomeiddio er mwyn gorfodi syniad brawychus o reswm, un lle ufudd-dod a chydymffurfiad yw’r unig arwyddion derbyniol o iechyd meddwl.

Mae Dave Ainsworth yn chwarae rhan Ruckly, claf y mae gweithrediad ei ymennydd wedi’i ddinistrio gan lobotomy.

“Mae’n rôl heriol iawn ond mae’n wych cael ailymweld â rhan a chwaraeais yng nghynhyrchiad gwreiddiol y Torch llawer o flynyddoedd nôl,” meddai Dave, sydd yn actor, comedïwr ac awdur yn ogystal â darlithydd.

“Mae’n rhan fach ond hollbwysig,” ychwanega Dave. “Mae’n wers wych i ni gyd allu ei haddysgu i’r myfyrwyr nad oes ffasiwn beth â rhan fach mewn cynhyrchiad. Rwyf yn y ddrama o’r dechrau i’r diwedd ac yn rhan allweddol o’r tîm.”

Mae cyfoeth o brofiad Dave Ainsworth o weithio yn y theatr yn golygu ei fod yn gallu addysgu’r hyn sy’n berthnasol a chyfredol, gan sicrhau bod ei fyfyrwyr yn barod am ofynion y diwydiant.

“Fel actor a chomedïwr, rwyf wedi perfformio ar hyd a lled y wlad ac wedi rhedeg tri chlwb comedi yng nghanol Llundain am gyfnod. Rwyf wedi ysgrifennu llawer o ddramodydd hefyd sydd wedi cael eu perfformio’n broffesiynol, gan gynnwys Oh Hello a enillodd gwobr y beirniaid am y ‘Ddrama Orau’ yng Ngŵyl Caeredin 2015; Greville’s Whore a deithiodd llynedd ac rwy’n ysgrifennu sioe newydd ar hyn o bryd o’r enw Derek, the Prince of Wales,” aeth Dave yn ei flaen. “Mae’n wych gallu rhannu fy mhrofiadau o weithio ar amrywiaeth o gynyrchiadau ac mewn ystod o genres gydag ein myfyrwyr ac i’w haddysgu am bob agwedd ar y diwydiant.”

Ynghyd â chyd-ddarlithydd BA Actio Dave, Lynne Seymore – sydd hefyd yn actores a chyfarwyddwraig uchel ei pharch – maent yn gallu paratoi myfyrwyr ac i’w tywys drwy eu hastudiaethau yn ogystal â thrwy eu gyrfaoedd. Yn wir, yn y cynhyrchiad hwn o One Flew Over the Cuckoo’s Nest, mae Dave hefyd yn cael y cyfle i weithio gyda dau o raddedigion diweddar Celfyddydau Perfformio Y Drindod Dewi Sant.

“Elfen arall o’r cynhyrchiad hwn sy’n arbennig iawn yw fy mod hefyd yn cael gweithio gyda dau o’n graddedigion – Connor Allen, sy’n actio gyda fi a Joe Jones, sef Rheolwr Llwyfan Cynorthwyol y cynhyrchiad.

“Mae gallu gweithio gyda Connor a Joe yn wych ac rwy’n teimlo’n falch iawn i fod yn rhan o’r un cynhyrchiad. Mae gallu gweithio gyda nhw ar sioe broffesiynol yn grêt ac i’w gweld yn rhoi’r hyn y bu iddynt ei ddysgu yn Y Drindod Dewi Sant ar waith yn ogystal â’u gweld yn tyfu a datblygu yn eu dewis feysydd.”

Mae Connor Allen yn chwarae rhan Aide Warren yn y cynhyrchiad hwn, ac wedi cael ei hyfforddiant yn Y Drindod Dewi Sant, mae’n ymhyfrydu mewn cael y cyfle i ddysgu gan ei gyn-ddarlithydd unwaith eto.

“Mae’n neis ofnadwy cael gweithio gyda Dave ar y cynhyrchiad rhagorol hwn,” meddai Connor. “Fe addysgodd cymaint i mi pan oeddwn yn Y Drindod Dewi Sant ac mae’n dal i fy addysgu nawr – mae’n cwblhau’r cylch.

“Hefyd, mae cael bod yn rhan o gast mor wych â hynny yn un o brif theatrau cynhyrchu Cymru yn brofiad a hanner – mae’n gyffrous ac yn hwyl.”

