Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Camau gofalus cyntaf allan o’r cyfnod clo

Published

on

GYDA niferoedd y Coronafeirws yn gostwng ar draws Cymru, mae Llywodraeth Cymru’n llacio rhai cyfyngiadau’n ofalus ac yn raddol er mwyn dechrau dod â Chymru allan o’r cyfnod clo.
Bydd pob sector yn cael ei ailagor yn raddol, yn ofalus ac yn bwyllog, gan barhau i fod yn wyliadwrus o’r posibilrwydd y gall achosion gynyddu.

Dydd Sadwrn, 13 Mawrth

Bydd y gofyniad i ‘aros adref’ yn cael ei lacio, gan gyflwyno gofyniad i aros yn lleol o fewn 5 milltir o’ch cartref yn ei le. Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod y ffaith y bydd gwahaniaethau ar gyfer ardaloedd mwy gwledig.

  • Caniateir i hyd at bedwar aelod o ddwy aelwyd gwrdd yn yr awyr agored. Gall hyn fod mewn gerddi preifat neu fannau eraill yn yr awyr agored. Nid yw plant o dan 11 oed yn cael eu cynnwys yn y niferoedd hyn. Mae cynnal pellter cymdeithasol yn parhau i fod yn berthnasol, ac ni chaniateir cymysgu dan do.
  • Bydd gweithgareddau a chyfleusterau chwaraeon awyr agored yn gallu ailagor. Mae’r rhain yn cynnwys cyrsiau golff, cyrtiau pêl-fasged, a chyrtiau tennis. Dim mwy na phedwar person o ddwy aelwyd.
  • Gall ymweliadau â chartrefi gofal ailddechrau. Yng Ngheredigion, bydd ymweliadau â phob cartref gofal yn parhau i gael eu hatal tan ddechrau mis Ebrill, fel y nodir isod. Rydym hefyd yn ddiolchgar am gydweithrediad y cartrefi gofal preifat sydd hefyd wedi parhau i atal ymweliadau. Mae’r Cyngor wedi cymryd y cam hwn er mwyn diogelu iechyd, diogelwch a lles ein holl breswylwyr a staff. Mae gofalu am breswylwyr ein cartrefi gofal yn hollbwysig i ni. Mae staff ym mhob Cartref Gofal ledled Ceredigion yn cael prawf COVID-19 bob pythefnos, yn unol â chanllawiau’r llywodraeth. Rydym yn deall pa mor anodd y gallai hyn fod i berthnasau a phreswylwyr, a byddant yn parhau i allu cyfathrebu drwy alwadau ffôn a thrwy gyfleusterau fideogynadledda/galwadau skype.

Dydd Llun, 15 Mawrth

  • Bydd pob disgybl ysgol gynradd a blynyddoedd 11, 12 a 13 yn dychwelyd i’r ysgol. Bydd rhieni a gwarcheidwaid yn cael gwybod am y trefniadau penodol gan eu hysgol.
  • Bydd siopau trin gwallt a siopau barbwr yn gallu ailagor ar gyfer apwyntiadau trin gwallt.

Dydd Mercher, 17 Mawrth

  • Bydd y Gwasanaeth Clicio a Chasglu Llyfrgelloedd yn ail-ddechrau.

Dydd Llun, 22 Mawrth

  • Bydd blwyddyn 10 yn dychwelyd i’r ysgol. Efallai y bydd rhai disgyblion unigol ym mlynyddoedd 7, 8 a 9 yn cael cyfle i ymweld â’r ysgol i gael sesiwn dal i fyny byr. Bydd rhieni a gwarcheidwaid yn cael gwybod am y trefniadau penodol gan eu hysgol.
  • Bydd siopau manwerthu nad ydynt yn hanfodol yn dechrau ailagor yn raddol a bydd y cyfyngiadau ar werthu eitemau nad ydynt yn hanfodol yn cael eu codi.
  • Bydd canolfannau garddio yn gallu ailagor.

Dydd Sadwrn, 27 Mawrth

  • Os bydd yr amodau iechyd cyhoeddus yn parhau i fod yn ffafriol, bydd y cyfyngiadau aros lleol yn cael eu codi i ganiatáu i bobl deithio yng Nghymru.
  • Os bydd yr amodau iechyd cyhoeddus yn parhau i fod yn ffafriol, bydd llety gwyliau hunangynhwysol yn ailagor ar gyfer un aelwyd.
  • Os bydd yr amodau iechyd cyhoeddus yn parhau i fod yn ffafriol, bydd gweithgareddau wedi’u trefnu yn yr awyr agored ar gyfer plant yn cael ailddechrau.

