Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Jonathan Edwards AS yn ysgrifennu

Published

on

Jonathan Edwards: Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision

UN O fy gweithredoedd olaf yn San Steffan cyn y Nadolig oedd gosod cynnig gerbron y Senedd oedd yn mynegi pryder am ail ddyfodiad y diwydiant caethweision yng ngogledd Affrica.

Darlledwr Americanaidd CNN wnaeth ddatgelu’r erchylltra wrth i’w gohebwyr deithio i Libya a darganfod masnach mewn pobl, gyda dynion a merched ifainc yn cael eu gwerthu mewn ocsiwn agored. Yn aml byddai y dioddefwyr wedi wynebu trais rhywiol ac artaith cyn cael eu gwerthu.

Tarddiad y broblem yw y symudiad o fudwyr economaidd o wledydd i’r de o anialwch y Sahara i Lybia mewn ymgais i groesi Môr y Canoldir i Ewrop. Rydym yn sôn am smyglo pobl ar lefel ddiwydiannol gyda’r ifainc yn heidio wrth lyncu addewidion o ddianc rhag tlodi Affrica i gyfoeth Ewrop.

Mae yn anodd credu yn yr 21 Ganrif bod sefyllfa yn bodoli unrhyw le yn y byd lle mae pobl yn cael eu trin fel eiddo, i’w brynu a gwerthu a’u cam-drin. Rhywbeth chi’n darllen mewn nofelau, llyfrau hanes, neu gwylio mewn ffilmiau – perthyn i oes tywyll yn hanes dynolryw – yw masnach pobl. Craidd caethwasiaeth wrth gwrs yw bod rhai pobl yn llwyr israddol, heb unrhyw hawliau dynol o unrhyw fath. Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

O ystyried graddfa y datgeliadau gan CNN mae’n amlwg bod angen gweithredu ar frys ar lefel rhyngwladol. Mae rôl sylfaenol i’r Cenhedloedd Unedig ac i Undeb Affrica i greu polisïau rhyngwladol addas. Yn bersonol credaf bod angen ymateb polisi wedi selio ar tair golofn sylfaenol:

Yn gyntaf rhaid adfer grym llywodraeth Libya dros holl diriogaeth y wladwriaeth ac adfer rheolaeth cyfreithiol wedi selio ar hawliau dynol sylfaenol. Un o sgil effeithiau rhyfel y Gorllewin yn erbyn Gaddafi oedd anrhefn gwleidyddol dros tiriogaeth Libya wrth i’r llywodraeth newydd methu cadw rheolaeth dros y wlad. Gyda rhannau enfawr o Libya bellach mewn stad o anrhefn does dim syndod bod gweithredoedd hollol dychrynllyd wedi dychwelyd. Unwaith eto mae gwers i wledydd y Gorllewin bod yna goblygiadau dirfawr i gweithredoedd milwrol tramor. Mae ‘regime change’ wrth gwrs yn anghyfreithlon ac roedd yn hollol anghyfrifol i Cameron a Sarkozy golchi eu dwylo o Libya yn syth ar ôl y rhyfel.

Yn ail mae angen rhaglenni addysgiadol yn y gwledydd i’r de o’r Sahara sy’n rhybuddio pobl am ffawd mudwyr economaidd i gystadlu gyda propaganda y smyglwyr. Yn fwy na hynny rhaid mynd i’r afael a’r tlodi enfawr yn y gwledydd dan sylw a delio gyda rhyfeloedd yr ardal. Haws dweud na gwneud yn sicr ond rhaid I ni sylweddoli yn y Gorllewin yn yr oes modern os oes problemau mewn gwledydd tlawd y byd mae nhw’n datblygu yn gloi yn broblem i ni hefyd. Y gwirionedd yw bydd angen ail dosbarthu cyfoeth ac adnoddau yn sylweddol yn hytrach na system economaidd sy’n ecsploitio’r tlawd a canoli pwer, cyfoeth a grym ymysg yr elit.

Yn olaf bydd angen atgyfnerthu systemau sy’n atal y llif anghyfreithlon o fudwyr economaidd o Affrica i Ewrop. Mae derbyn ffoaduriaid wrth gwrs yn fater hollol gwahanol ac rwy’n falch iawn gweld mai Sir Gar, dan reolaeth Plaid Cymru, sydd ar ben rhestr Cynghorau Cymru o ran gweithredu ein cyfrifoldebau dyngarol. Siomedig iawn oedd darllen bod nifer fawr o gynghorau dan reolaeth y Blaid Lafur heb derbyn yr un ffoadur blwyddyn diwethaf.

Heb gweithredu cynhwysfawr ar y tri lefel uchod pryderaf ond gwaethygu bydd y sefyllfa.