Ers graddio yn 2013, mae Connor wedi chwarae amrywiaeth o rannau gyda chwmnïau amrywiol – a chan lawer ohonynt gysylltiad â’r Drindod Dewi Sant.

“Yr haf y bu i mi raddio, anogodd Dave i mi fynd am glyweliad i Theatr Ieuenctid Genedlaethol Prydain Fawr ac roeddwn yn ddigon ffodus i gael fy nerbyn.

“Yna, mi es gyda sioe i Gaeredin – sioe a gefnogwyd gan Y Drindod Dewi Sant – cyn cael rôl gyda Taking Flight, y roedd ei gyfarwyddwr artistig wedi fy nysgu am Shakespeare.

“Mae’r ychydig flynyddoedd cyntaf ar ôl graddio yn reit anodd ond rwy’n ffodus i fod â rhwydwaith cefnogi gwych sy’n cynnwys staff Y Drindod Dewi Sant. Mae’n wych nawr i gael y cyfle i fod yn rhan o’r cynhyrchiad arbennig hwn ac i ddysgu a thyfu’n fwy fel perfformiwr – yn arbennig drwy ddysgu gan Dave eto, rhywun sydd wedi addysgu cymaint i mi pan oeddwn yn hyfforddi,” ychwanega Connor.

Gyda disgrifiadau fel ‘anarchaidd’, ‘direidus’ a ‘didostur o hudol’, mae cynhyrchiad Theatr Torch o One Flew Over the Cukoo’s Nest yn un i’w weld.

Bydd y cynhyrchiad yn Theatr Torch, Aberdaugleddau o ddydd Mercher, Hydref 11eg nes dydd Sadwrn, Hydref 28ain. Mae’r cynhyrchiad yn cynnwys iaith gref a themâu oedolion ysgafn ac nid yw’n addas i blant. I archebu tocynnau, ewch i http://torchtheatre.co.uk/

I ddysgu rhagor am y cwrs BA Actio, gallwch gysylltu â Dave yn uniongyrchol drwy e-bostio d.ainsworth@uwtsd.ac.uk

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Dathlu arwyr arbennig Cymru yng nghyfnod Covid

Published

on

FE FYDD 2020 yn aros yn hir iawn yn y cof fel blwyddyn na welsom ni erioed mo’i thebyg. Dyma flwyddyn y Pandemig – ac wrth i ni agosáu at y Nadolig a ffarwelio â’r flwyddyn mae’n bwysicach nag erioed inni gydnabod dewrder ein pobol a’n cymunedau.

Bydd rhaglen arbennig  sef Dathlu Dewrder: Arwyr 2020 ar S4C ar nos Wener, 18 Rhagfyr yn dathlu a dweud diolch wrth sawl grŵp a sawl unigolyn am eu gwaith hynod yn ystod  pandemig Covid-19 gan dalu teyrnged i arwyr tawel y cyfnod clo.

O ofalwyr mewn cartrefi gofal, i’r rheiny fu’n ateb y galw ac yn gwnïo PPEs am oriau maith, i’r rheiny gasglodd arian i goffrau sawl bwrdd iechyd, ac i’r rheiny gollodd anwyliaid – mae pawb â’u straeon a phob stori yn werth ei chlywed.

Yng nghwmni Elin Fflur ac Owain Tudur Jones fe fyddwn ni’n dweud diolch trwy gyflwyno tlws gan y gof, Ann Catrin, i’n harwyr ar ran S4C a Chymru gyfan. Mae Dathlu Dewrder: Arwyr 2020 yn addo deffro’r holl emosiynau – fe fydd y dagrau, y gwenu a’r chwerthin law yn llaw – ond, yr hyn fydd yn aros yn y cof fydd y ‘dewrder’.

Fe fydd sawl wyneb enwog yn ymuno â’r ddalthu gan gynnwys Michael Sheen, Cerys Matthews, Ben Cabango a Geraint Thomas.

Yn ystod rhaglen awr o hyd byddwn yn  clywed straeon 10 mudiad ac unigolion o bob oedran, dros Gymru gyfan gan gynnwys Rhythwyn Evans o Silian, Ceredigion, Banc Bwyd Cwmaman a Joseff, 10 oed o Gaerdydd.