Dydd Iau, 01 Ebrill

  • Caniateir ymweliadau yng Nghartrefi Gofal Preswyl y Cyngor. Bydd pob preswylydd yn gallu nodi un ymwelydd dynodedig ar gyfer un ymweliad 30 munud o hyd bob wythnos. Bydd yr holl ymweliadau cychwynnol yn cael eu cynnal yn y podiau/cyfleusterau ymweld. Bydd yn ofynnol i bob ymwelydd lenwi holiadur iechyd cyn pob ymweliad. Mae llythyrau wedi cael eu hanfon at bob teulu ynglŷn â sut i drefnu ymweliad.

Dydd Llun, 12 Ebrill

  • Os bydd yr amodau iechyd cyhoeddus yn parhau i fod yn ffafriol, bydd pob siop a phob gwasanaeth cyswllt agos yn gallu ailagor.

Mae rhagor o fanylion a gwybodaeth ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru: Cliciwch Yma

Bydd £150 miliwn ychwanegol ar gael tan ddiwedd mis Mawrth i gefnogi’r busnesau hynny nad ydynt yn cael agor eto. Bydd yr arian ychwanegol yn golygu y bydd busnesau yn y sectorau lletygarwch, twristiaeth a hamdden, a busnesau manwerthu nad ydynt hanfodol, yn gymwys i gael taliad ychwanegol o hyd at £5,000 os ydynt yn talu ardrethi annomestig.

Nid dyma’r amser i ymlacio

Nid yw’r Coronafeirws wedi diflannu. Gadewch i ni aros yn ddiogel a pharhau i fod yn wyliadwrus. Gall yr holl ddyddiadau hyn yn y dyfodol newid, yn unol â chyfraddau trosglwyddo, cyflwyno brechlynnau ac amrywiolynnau.

Mae mor bwysig ag erioed ein bod ni i gyd yn cadw pellter diogel, yn golchi ein dwylo’n rheolaidd ac yn gwisgo masg pan nad oes modd cadw pellter cymdeithasol.

Os oes gennych unrhyw un o symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn ydynt, mae’n rhaid i chi hunanynysu gartref a threfnu prawf ar unwaith, a’r unig adeg y dylech adael eich cartref yw i gael prawf. Byddwch yn ymwybodol o symptomau eraill yn gynnar, megis cur pen, blinder a phoenau cyffredinol sydd fel arfer yn gysylltiedig â’r ffliw. Gellir archebu prawf ar-lein https://llyw.cymru/cael-prawf-coronafeirws-covid-19 neu drwy ffonio 119.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Hwyl hanner tymor yn dechrau wrth i’r Parc Cenedlaethol agor

Published

on

Wrth i Sir Benfro ddod allan o’r cyfyngiadau symud ac wrth i fusnesau ddechrau ailagor, mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn croesawu ymwelwyr yn ôl i Gastell Caeriw, Pentref Oes Haearn Castell Henllys ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc yn ystod yr hanner tymor hwn.

Gyda dewis cyffrous o weithgareddau i weddu i bob oed, a chaffis i ategu diwrnod allan, mae rhywbeth i bawb ym mhob un o atyniadau poblogaidd yr Awdurdod i ymwelwyr.

Yng Nghastell Caeriw rhwng 2 a 6 Mehefin, bydd taith ‘Horrid Histories’ yn cael ei chynnal yn rhad ac am ddim i’r genhedlaeth iau gyda straeon arswydus, chwedlau dychrynllyd ac adroddiadau anghynnes am fywyd yn y castell. Defnyddiwch eich ffôn i chwilio am ddreigiau fel rhan o’n Helfa Ddreigiau.

Daw’r Castell yn fyw unwaith eto yn y cyfnod Canoloesol ddydd Sul 30 Mai tan ddydd Mawrth 1 Mehefin gyda Bowlore yn arwain yr arddangosfeydd ymladd â chleddyfau, saethyddiaeth ac arfau, gyda thâl bychan am rai gweithgareddau.

Cyfle i fod yn ganwriad neu ryfelwr lliwgar gwyllt ar Ddiwrnod y Rhufeiniaid Rheibus ym Mhentref Oes Haearn Castell Henllys yr hanner tymor hwn.

