Connect with us
Advertisement
Advertisement

Uncategorized

Ffermwr anfoddog yw enillydd hynaf y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain

Published

on

Mae Glyn Baines wedi treulio oes yn mireinio ei sgiliau yn gyson.

Mae Glyn Baines wedi treulio oes yn mireinio ei sgiliau yn gyson.

MAE CYN-FFERMWR, a adawodd y busnes teuluol pan oedd yn ei dridegau i ddilyn ei freuddwyd o fod yn artist, wedi ennill y Fedal Aur yn 84 mlwydd oed. Ef yw’r person hynaf erioed i dderbyn y gydnabyddiaeth hon.

Bydd Glyn Baines, 84 mlwydd oed, o’r Bala yn derbyn y wobr gan drefnwyr yr arddangosfa celfyddyd weledol eleni yn yr Eisteddfod Genedlaethol am ei gyfres o collages lled-haniaethol. Bydd hefyd yn derbyn siec am £5,000 ar ôl curo cystadleuaeth gan amrywiaeth o geisiadau cryf.

Mae’r Fedal Aur am Gelfyddyd Gain yn un o ddim ond ychydig o wobrau cenedlaethol a roddir i artistiaid a gwneuthurwyr Cymreig, a’i nod yw ceisio anrhydeddu rhagoriaeth, gweledigaeth a dyfeisgarwch ymysg artistiaid gweledol yng Nghymru.

“Mae rhai artistiaid yn cyrraedd eu hanterth yn rhy gynnar, rhai eraill yn profi llanw a thrai, gan ddod yn ôl i’r amlwg gyda chasgliadau newydd wrth iddynt aeddfedu. Mae Glyn Baines wedi treulio oes yn mireinio ei sgiliau yn gyson, ac yn 84 mlwydd oed mae’n cynhyrchu ei waith cryfaf hyd yn hyn,” meddai Angharad Pearce-Jones, un o aseswyr y wobr.

“Mae’r gweithiau diweddaraf hyn yn ymgorffori blynyddoedd o hyfforddi’r llygad i sylwi, dethol a symleiddio – o gynfasau ag olew trwm i collages lled-haniaethol, o ambell fotiff y gellir ei adnabod i haniaeth llwyr. Gyda banc y cof gweledol sydd gan Åμr yn ei wythdegau, mae Glyn Baines yn gallu taro i mewn ac allan ac nid yw’n teimlo’r angen i atgynhyrchu’r byd fel y mae pawb arall yn ei weld.”

Wrth sôn am ei gasgliad, dywedodd Mr Baines: “Rwy’n hoffi disgrifio fy ngwaith fel dathliad o liw a bywyd. Pan rwy’n edrych allan o’r ffenestr gartref mae pob bore yn wahanol – mae nodwydd gwyrdd tywyll ein ffynidwydden yn cyferbynnu â’r awyr ocr cynnes weithiau ond yn edrych yn hollol wahanol yn erbyn yr awyr las llachar bryd arall, ac mae’r newidiadau yma’n rhan o’r hyn sydd wedi ysbrydoli’r casgliad hwn.

“Mae yna saith darn i gyd, ac mae pob un yn golygu llawer i mi. Dydw i ddim yn un am wobrau fel arfer ond mae adborth aseswyr yr Eisteddfod Genedlaethol wedi cyffwrdd fy nghalon, ac rwy’n edrych ymlaen i’w gweld yn cael eu harddangos ym Meifod, sef lle mor brydferth ar gyfer yr Åμyl.”

Cafodd Mr Baines ei eni yng Ngharrog ger Corwen, a gadawodd yr Ysgol Ramadeg i Fechgyn yn y Bala yn bymtheg mlwydd oed yn 1948 a mynd i weithio ar fferm y teulu. Yn fuan wedyn symudodd y teulu i fferm fwy o faint yn Sarn ger Botwnnog yn LlÅ·n ond celf oedd ei wir gariad a dechreuodd fynychu dosbarthiadau nos gydag athro celf brwdfrydig o’r enw DC Roberts.

Roedd Roberts wedi ennill y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain yn yr Eisteddfod Genedlaethol pan gynhaliwyd hi ym Mhwllheli yn 1955, ac ysbrydolodd ef Mr Baines i fynd i ysgol gelf. Gan rentu ystafelloedd mewn ffermdy lleol a gweithio fel labrwr i gefnogi ei wraig a’i ddau fab ifanc, cwblhaodd Mr Baines gwrs tair blynedd yn Wrecsam. Treuliodd flwyddyn arall yn hyfforddi i fod yn athro yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd, cyn symud yn ôl i’r Bala i fod yn athro celf. Aeth yn ei flaen i dreulio 23 mlynedd yn athro celf yn Ysgol y Berwyn, Bala hyd nes yr ymddeolodd yn 1989.

Roedd ei ddisgyblion yn Ysgol y Berwyn yn cynnwys Iwan Bala, a aeth yn ei flaen i ddod yn adnabyddus fel artist, awdur ac uwch ddarlithydd ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant. Bu Bala yn artist preswyl yn yr Oriel Genedlaethol yn Zimbabwe ac yn guradur yn Galeri Caernarfon. Cafodd Bala yntau’r Wobr Aur am Gelfyddyd Gain yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1997.