Cafodd Rhythwyn ei ysbrydoli gan y Capten Tom Moore ac fe ddathlodd ei ben-blwydd yn 91 oed trwy gerdded o amgylch ei dŷ 91 o weithiau a chodi £50,000 ar gyfer Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda. Meddai Rhythwyn yn ystod y rhaglen: “O’n i wedi gweld beth wnaeth Capten Tom ei gyflawni ac o’n i’n meddwl, i raddau, gallwn i wneud rhywbeth tebyg.”

Y Capten Tom Moore wnaeth ysbrydoli Joseff hefyd i osod yr her o gerdded 100 milltir ym mis Mehefin a chodi £2,000. “Penderfynais i ar yr elusen Arch Noah (Ysbyty Plant Cymru) oherwydd roedd fy mrawd Steffan yn sâl iawn a phan dw i’n mynd lawr i’r clinig rydw i’n gweld y doctoriaid a’r nyrsys yn gweithio yn galed iawn.”

Meddai Rhian, mam Joseff a Steffan: “Da ni’n mor ddiolchgar i’r staff. Doedd dim byd yn ormod iddyn nhw. O’n nhw’n rhoi pob darn o’u hegni mewn i’w gofal. Nid yn unig i Steffan, ond i bob plentyn oedd yna. A da ni’n gwybod roedd e’n cael y gofal gorau galle fe.”

Mae Banc Bwyd Cwmaman – un o’r mudiadau sy’n cael clod yn ystod y rhaglen Dathlu Dewrder: Arwyr 2020 – wedi helpu dros 2,000 o bobl yn ystod y pandemig Covid-19.

Un o’r rheiny yw Sarah Davies a’i theulu sy’n cynnwys pump o blant. Meddai Sarah: “Mae 2020 wedi bod yn anodd iawn. Ar ddechrau’r lockdown dim ond un cyflog oedd yn dod mewn achos roedd rhaid i fi orffen gwaith. Roedd e’n jysd ‘ o le mae’r bwyd yn mynd i ddod’, ‘o ble mae’r arian yn mynd i ddod i dalu am yr holl filiau a rhent’?”

Ond diolch i Fanc Bwyd Cwmaman fe ddaeth Sarah a’i theulu trwy gyfnod anodd iawn. “Wnaethon’ nhw rhoi popeth i ni – o’n i mor relieved achos roedd rhywun mas ‘na yn helpu pobol. Mae ‘na lawer o deuluoedd sydd yn stryglan – maen nhw’n gweithio ond sdim lot o arian yn dod mewn,” meddai Sarah.

Ymysg eraill sydd yn cael eu hanrhydeddu mae Catrin ‘Toffoc’ Jones am ei gwaith hi gyda Côr-ona a Jessica, 10 oed o ardal Deiniolen am ysgrifennu llythyrau i henoed yr ardal er mwyn iddyn nhw beidio teimlo’n unig.

Yn goron ar y cyfan ac yn ddiweddglo perffaith i’n rhaglen fe fydd Elin Fflur yn canu cân newydd sbon fydd yn anrhydeddu ein harwyr, cân fydd yn rhoi’r flwyddyn a’n straeon anhygoel ar gof a chadw.

Continue Reading

Cymraeg

Prosiectau a gymorthir gan y Gronfa Datblygu Cynaliadwy

Published

on

BYDD pedwar prosiect cymunedol sy’n ceisio lleihau allyriadau carbon ac ymateb i’r argyfwng hinsawdd yn cael cymorth gwerth dros £39,000 gan Gronfa Datblygu Cynaliadwy Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro.

Yn ei gyfarfod ym mis Tachwedd, cytunodd Pwyllgor Cronfa’r Awdurdod i gefnogi ceisiadau gan Theatr Gwaun, Neuadd Bentref Marloes a Sain Ffraid, Mencap Sir Benfro Cyf. ac Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru.

Dywedodd Cadeirydd Pwyllgor y Gronfa, y Cynghorydd Mike James: “Roeddem wrth ein bodd o weld cymaint o amrywiaeth yn y ceisiadau a ddaeth i law gan eu bod yn dangos y ffyrdd arloesol y mae cymunedau yn y Parc Cenedlaethol yn chwarae eu rhan i ymateb i’r argyfwng hinsawdd.