Rhaid archebu tocynnau ar gyfer digwyddiadau ar-lein yn www.carewcastle.com. Mae’r Castell ar agor rhwng 10am a 4pm, Ystafell De Nest rhwng 11am a 4pm ac mae’r Felin Heli ar agor rhwng 11.30am a 5pm.

Am rywbeth hollol wahanol, ewch draw i Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc yn Nhyddewi, sydd ar agor ar hyn o bryd rhwng 10am a 3pm, i gael cyfle i weld arddangosfa Amgueddfa Genedlaethol Cymru am fyd rhyfeddol pryfed genwair, sy’n arddangos hyd at 6 Mehefin.

Mae’r oriel yn gartref i ddau fan arddangos a’r Tŵr Artistiaid Preswyl gydag arddangosfeydd hyfryd o dirluniau i’w mwynhau ac i’ch ysbrydoli. Ar ôl hynny, gellir ymweld â Chaffi’r Pererin, sy’n agored rhwng 10am a 3.30pm gyda seddi dan do ac yn yr awyr agored.

Mae’n werth ymweld â’r arddangosfa Vermilion fywiog gan Joy Dixon, gwaith manwl godidog Clive Gould ac Arfordir a Chefn Gwlad Sir Benfro gan Graham Brace, a’r cydweithrediad seramig crog rhwng Ian McDonald a Maria Jones. Ewch i www.orielyparc.co.uk i gael manylion arddangosfeydd a chyfleusterau.

Mae’n werth ymweld â’r oriel a’r arddangosfeydd yn Oriel y Parc yn ystod yr hanner tymor hwn. (c. Graham Brace)

Ym Mhentref Oes Haearn Castell Henllys, mae eich antur hynafol yn disgwyl amdanoch ar Ddiwrnodau Profi’r Oes Haearn rhwng dydd Sadwrn 29 Mai a dydd Llun 31 Mai a dydd Mercher 2 Mehefin a dydd Iau 4 Mehefin.

Dysgwch sut roedd pentrefwyr yn paratoi ar gyfer brwydr, beth oedden nhw’n ei fwyta, sut roedden nhw’n gwneud eu dillad a’u tai crwn. Ddydd Mawrth 1 Mehefin bydd y Rhufeiniaid Rheibus yn ymosod ar Gastell Henllys – a fyddwch chi’n ymuno â’r Lleng Rufeinig neu’n ymuno â’r Frenhines Buddug i’w herio nhw?

Hefyd yn ystod yr wythnos hanner tymor mae gweithdai Byw yn y Gwyllt, Yr Hen Geltiaid a Thecstilau Creadigol. Codir tâl bychan am ddigwyddiadau felly ewch i www.castellhenllys.com am fanylion a gwybodaeth archebu.

I’r rheini sy’n chwilio am antur awyr agored, mae dewis gwych o ddigwyddiadau i’r teulu, gan gynnwys taith gerdded Blodau Gwyllt yn Freshwater East, ddydd Mawrth 25 Mai, dau ddigwyddiad Ystlumod Ysblennydd gyda’r nos – yn Nhyddewi ddydd Sul 30 Mai ac yng Nghastell Caeriw ddydd Iau 3 Mehefin.

Mae yna hefyd daith gerdded ar Faes Tanio Castellmartin ddydd Llun 31 Mai a thaith gerdded Gymraeg yng Nghwm Gwaun ddydd Iau 2 Mehefin. Mae’n rhaid archebu lle ar gyfer y digwyddiadau hyn yn www.pembrokeshirecoast.wales/events.

Continue Reading

Cymraeg

Academyddion Aberystwyth yng Ngŵyl y Gelli

Published

on

Bydd tri academydd o Brifysgol Aberystwyth ar raglen Gŵyl y Gelli eleni, a ddarlledir am ddim ar-lein o’r Gelli Gandryll o 26 Mai tan 6 Mehefin.

Yn yr ŵyl, fe gyflwynir yr Athro Mererid Hopwood, a ymunodd â Phrifysgol Aberystwyth fel Athro’r Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ym mis Ionawr 2021, yn Gymrawd Rhyngwladol newydd Cymru Greadigol Gŵyl y Gelli.  Ac fe drafodir rhai cwestiynau sy’n berthnasol iawn i’r byd sydd ohoni, yng nghyd-destun pandemig COVID-19, mewn dwy ddarlith a fydd yn cael eu traddodi gan academyddion o Aberystwyth.