Parhaodd Mr Baines i ddilyn ei gariadatbaentiohaniaetholganymuno â Gweled – Cymdeithas Gymraeg y Celfyddydau Gweledol, a thua diwedd ei yrfa fel athro, agorodd ei stiwdio ei hun yn y Bala. Ar ôl iddo ymddeol, parhaodd i arddangos ei waith mewn sioeau ledled gogledd Cymru a Chaer. Y tro diwethaf iddo arddangosfa yn yr Eisteddfod Genedlaethol oedd yn 1995 pan gynhaliwyd yr Åμyl yn Abergele.

Dywedodd Robyn Tomos, Swyddog Celfyddydau Gweledol Eisteddfod Genedlaethol Cymru: “Roedd detholwyr y wobr yn unfryd eu barn y dylid rhoi’r Fedal Aur am Gelfyddyd Gain i Glyn Baines am gasgliad sydd, er ei fod yn haniaethol ei natur, wedi tynnu’n gryf oddi ar brofiad yr artist yn ei amgylchfyd.

“Mae ei waith yn ychwanegiad i’w groesawu i’r arddangosfa celfyddydau gweledol eleni, sy’n cynnwys darnau gan 22 o artistiaid a ddisgrifiwyd yn ‘brydferth, gonest a chyfareddol’ gan y curaduriaid. Mae’r arddangosfa’n ceisio apelio at groestoriad o bobl sy’n caru celf, ac eleni mae’n cynnwys ffilm fywgraffiadol fer am yr artistiaid a ddetholwyd yn ogystal â deunydd deongliadol am eu gwaith. Edrychwn ymlaen i arddangos rhai o’r doniau artistig gorau un yng Nghymru i ymwelwyr dros yr wyth niwrnod.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Uncategorized

Community owned shop and café celebrated in national charity campaign

Published

on

THE story of a rural community owned café and shop in Ceredigion which ensured vital supplies of food and other essential items reached people in need during the lockdowns of 2020 is being celebrated in a campaign by a national charity.

Cletwr shop and café in Tre’r-ddol received urgent calls and emails from families worried about elderly relatives who were shielding. Volunteers and staff at the shop ensured deliveries could be made to people across the remote rural area and also hosted events to keep the community connected.

Over many years the village lost its shop, post office, café, petrol station, school and church. The community owned business opened to meet local need in 2013 and the essential role it plays was further confirmed throughout the extraordinary events of 2020.

Now the inspiring story of Cletwr and its team of volunteers working to meet local need and provide essential social connections at a time of crisis is forming part of a national campaign to promote rural community businesses led by the Plunkett Foundation.

Karen Evans, manager of Cletwr, has been recorded telling the story, which will be one of five Lockdown Stories being shared by the charity in promotion of its Vision for a Covid-19 Rural Recovery. The businesses are all community owned and have each been innovative and committed to supporting their local community during the 2020 pandemic.

Karen said: “People have now realised how important Cletwr is, how important shopping local is, and I think they see a bigger picture of how that supports everyone in the community. It is definitely bringing the community together.”

Cletwr’s Lockdown Story is sponsored by The Retail Mutual which is a UK provider of business, home and landlord cover for independent retailers and service providers.

Plunkett helps rural communities tackle challenges such as social isolation, employment and poverty by supporting enterprises – including shops, pubs, bakeries, farms and woodlands – that are owned and run democratically by members of the community.

The Lockdown Stories were premiered at Plunkett’s virtual Community Business Fete on 24 November together with its Rural Vision Film, which are aimed at bringing the charity’s Vision for a Covid-19 Rural Recovery to life.

James Alcock, Plunkett’s chief executive, said: “The story of Cletwr is a truly inspiring one, and I am delighted that we are sharing it as part of our virtual Community Business Fete. This has been a year of touch challenges, but also one of great community spirit – and nowhere is that more evident than in the village of Tre’r-ddol.”

Kirsty Hampton, The Retail Mutual’s Mutual Manager, said: “Cletwr is a great example of the power of community, and is exactly why we are so proud to be members of Plunkett and to support the community business sector. The way they have pulled together in the midst of the Covid-19 pandemic is hugely inspiring”.

Continue Reading

Uncategorized

Welsh Conservatives Select Candidate for Ceredigion

Published

on

THE Welsh Conservatives have selected Amanda Jenner as their candidate for Ceredigion in next year’s Senedd elections.

 Amanda, who is a Powys County Councillor, stood for the seat in the 2019 General Election and managed to increase the Conservative vote share by more than the national average.

 Amanda is a past student of Aberystwyth University, where she met her husband, David. After University, she moved to Cardiff, completed a Masters in Law at Cardiff University and went on to become a Solicitor, working for Eversheds Sutherland.  Amanda and David later moved to Mid Wales and Amanda retrained as a Secondary School Teacher, teaching English and Law.

 Commenting on her selection, Amanda said

 “I’m so pleased to be standing once again as a candidate in Ceredigion. It’s a place close to my heart, having studied here and with our family connections to Tregaron.”