“Byddem yn annog unrhyw fudiad neu grŵp a gaiff ei arwain gan y gymuned sydd angen cymorth i ariannu prosiectau a fydd yn helpu i leihau carbon a/neu ymateb i newid yn yr hinsawdd, i wneud cais cyn gynted â phosib.”
Bydd Theatr Gwaun yn defnyddio’r cyllid i osod paneli solar fel rhan o’i gwaith i leihau faint o ynni a ddefnyddir yn y theatr, sinema a lleoliad digwyddiadau.

Bydd y cyllid a roddir i Neuadd Gymunedol Marloes a Sain Ffraid yn cyfrannu at brynu a gosod System Fatris i ategu system ffotofoltäig (PV) newydd, gan alluogi’r neuadd i storio unrhyw gyflenwad pŵer ac, yn ei thro, leihau costau rhedeg a lleihau ôl troed carbon y gymuned.

Rhoddwyd cymorth ariannol i Mencap Sir Benfro Cyf. er mwyn cyfrannu at bedwar maes o fesurau effeithlonrwydd ynni yng Ngerddi Ystagbwll, Sir Benfro yn cynnwys pibellau i gysylltu tanc casglu dŵr glaw â phwll, gwella insiwleiddio o amgylch pibellau dŵr poeth ac uned ynni solar ar gyfer gorsaf olchi.

Bydd cyllid Cronfa Datblygu Cynaliadwy Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru yn cyfrannu at wella systemau dŵr a phaneli solar ac uwchraddio systemau ar ynysoedd Sgomer a Sgogwm.

Ychwanegodd Lisa Morgan, Pennaeth Ynysoedd a Môr Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru: “Rydyn ni wedi nodi sawl maes lle gallem leihau ein hallyriadau carbon ac arbed arian, er mwyn gallu ei wario’n well ar ein gwaith cadwraeth hanfodol.

“Bydd y grant hwn yn ein galluogi i ddod â hanfodion bywyd bob dydd i Sgomer a Sgogwm, gan ddiweddaru systemau solar presennol i gymeradwyo effeithlonrwydd a gosod hidlyddion UV i wneud dŵr ffynnon yr ynys yn ddiogel i’w yfed.”

“Bydd y ddwy ynys yn gallu yfed eu dŵr ffynnon heb orfod ei ferwi’n gyntaf ac mae wardeiniaid a gwirfoddolwyr Sgogwm yn edrych ymlaen yn arw at y posibilrwydd o gael cawod boeth y tymor nesaf.”

Yn ogystal â’r pedwar prosiect llwyddiannus, gohiriwyd dau gais er mwyn cyflwyno rhagor o wybodaeth i’r pwyllgor ac roedd un yn aflwyddiannus.

Y dyddiad cau nesaf ar gyfer derbyn ceisiadau yw 12 hanner dydd, ddydd Llun 14 Rhagfyr 2020.

 