Yn ei darlith ‘Women and Leadership’ am 13:00 ddydd Sadwrn 29 Mai, fe fydd y Dr Jenny Mathers o’r Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol yn gofyn a fyddai’r byd yn wahanol – ac yn well – pe bai mwy o fenywod yn dal yr awenau mewn safleoedd arweinyddiaeth.

Mae’r Dr Mathers yn esbonio sail ei darlith:  “Byddaf yn edrych eto ar y pwnc llosg hwn yng nghyd-destun y pandemig byd-eang. Rhywedd yw rhan o’r esboniad am y gwahaniaeth mawr rhwng profiadau COVID Seland Newydd o dan Jacinda Ardern a’r Unol Daleithiau o dan America.  Mae rhai wedi dadlau y gallasai effeithiau Argyfwng Ariannol Byd-Eang 2008 wedi’u lleddfu pe buasai mwy o fenywod wrth fyrddau rheoli’r prif sefydliadau ariannol. Ond mae arweinwyr benywaidd yn dal i fod yn gymharol brin, ac mae’r menywod sy’n arwain llywodraethau a sefydliadau drwy argyfyngau yn cael eu trin yn fwy garw na dynion mewn safleoedd cyfatebol.”
Ddydd Mercher 2 Mehefin, 13:00, bydd y Dr Siobhan Maderson, Cymrawd Ôl-Ddoethurol yr ESRC yn Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear, yn siarad am ‘The Great Reset: Co-designing an inclusive, sustainable, post-pandemic future’.

Mae’r Dr Maderson yn esbonio: “Wrth i’r rhaglen frechu at COVID-19 fynd rhagddi, mae llawer ohonom yn dechrau mentro teimlo’n obeithiol am y dyfodol, er ein bod hefyd yn ymwybodol o’r difrod cymdeithasol ac economaidd a achoswyd gan y pandemig. Yn fy narlith arall byddaf yn ystyried sut olwg allai fod yn ar y normal newydd a sut y gellir sicrhau bod yr ailgychwyn yn gweithio er lles pawb – a rhywogaethau eraill – yn yr amgylchedd ehangach. Bydd fy nghyflwyniad yn cloriannu camgymeriadau’r gorffennol, edrych ar fentrau’r presennol ac ystyried gweledigaethau llawn dewrder a dychymyg at y dyfodol.”

Bydd y ddwy ddarlith yn cael eu recordio ymlaen llaw, ac fe fydd y Doethuriaid Mathers a Maderson ill dwy ar gael wrth i’w darlithoedd gael eu darlledu a thoc wedyn i ateb cwestiynau gan y gynulleidfa yn y llif sgwrsio.

Bydd darlith yr Athro Hopwood ddydd Sul 30 Mai yn trafod sut mae’r beirdd wedi dychmygu iaith a sut mae’r dychymyg hwnnw yn ein helpu i ddeall yr elfen hanfodol hon o lenyddiaeth.

Mae’r ysgolhaig o Brifysgol Aberystwyth wedi ennill prif gystadlaethau’r Brifwyl dair gwaith, a hi oedd y fenyw gyntaf i ennill y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol, yn 2001. Mae wedi bod yn Fardd Plant Cymru ac wedi ennill gwobr Glyndŵr am ei chyfraniad at lenyddiaeth. Roedd ei chasgliad o farddoniaeth Nes Draw yn fuddugol yng nghategori barddoniaeth Llyfr y Flwyddyn yn 2016.
Dywedodd yr Athro Hopwood: “Fel Cymrawd Rhyngwladol Cymru Greadigol Gŵyl y Gelli eleni, mae’n arbennig o braf gweld yr Ŵyl yn ymestyn nid yn unig dramor ond hefyd yn nes at adref. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at barhau’r drafodaeth ddechreuodd llynedd am ddwyieithrwydd, gan ystyried eleni sut mae llenorion wedi dychmygu iaith ar hyd yr oesoedd.”

Ychwanegodd yr Athro Elizabeth Treasure, Is-Ganghellor Prifysgol Aberystwyth: “A ninnau’n brifysgol sydd ag enw da am ragoriaeth ein gwaith dysgu ac ymchwil, mae gennym lawer o werthoedd cyffredin â Gŵyl y Gelli – yn fan lle y gellir trin a thrafod materion pennaf yr oes.  Mae’n bleser gennym fod yn bartner i Ŵyl y Gelli, 2021, gan barhau â’n perthynas ehangach a fagwyd drwy fentrau megis Taith ‘Scribblers’ Gŵyl y Gelli, ‘Hay Levels’ a’n cynlluniau am ŵyl flynyddol ar y cyd yn yr Hen Goleg yn Aberystwyth ar ôl iddo ailagor tua diwedd 2023.”