I orffen hoffwn dymuno Blwyddyn Newydd Dda i holl ddarllenwyr yr Herald. Cawn obeithio am flwyddyn heddychlon a llewyrchus i bawb.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

The Little Mill Players yn cyflwyno Robin Hood and the Babes in the Wood gan Ben Crocker

Published

on

Robin Hood and the Babes in the Wood’ yw Pantomeim y Little Mill Players eleni. Bydd y perfformiadau yn Theatr Felinfach o Nos Iau 30 Ionawr i Nos Sadwrn 01 Chwefror am 7:30pm. Cynhelir perfformiad matinée hefyd ar brynhawn Sadwrn, 01 Chwefror am 2:30yp.

Efallai mai Robin Hood yw’r saethwr gorau yn yr ardal, ond a wnaiff e lwyddo i ddianc o grafangau Siryf Nottingham ac achub y babanod? Dewch i ymuno â Winnie Widebottom, Marion, Little Joan, Friar Tuck a’r cymeriadau eraill (a hefyd, er syndod, Sefydliad y Merched ‘Smugglers Cove’ sydd wedi dod i Goedwig Sherwood ar wyliau gwersylla a llwyddo i gael eu dal yn yr antur). Dewch i floeddio, hisian a chael gwledd o hwyl trwy chwerthin a chân yn y cynhyrchiad teuluol hwn.

Mae’r Little Mill Players wedi bodoli ers cychwyn Theatr Felinfach yn 1972. Daw aelodau’r cwmni o wahanol rannau o Geredigion a hyd yn oed Sir Gaerfyrddin. Mae ystod oedran y cast yn amrywio o 7 i 60+ ac mae eu swyddi’n amrywio o waith llafur i reolwyr yn ogystal â disgyblion ysgol a myfyrwyr. Eleni maent wrth eu bodd eto o gael sawl wyneb newydd ac maent yn obeithiol y bydd y duedd hon yn parhau.

Mae cyfarwyddwr y sioe, Stephen Entwistle, wedi bod yn aelod o’r grŵp ers dros 16 mlynedd. Dechreuodd fywyd gyda’r grŵp fel y Cyfarwyddwr Cerdd, yna aeth ymlaen i’r llwyfan a bellach ef yw’r bos!

Un o’r aelodau sydd wedi gwasanaethu hiraf yn y cast cyfredol yw Dilys Megicks, cynorthwyydd cynhyrchu’r sioe, ac mae wedi bod yn aelod ers rhyw 24 mlynedd. Yn ystod yr amser hwnnw mae hi wedi portreadu amrywiaeth eang o gymeriadau gan gynnwys dynes ddrwg, cyw iâr ac ar hyn o bryd mae’n Gadeirydd Sefydliad y Merched Smuggler’s Cove! Mae hi’n mwynhau pob agwedd o’r pantomeim traddodiadol.

Aelod arall, sydd bellach yn aelod sefydlog o’r cast yw Andrew Tyrrell sydd, dros y blynyddoedd, wedi perchenogi rôl y panto ‘Dame’ iddo’i hun. Yn sicr, fe yw digrifwr y cast. Mae Andrew hefyd yn gyfrifol am adeiladu propiau ac unrhyw anghenion adeiladu ar gyfer y cynhyrchiad.

Cofiwch ddilyn tudalen Facebook Theatr Felinfach i gael cyfleoedd i ennill tocynnau i’r cynhyrchiad. Mae tocynnau ar gael o Swyddfa Docynnau Theatr Felinfach ar 01570 470697 neu ar-lein drwy theatrfelinfach.cymru. Prisiau’r tocynnau yw £9 i oedolion, 8 i bensiynwyr a £6 i blant.

Continue Reading

Cymraeg

Galw am wirfoddolwyr GIG yng Ngheredigion

Published

on

Gall gwirfoddoli i’r GIG fod yn hynod werth chweil ac mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn chwilio am bobl newydd i ymuno â’u gwasanaeth Gwirfoddoli dros Iechyd yng Ngheredigion.

Mae yna lawer o resymau pam y gallwch chi ystyried gwirfoddoli gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda. Mae’n ffordd wych o gael profiad o amgylchedd ysbyty os ydych chi’n ystyried gyrfa ym maes iechyd. Gall hefyd eich helpu i roi rhywbeth yn ôl os ydych chi wedi bod yn glaf eich hun neu os oedd gennych berthynas yn yr ysbyty.

Mae yna lawer o wahanol rolau gwirfoddol ar gael fel bod yn gyfaill i’n cleifion ar ein wardiau neu groesawu ymwelwyr i’r ysbyty wrth y dderbynfa ac rydyn ni’n chwilio’n arbennig am bobl a fyddai’n gallu helpu gyda’r troli siop a bod yn gyfaill i’n cleifion ar ein wardiau yn Ysbyty Bronglais.

Bydd sesiynau gwybodaeth gwirfoddolwyr yn cael eu cynnal ym mis Chwefror a gall unrhyw un a allai fod â diddordeb mewn bod yn wirfoddolwr ddarganfod mwy trwy gysylltu â’r tîm Gwirfoddoli dros Iechyd ar 01267 244401 neu HDd.VolunteerForHealth@wales.nhs.uk.