Continue Reading

Cymraeg

Nyrsys – angylion ac arwyr Covid-19

Published

on

DROS y flwyddyn ddiwethaf, mae’r ffordd y mae’r byd yn gweld nyrsys a gweithwyr y Gwasanaeth Iechyd Genedlaethol yng Nghymru wedi newid wrth i bandemig Covid-19 fwrw Cymru.
Mae nyrsys wedi bod yna i ni erioed – yr angylion tawel sy’n gofalu amdanom ni trwy gydol ein hoes. Yn ystod 2020, maen nhw wedi esblygu i fod yn arwyr go iawn gyda phobl yn dod allan o’u tai yn wythnosol i ddathlu a chlodfori’r dynion a’r merched ymroddedig a dewr yma.
Mae Nyrsys – cyfres newydd sy’n dechrau ar S4C ar Nos Fercher, 25 Tachwedd – yn mynd â ni at lygad y ffynnon trwy ddilyn gwaith nyrsys cymunedol Bwrdd Iechyd Hywel Dda yng ngorllewin Cymru drwy gyfnod y pandemig.
Mae nyrsys y gymuned yn gofalu am y cleifion mwyaf bregus yn eu cartrefi. Yn ystod blwyddyn unigryw, mae’r pwysau ar nyrsys cymunedol gorllewin Cymru yn fwy nag erioed o’r blaen.
Yn y rhaglen gyntaf, byddwn yn dilyn Elen Lewis, nyrs yn ardal Aberteifi, sydd wedi cael profiad personol o effaith Covid-19. Fe gollodd Elen ei modryb, Undeg, ym mis Ebrill ac roedd y golled yn sioc i’r teulu cyfan.
Meddai Elen: “Ar ddechre mis Ebrill, o ni yn gwybod ei bod hi yn sâl gartre – a doedd hi ddim yn gwella. Nath y doctor hala hi mewn i Ysbyty Glangwili, a gath hi ei hala bron yn syth wedyn i’r uned gofal dwys lan fan ‘na. Ond yn anffodus, ddath hi byth gartre.
“Ar ôl iddi fynd mewn i’r ysbyty, achos y lockdown oedd neb yn gallu mynd mewn i weld hi.  Roedd ei gŵr, Tudur, wedyn ‘di gorfod dod gartre a chael galwad ffôn wedyn i ddweud bod hi wedi mynd. A fi jyst yn meddwl shwt oedd e’n teimlo ddim yn gallu bod yna, ddim yn gallu mynd lan i ddala ei llaw hi, oedd e jyst yn greulon colli rhywun y ffordd ‘na.”
“Y gwir yw sdim neb yn saff wrth y feirws ‘ma. Ma fe dal yma. Diogelu cleifion, diogelu ein hunain, wel ‘na gyd y’ ni yn gallu neud.”
Mae Siân Williams, nyrs yn Cross Hands, Sir Gaerfyrddin yn cytuno. “Ni ‘di cael haf eitha’ gwael gyda Covid, fel nyrsys. Mae ‘di bod yn rili anodd treial addasu i weithio’n wahanol,  treial neud y penderfyniadau sydd yn iawn i’r cleifion, neud siŵr bod nhw’n saff, neud siŵr bod ni’n saff…”
Yn ystod y rhaglen gyntaf cawn weld cymaint y mae cleifion yn dibynnu ar y nyrsys cymunedol nid yn unig i ddarparu gofal ond fel cwmni hefyd.
Gan fod cleifion yn fwy caeth na’r arfer i’w cartrefi yn y cyfnod clo, mae ‘na groeso mawr i Elen ar ambell aelwyd gan gynnwys Molly James sydd yn ei 90au ac yn dioddef gyda chlwyf poenus ar ei choes.
Mae Elen hefyd yn mynd i drin Bernadette Dolan sy’n gwella ar ôl cael pum llawdriniaeth ar ei choes yn dilyn cwymp fis Rhagfyr diwethaf. Fe gafodd blatiau metel wedi’u gosod yn ei choes ond fe wnaeth ei chorff eu gwrthod felly bu’n rhaid iddi gael llawdriniaeth i dynnu’r cyfan allan ym mis Mehefin yn ystod y Clo Mawr.
Draw i Cross Hands, Sir Caerfyrddin ac rydym yn dilyn y nyrs Siân Williams wrth iddi hi ymweld â George, dyn ifanc 18 oed â spina bifida. Roedd George i fod i gael llawdriniaeth ar ei goluddyn fyddai’n sicrhau ei fod yn gallu byw yn fwy annibynnol, ond mae hynny wedi cael ei ohirio yn sgil Covid-19, felly bydd rhaid iddo aros tan y flwyddyn nesaf.
Yn y rhaglen hon hefyd, fe fyddwn yn gweld sut mae Siân yn ymateb i achos brys. Mae’r tîm yn cael galwad bod gwraig wedi cwympo ar lawr yn ei chartref ac wedi bod yno dros nos. Cawn weld y cyffro i gyd yn y ganolfan iechyd ac ar leoliad wrth iddyn nhw alw’r gwasanaethau brys i agor y drws a mynd â’r wraig i’r ysbyty.
Yn yr ail raglen yn y gyfres, byddwn yn cwrdd â Teleri Gwyther sy’n gweithio fel Nyrs Methiant y Galon yng Ngheredigion. Mae ganddi bron 40 mlynedd o brofiad yn gweithio fel nyrs. Fe fydd yn ymweld â Trevor Peregrine, gafodd ddwy stent wedi’i osod yn ei galon yn ddiweddar, ond er hynny, mae’n ŵr ffit ac iach yn ei 90au sydd wedi teithio’r byd yn ystod ei fywyd.
Byddwn hefyd yn dilyn Lowri Davies, nyrs ifanc, ar ei diwrnod cyntaf o drin cleifion ar ei phen ei hun. Fe glywn am ei theimladau a’i nerfusrwydd o orfod mynd i mewn i gartrefi cleifion a gwneud penderfyniadau yn y fan a’r lle.
Continue Reading

Popular This Week