Bydd y rhaglen ddigidol o ddigwyddiadau am ddim i Ŵyl y Gelli 2021 yn dod â llenorion a darllenwyr ynghyd am amrywiaeth o sgyrsiau, trafodaethau, gweithdai a pherfformiadau ar-lein, yn llawn ysbrydoliaeth, o ddydd Mercher 26 Mai tan ddydd Sul 6 Mehefin.  I weld y rhaglen lawn o ddigwyddiadau ac i gofrestru ar-lein yn rhad ac am ddim, gweler: www.hayfestival.com

Continue Reading

Cymraeg

Cadeirydd Newydd HCC yn Nodi Blaenoriaethau

Published

on

Yn ei chyfarfod Bwrdd cyntaf fel cadeirydd newydd Hybu Cig Cymru (HCC), mae Catherine Smith wedi nodi blaenoriaethau’r bwrdd ardoll ar gyfer y flwyddyn ariannol newydd.

Yn y cyfarfod – a gynhaliwyd yn rhithiol oherwydd cyfyngiadau COVID – croesawyd dau aelod newydd, sef Jack Evershed ac Emlyn Roberts. Cafwyd ddadansoddiad o ofynion y  defnyddwyr wrth i Brydain ddod allan o’r cyfnod clo, a chadarnhawyd blaenoriaethau’r sefydliad ar gyfer y flwyddyn i ddod.  Hwn oedd cyfarfod cyntaf y Bwrdd ers diwygio’r Ardoll Cig Coch ym mis Ebrill er mwyn rhoi gwell chwarae teg i Gymru.

Mae diwygio’r ardoll, a gyflawnwyd yn sgil y Bil Amaeth yn San Steffan a thrafodaethau rhwng y tair llywodraeth, yn golygu y caiff yr ardoll i gynhyrchwyr ar anifeiliaid sy’n cael eu magu yng Nghymru ond sy’n cael eu lladd dros y ffin ei throsglwyddo i HCC ac na fydd Cymru’n ei cholli.

Dywedodd Catherine Smith: “Roedd diwygio’r Ardoll yn hir ddisgwyliedig, a bydd yn rhoi mwy o dryloywder a thegwch i ffermwyr yma yng Nghymru.

“Mae gennym gynlluniau cyffrous ar gyfer y flwyddyn sy’n dod, pan fyddwn yn adeiladu ar y gwaith cadarnhaol iawn a wnaed gan HCC wrth ymateb yn effeithiol i heriau COVID a Brexit.

“Yn ganolog i’n cynlluniau, mae datblygu’r ymgysylltiad llwyddiannus â’r defnyddwyr a’r gwaith o adeiladu brand sydd wedi gweld cynnydd yng ngwerthiant cig coch dros y flwyddyn ddiwethaf, a Chig Oen Cymru a Chig Eidion Cymru yn cael eu gwerthu gan fwy o fân-werthwyr mawr.

“Rydym hefyd yn bwriadu gweithio’n agos â llywodraethau a’r cyrff sy’n bartneriaid i ni yn Lloegr a’r Alban i sicrhau mynediad i farchnadoedd newydd ar gyfer ein cynhyrchion ac i ddatblygu masnach.

“Yn ogystal, bydd HCC yn rhoi blaenoriaeth uchel iawn i hyrwyddo’r modd rydym yn arwain y byd o ran cynhyrchu cig oen a chig eidion yma yng Nghymru, gan adeiladu ar ein gweledigaeth, ‘Y Ffordd Gymreig’. Ar ben hyn, byddwn yn gwneud gwaith hanfodol, ochr yn ochr â phartneriaid mewn rhannau eraill o Brydain, i amddiffyn a gwella enw da ein diwydiant. Bydd yna gerrig milltir allweddol eleni – fel uwchgynhadledd COP26 yn Glasgow. Mae’n hanfodol bod y cyhoedd yn deall nad yw pob dull o ffermio ledled y byd yr un fath, a bod gennym gyfraniad cadarnhaol i’w wneud tuag at gynaliadwyedd a diogelwch bwyd yn fyd-eang.”

Continue Reading

Popular This Week