 The former solicitor lists business, farming and localism as her priorities.

 On farming, Amanda says that farmers need clarity on what financial support will be available post 2021. She says the Welsh Government must listen to their views and new schemes must be adequately piloted before being rolled out.

 She said: “I believe that our renowned quality food production is key to a sustainable Wales. Farmers are already part of the green solution and I will work to ensure their needs are not overlooked.”

 Welsh Labour’s out of touch approach to business has discouraged new start-ups, and Amanda believes the whole system needs to be overhauled. She has also pledged to work hard to ensure Ceredigion businesses benefit from a share of the Mid Wales Growth Deal package for the area.

 Turning to Localism, a campaign for major planning decisions to be made at local authority level – as opposed to by ministers in Cardiff – is also high on Amanda’s agenda. She said: “Local people know their area best. They know how large-scale developments will impact their communities. I will continue to fight to ensure local people are meaningfully consulted and listened to on all decisions that impact them.”

 As well as her council role, Amanda also works in the office of Montgomeryshire MS, Russell George. She is a governor at two schools and a co-founder of CymruFuture– a networking group for young and junior professionals.

 In her spare time, Amanda loves reading and being outdoors with her family. She is also learning Welsh and attends weekly lessons.

Continue Reading

Uncategorized

Comisiynydd yn canmol addewidion i fyfyrwyr

Published

on

BYDD myfyrwyr Prifysgol Aberystwyth yn elwa ar ymroddiad newydd i gynnig cyfleoedd a chyfleusterau trwy gyfrwng y Gymraeg, wedi i’r Brifysgol lansio cyfres o addewidion newydd ar 20 Gorffennaf.
Mae ‘Addewidion Aber’ yn nodi wyth ymrwymiad gan y Brifysgol i fyfyrwyr Cymraeg yn ystod eu cwrs. Yn eu plith mae darparu:
– Cyrsiau cyfrwng Cymraeg o bob math ar draws y Brifysgol;
– Llety Cymraeg i fyfyrwyr, gan gynnwys yn Neuadd Pantycelyn ar ei newydd wedd;
– Tiwtor sgiliau academaidd i gynorthwyo myfyrwyr gyda’u hastudiaethau cyfrwng Cymraeg.
Dywedodd Dr Anwen Jones, Dirprwy Is-Ganghellor sydd yn gyfrifol am ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg Prifysgol Aberystwyth: “Mae ymestyn cyfleoedd a darpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg yn fater o flaenoriaeth i mi’n bersonol, ac i Brifysgol Aberystwyth fel sefydliad. Rydyn ni am i fyfyrwyr gael y profiad gorau a llawnaf oll drwy gyfrwng y Gymraeg, ac mae’r addewidion hyn yn gam arall ar y ffordd i gyflawni’r uchelgais honno.
“Mae gan y myfyrwyr hawliau cyfreithiol pendant sy’n ymwneud â’r Gymraeg, wrth gwrs, ond rydyn ni am fynd gam ymhellach a chynnig rhagor o wasanaethau a chyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg yn naturiol, ac fel rhan o’u bywydau academaidd a chymdeithasol.
“Mae dyfnder ein darpariaeth academaidd cyfrwng Cymraeg yn galluogi myfyrwyr i ddilyn cynlluniau gradd cyfan drwy gyfrwng yr iaith. Yn ogystal, rydym yn cynnig profiad cymdeithasol Cymraeg heb ei ail yma.
“Mae hi’n adeg gyffrous iawn yn Aberystwyth wrth i ni baratoi ail-agor drysau Neuadd Pantycelyn i fyfyrwyr unwaith eto. Heb os, dyma gyfle unwaith-mewn-bywyd i’r genhedlaeth nesaf.”
Ychwanegodd Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth (UMCA), Morgan Lewis: “Rydym ni fel Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth (UMCA) yn ymfalchïo fod y Brifysgol yn mynd gam ymhellach gyda’i hymrwymiadau i fyfyrwyr Cymraeg er mwyn sicrhau y cânt y profiad gorau posibl.
“Mae’n bleser i weld a bod yn rhan o’r addewidion a fydd yn hwyluso a helpu llunio bywydau’r myfyrwyr yn ystod eu cyfnod yma yn Aberystwyth.”
Mae Addewidion Aber yn mynd tu hwnt i ofynion statudol Safonau’r Gymraeg.
Mae Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn croesawu ac yn canmol y cyhoeddiad, gan ddweud: “Mae gan fyfyrwyr yr hawl i ddefnyddio’r Gymraeg yng ngholegau a phrifysgolion Cymru ers Ebrill 2018, ac mae’n wych fod Prifysgol Aberystwyth wedi mynd gam ymhellach trwy gynnig yr addewidion hyn.
“Felly, fyfyrwyr, mae gennych chi’r hawl ac addewidion pellach gan eich Prifysgol i ddefnyddio’r Gymraeg o ddydd i ddydd. Manteisiwch ar y cyfle, a gadael i’r Gymraeg dreiddio i bob rhan o’ch bywyd yn y brifysgol.”

Continue Reading

Popular This Week