Dywedodd David Fretwell, Rheolwr Gwirfoddolwyr Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda: “Un o’r buddion mwyaf y gall gwirfoddolwyr ei gynnig i’r GIG yw’r gefnogaeth a’r cysur a rowch i’n cleifion. Rydyn ni eisiau sefydlu troli siop yn Ysbyty Bronglais ond rydyn ni’n annog unrhyw un sy’n lleol i Geredigion ac sydd eisiau gwirfoddoli i gysylltu. ”

I ddarganfod mwy am Wasanaeth Gwirfoddoli dros Iechyd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ewch i: www.hywelddahb.wales.nhs.uk/Gwirfoddoli

Continue Reading

Cymraeg

Menter Iaith leol ar restr fer gwobrau cenedlaethol

Published

on

Mae Cered, Menter Iaith Ceredigion, wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer un o wobrau cenedlaethol y Mentrau Iaith. Mae’r Seremoni Wobrwyo, sy’n digwydd am y tro cyntaf erioed ar 22 Ionawr, yn dathlu gwaith arbennig y rhwydwaith wrth hyrwyddo a chynyddu defnydd o’r Gymraeg mewn cymunedau yng Nghymru.

Mae CERED, sydd yn gweithio gyda phobl o bob oed i gynyddu a datblygu’r defnydd o’r Gymraeg yng Ngheredigion, wedi cyrraedd y 3 uchaf ar gyfer y categori ‘Datblygu Cymunedol’ a hynny ar sail eu gwaith gyda Iwcadwli.

Cerddorfa iwcalele yn Aberystwyth yw Iwcadwli a sefydlwyd gan Steffan Rees, un o Swyddogion Datblygu CERED, ym mis Hydref 2018. Mae’r gerddorfa yn perfformio yn helaeth mewn digwyddiadau lleol gan gyflwyno cerddoriaeth Gymraeg mewn ffordd unigryw a hwyliog i ymwelwyr a chynulleidfaoedd amrywiol lleol. Er taw Cymraeg yw iaith yr ymarferion a’r caneuon mae llawer o’r aelodau yn ddysgwyr Cymraeg ac yn gweld Iwcadwli fel cyfle i fagu hyder i ddefnyddio’r Gymraeg o ddydd i ddydd. Mae’r gerddorfa yn mynd o nerth i nerth ac mae Steffan bellach yn cynnal sesiynau ychwanegol i gynnig hyfforddiant i’r rhai sydd am ymuno a’r gerddorfa am y tro cyntaf.

Dywed Non Davies, Rheolwr Cered, “Mae Cerddorfa Iwcadwli wedi bod yn gyfle arbennig i hybu’r Gymraeg yn ardal Aberystwyth gan dynnu aelodau o bob oed ac o wahanol gefndiroedd at ei gilydd. Mae aelodaeth y gerddorfa yn parhau i dyfu ac mae’n braf gweld cymaint yn cael mwynhad o ddefnyddio’r Gymraeg yn gymdeithasol. Ry’n ni’n hynod o falch o gael ein henwebi ar gyfer gwobr genedlaethol sydd nid yn unig yn cydnabod llwyddiant y gwaith ond sydd hefyd yn rhoi cyfle i ni ddathlu’r llwyddiant hwnnw.”

Ynghyd â chategorïau ‘Cydweithio’, ‘Technoleg’, ‘Digwyddiad’ a ‘Gwirfoddoli’, bydd yr enillwyr yn cael eu cyhoeddi yn Noson Dathlu’r Mentrau Iaith yng Ngwesty’r Marine Aberystwyth ar 22 Ionawr, 2020.

Mae’r Mentrau Iaith yn gweithio i gryfhau’r defnydd o’r Gymraeg mewn cymunedau dros Gymru gan anelu i gynyddu’r nifer o siaradwyr i filiwn erbyn 2050 yn unol a strategaeth Llywodraeth Cymru.

Dywedodd Gweinidog y Gymraeg, Eluned Morgan, “Llongyfarchiadau i bawb sydd wedi cael eu henwebu i dderbyn gwobr. Rydyn ni’n buddsoddi dros £2.5 miliwn yn y Mentrau Iaith drwy’r Grant Hybu a Hyrwyddo’r Gymraeg. Heb gymorth gwirfoddolwyr, ni fydd modd i’r Mentrau Iaith gynnig yr amrywiaeth helaeth o ddigwyddiadau trwy Gymru i gyd. Mae’r digwyddiadau ac ymyraethau hyn yn holl bwysig wrth sicrhau dyfodol yr iaith Gymraeg. Diolch i bawb am eu hymroddiad.”

Gallwch ddarganfod mwy ar y wefan yma: http://mentrauiaith.cymru/dathlur-mentrau-iaith/

Continue Reading

Popular This Week